Kurum Genelgeleri · No: 2014/21
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/53365
T.C.
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı : 68866864/010.06.01 1/10/2014
Konu : Gümrük Kanununun 235/5
maddesinin uygulanmasında
karşılaşılan farklılıklar
GENELGE
(2014/21)
İlgi: 16/7/2013 tarih ve 2013/23 sayılı Genelge.
Bakanlığımıza intikal eden yazı ve olaylardan, Gümrük Kanunun 235 inci maddesinin 5 inci
fıkrasının uygulamasında;
a) Transit beyannamesinde beyan edilen eşya dışında tespit edilen "beyan harici" eşyaya
uygulanacak ceza,
b) 5607 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılması durumunda Kanunun 235/5
maddesi uyarınca da işlem yapılıp yapılmayacağı,
c) Farklılığın tespit edildiği durumlarda göz önüne alınacak ticaret politikası önlemleri ve
gümrük vergilerinin kapsamının belirlenmesi,
hususlarında gümrük idareleri arasında farklı uygulamaların söz konusu olduğu
anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere Kanunun 235/5 maddesi “…..Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit
rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir
şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş
değerinin iki katı idari para cezası verilir.” hükmünü amirdir. Anılan maddenin
uygulanmasına ilişkin Gümrük Yönetmeliğinin 278 inci maddesinde belirgin bir şekilde farklı
cinste eşya “…Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek transit rejimine konu edilen serbest
dolaşımda olmayan eşyanın giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan
edilenden açıkça farklı olduğu tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca
anlaşılabilen ve gümrük vergileri ve/veya ticaret politikası önlemleri açısından farklılık
oluşturan eşya…” olarak tanımlamıştır. Ayrıca Gümrükler Genel Müdürlüğünün ilgide kayıtlı
Genelgesi ile de uygulamaya açıklık getirilmiştir.
Öte yandan, Gümrük Kanununun 3 üncü maddesinin 8, 9 ve 10. fıkraları gümrük vergilerini;
“8. a) “Gümrük vergileri” deyimi, ilgili mevzuat uyarınca eşyaya uygulanan ithalat
vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü;
9. “İthalat vergileri” deyimi,
a) Eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri,
b) Tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere
uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ithalatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri;
10. “İhracat vergileri” deyimi,
a) Eşyanın ihracatında ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali
yükleri,
b) Tarım politikası veya tarım ürünler inin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere
uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ihracatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri;”
olarak tanımlamakta; Gümrük Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin n fıkrası ise ticaret politikası
önlemlerini “… Gözetim, korunma önlemleri, mikta r kısıtlamaları ve ithalat veya ihracat
yasaklamaları gibi eşyanın ithal ve ihracı ile ilgili hükümlerle belirlenmiş tarife dışı
önlemler…” olarak tanımlamıştır.
Bu itibarla, transit rejimi kapsamında yapılan işlemlerde;
a) Türkiye Gümrük Bölgesine gelen araç, taşıdığı eşyaya ilişkin olarak daha önce düzenlemiş veya
girişte düzenlenen bir transit beyanına ilişkin belge (TI R Karnesi, T1, T2, TR gibi) ile
ülkemizde transit rejimini başlatmaktadır. Gümrük idaresine sunulan transit belgesine konu
eşya araç içerisinde tam olarak bulunsa bile araca i lişkin beyanın bir bütün olarak
değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle, gümrük ida resine transit rejimine ilişkin
belge (TIR karnesi, T1/T2, TR vs.) sunulmakla, araçta yaln ızca bu beyana konu eşyanın yer
aldığı bunun dışında başkaca bir eşyanın bulunmadığı be yan edilmektedir. Ayrıca, beyan
edilmeyen ve belirgin bir şekilde farklı cinste olduğu anlaşılan eşya gümrük idaresince
yapılan denetim ve muayene neticesinde ortaya çıkmakla söz konusu tespit yapılmasa,
eşyanın işlemleri gümrük idaresine sunulan transit evrakı üz erinden yerine getirilerek araç
sevk edilmiş olacaktır.
Bu nedenle, giriş gümrük idaresinde sunulan veya düzenlenen transit belgesi (TIR Karnesi,
T1, T2 , TR gibi) konusu eşyanın yapılan kontrolü sonucunda gümrüğe sunulan transit
beyanında yer almayan (örn. transit beyanında mobilya beyan edilmesine rağmen, mobilya ile
birlikte oto yedek parçası tespit edilmesi gibi) ve Kanun, Yönetmelik ve Genelge hükümle ri
çerçevesinde açıkça belirgin bir şekilde farklı cinste olduğu anlaşılan eşyanın tespit edilmesi
durumunda Kanunun 235 inci maddesinin 5 inci fıkrası hükümlerinin uygulanması
gerekmektedir.
b) Diğer taraftan Gümrük Yönetmeliğinin 579 uncu maddesi “…(1) Bir fiilin hem Kanunun hem
de kaçakçılıkla mücadele veya diğer ceza koyan kanunlar ın kapsamına girebilecek olması
durumunda, idare amiri durumu inceleyerek olay dolayısıyl a, aynı zamanda diğer kanunlara
göre işlem yapılıp yapılmayacağını tespit eder. (2) Soruşturma veya kovuşturma sonucunda
Kanunda tayin edilen cezalardan daha ağır bir para cezasına karar verildiği veya fiilin suç
teşkil ettiğine ve suçtan dolayı yaptırım uygulanmasına karar verildiği takdirde, kararın
kesinleşmesi ve hükmolunan paranın tahsili şartıyla Kanuna göre verilmiş olan ceza kaldırılır
ve alınmış olan para geri verilir.” hükmünü amirdir.
Söz konusu madde hükmü uyarınca, Türkiye Gümrük Bölgesine girişte yapılan kontrol
neticesinde Gümrük Kanununun 235/5 maddesinin uygulanması, aynı fiilin gerek 5237 sayılı
TCK, gerek 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ger ekse ceza koyan bir başka Kanun
uyarınca suç teşkil etmesi durumunda, ilgili Kanunlar uyarınca konunun adli makamlara
intikal ettirilmesine engel teşkil etmemektedir. Ya da tam t ersine, konunun ilgili Kanunlar
uyarınca adli makamlara sevk edilmesi Kanunun 235/5 maddesinin uygulanmasını
engellememektedir. Bu tür durumlarda, Yönetmeliğin 579/ 2 maddesi hükmü uyarınca ilgili
idarece işlem yapılması gerekmektedir.
c) Belirgin bir şekilde farklı cinste olduğu anlaşılan eşyanın ticaret politikası ve/veya gümrük
vergileri açısından farklılık oluşturup oluşturmadığının tespitinde; ticaret politikası
önlemlerinin Gümrük Yönetmeliğinin 3/n fıkrasında belirtildiği üzere eşyanın ithal i ile ilgili
hükümlerle belirlenmiş tarife dışı önlemlerin tamamı olarak de ğerlendirilmesi, ayrıca eşyanın
statüsüne ya da menşeine ilişkin beyan sahibince sunulan/sunulacak A.TR, EUR.1, T2 belgesi
gibi menşe veya dolaşım evrakının gümrük vergileri ya da ticaret politikası önlemleri
bakımından yapılacak değerlendirmelerde dikkate alınması gerekmektedir. Bu tür bir evrak
sunulduğunda, gümrük idaresince evrakın eşyayı temsil edi p etmediği, usulüne uygun
düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilecektir. Anc ak, bu Genelge’nin (a) fıkrasında
belirtilen beyan harici bir eşyanın bulunması durumunda, söz konusu eşya transit belgesine
hiç konu edilmediğinden, gümrük vergileri ya da ticaret politikası önlemleri açısından lehe bir
durum oluşturup oluşturmadığının tespitinde beyan sahibince sunulacak eşyanın statüsüne ya
da menşeine ilişkin evrak dikkate alınmaksızın ilgi li Kanun, Yönetmelik ve Genelge
hükümlerine göre değerlendirme yapılacaktır.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.
Remzi AKÇİN
Bakan a.
Müsteşar V.
DAĞITIM:
Merkez ve Taşra Teşkilatı