Kurum Genelgeleri · No: 2002/36
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/52985
T.C
BAġBAKANLIK
GÜMRÜK MÜSTEġARLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı : B.02.1.GÜM.0.06.00.11.358-3412 03/12/2002 03.12.2002
Konu :
GENELGE
2002/36
Müsteşarlığımıza intikal eden olaylardan, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 27/1 -a-i
maddesinde belirtilen satınalma komi syonları dışındaki komisyonlar ve tellaliye'nin
uygulanmasında, banka komisyonlarının ne şekilde değerlendirileceği konusunda tereddüt
hasıl olduğu anlaşılmış, bu itibarla aşağıda yeralan açıklamalar çerçevesinde işlem yapılması
uygun bulunmuştur.
Bilindiği üzere 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24/1 maddesi gereğince, ithal eşyasının
gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan
satışta 27 ve 28 inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen öden en veya
ödenecek fiyattır.
Gümrük Kanunu'nun 27/1 -a-i maddesi gereğince de, 24 üncü madde hükümlerine göre
gümrük kıymeti belirlenirken, "satın alma komisyonları dışındaki komisyonlar ve
tellaliye"nin, eşyanın fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına dahil ed ilmemiş, ancak alıcı
tarafından üstlenilen bölümünün, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına ilave
edilmesi gerekmektedir.
Gümrük Kanunu'nun 27 /4 maddesinde "satın alma komisyonları" ifadesinden, ithalatçının
temsilcisine kıymeti belirlenecek eşyanın satın alınmasında yurt dışında verdiği temsil hizmeti
karşılığında ödediği ücretin anlaşılacağı belirtilmiştir.
Bu çerçevede konu irdelendiğinde, Gümrük Kanunu'nun 27/1 -a-i maddesinde geçen
"komisyonlar" ifadesinin mahiyetinin ne olduğunun bilinmesi gerekmektedir.
I- "Gümrük Kıymeti Teknik Komitesi"nin "Anlaşmanın 8 inci Maddesi Kapsamında
Komisyon ve Tellaliye" başlıklı 2.1 sayılı Ġzah Notunda, konu ile ilgili açıklamalar
bulunmaktadır.
Bu Ġzah Notu'nda;
Komisyon ve tellaliyenin, bir satış sö zleşmesinin tamamlanmasına katkıda bulunan aracılara
yapılan ödemeler olduğu,
Kendi adına fakat temsil ettiği kişi hesabına eşya alım satımı yapan komisyoncunun (aracı
olarak da nitelenebilir), satıcıyı veya alıcıyı temsilen sözleşmenin tamamlanmasına kat kıda
bulunduğu,
Komisyoncunun ücretinin "komisyon" olarak adlandırıldığı ve genellikle eşyanın fiyatının
belli bir oranı olarak hesaplandığı,
Belirtilmiştir.
II- "Gümrük Kıymeti Teknik Komitesi"nin "Teyit Komisyonları" başlıklı 5.1 sayılı Ġzah
Notunda da, konu ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir.
Bu Ġzah Notu'nda;
Ġhracatçıların alıcının ödeme yapmaması veya ödeme güçlüğüne girmesi riskinden korumak
için çeşitli finansman hizmetlerinin söz konusu olduğu, bu finansman hizmetlerinin,
genellikle bir ücret karşılığı ihracatçı hesabına riski üstlenen bir aracıya (bu çoğunlukla bir
bankadır) ödeme yapılmasını gerektirdiği, bu tür hizmetler karşılığı yapılan ödem elerin "teyit
komisyonu" olduğu,
Aşağıdaki paragrafta belirtilenler saklı kalmak kaydıyla; alıcının bankasının ödeme
yapmaması riskini karşılamak üzere yapılan teyidin satıcı hesabına yapıldığı kabul edilirse ve
teyit komisyonunun, alıcı tarafından satıcı ya veya bir üçüncü kişiye ithal eşyasının satılması
koşulu olarak ödenmişse, bu teyit komisyonunun fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil
olması gerektiği,
Alıcının, kendi insiyatifi ile satış sözleşmesinin sonuçlandırılmasını garanti altına almak
amacıyla satıcıya teyitli akreditif ve gayri kabili rücu teyitli akreditif sağlaması söz konusu
olabildiği, bu durumda ortaya çıkan komisyon ödemelerinin, alıcı tarafından doğrudan teyit
işini üstlenen kuruma yapılabildiği, bu koşullar altında teyidin satış söz leşmesinde bir satış
koşulu olarak yer almadığından ve satıcıdan çok alıcının yaran söz konusu olduğundan, teyit
komisyonu için ödenen tutarın fiilen ödenen veya ödenecek fiyatın bir parçası olmadığı,
Ġfade edilmiştir.
Bu açıklamalar çerçevesinde, 11 numa ralı bentte kıymete dahil olacağı belirtilenlerin dışında
kalan ve 1 numaralı bentte yer alan komisyon tanımına uymayan komisyonların, Gümrük
Kanunu'nun 27/1-a-i bendi çerçevesinde değerlendirilmemesi ve satış bedeli yöntemine göre
gümrük kıymeti belirleni rken ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına dahil
edilmemesi gerekmektedir.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
MüsteĢar a.
Umman HAMĠTOĞULLARI
Gümrükler Genel Müdürü V.
DAĞITIM:
Merkez ve Taşra Teşkilatına