Kurum Genelgeleri · No: 2014/26
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/54091
T.C.
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı : 85593407/045.02
Konu : İdari İtirazların Cevaplandırılması
GENELGE
(2014/26)
Bakanlığımıza intikal eden olaylardan 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242 nci maddesi
çerçevesinde itirazların karara bağlanma süreci ile ilgili olarak tereddütler oluştuğu
anlaşılmakta olup, idari itirazların karara bağlanmasında süre yönüyle dikkate alınacak hususlar
aşağıda açıklanmıştır.
İtirazların karara bağlanma süresi ve zımni ret
4458 sayılı Gümrük Kanununun 242 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları,
“1. Yükümlüler kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ
tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri
bir dilekçe ile itiraz edebilir.
2. İdareye intikal eden itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edilir.”
hükmünü amirdir.
Bu nedenle, Gümrük Kanununun 242 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapılan itirazların,
aynı madd enin ikinci fıkrası uyarınca gümrük idareleri tarafından 30 gün içinde karara
bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edilmesi gerekir.
Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “İdari makamların sükutu” başlıklı
10 uncu maddesi
“1. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari
makamlara başvurabilirler.
2. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği
tarihten itibaren dava açma süresi içinde, k onusuna göre Danıştaya, idare ve vergi
mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse
ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu
takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı
geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin
bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış
gün içinde dava açabilirler."
Hükmünü amir olduğundan otuz günlük süre içerisinde cevap verilmemesi halinde zımni ret
durumu oluşacaktır.
İtirazların karara bağlanma süresinin uzatılması
Uygulamada, itirazların incelemesi aşamasında gerekli yazışmalar ve de ğerlendirmeler
nedeniyle 30 günlük sürenin yeterli olmayabildiği anlaşılmaktadır.
Bu tür durumlarla ilgili olarak, Gümrük Yönetmeliğinin “İtirazların karara bağlanması” başlıklı
586 ncı maddesinde “İtirazlar, anlaşmazlığa konu beyanname ve sair her türlü belge ile eşyadan
alınacak örnek, örnek alınması mümkün olmayan hallerde eşyanın kendisi veya fotoğraf,
katalog, prospektüs gibi eşyayı görmeden fikir verecek diğer belgelerin incelenmesi veya gerek
duyulması halinde ilgili gümrük idaresinin mütalaası da a lınmak suretiyle otuz gün içinde
karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edilir. Otuz gün içerisinde karar alınamadığı durumlarda
Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.” denilmekte,
4458 sayılı Gümrük Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise,
“Karar alınması talebinin yazılı olarak yapılması gerekir. Gümrük idareleri, söz konusu talebe
ilişkin başvurunun kendilerine ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar alırlar. Verilen
kararlar başvuru sahibine yazılı olarak tebliğ edilir.
Ancak, gümrük idareleri tarafından bu süreye uyulması mümkün değilse, belirtilen süre
aşılabilir. Bu durumda, söz konusu idareler, yukarıda belirlenen sürenin dolmasından önce
başvuru sahibine süre aşımını haklı kılan gerekçeler ile talep hakkında karar vermek için gerekli
gördükleri ek süreyi de belirterek bilgi verirler.”
hükmü yer almaktadır.
Öte yandan İdari Yargılama Usulü Kanununun 10/2 maddesinde, “…Ancak, bekleme süresi
başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez.” denilmektedir.
Bu itibarla 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242 nci maddesinde belirtilen süre içinde karar
alınamadığı durumlarda, Gümrük Yönetmeliğinin 586 ncı maddesi çerçevesinde, 4458 sayılı
Gümrük Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası uygulanır. Bu durumda, Gümrük Genel
Tebliği (Tahsilat İşlemleri) Seri No:2’nin 12 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, sürenin
dolmasından önce, süre aşımını gerekli kılan gerekçeler ve ek süre yükümlüye bildirilir. Bu
sürenin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen altı aylık süreyi geçmemesi gerekir.
Ek süre kullanılan durumda itirazın 30 gün içinde karara bağlanmaması nedeniyle dava
Açılması
Ek süre kullanılması nedeniyle itirazın 30 gün içinde sonuçlanmaması halinde yükümlülerce
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10/2 maddesi uyarınca idari yargı nezdinde
zımni red gerekçesiyle dava açabildikleri anlaşılmaktadır.
İdari Yargılama Usulü Kanununun 10/2 maddesinin “… süre içinde idarece verilen cevap kesin
değilse ilgili bu cevab ı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da
bekleyebilir.” hükmü çerçevesinde ilgilisince dava açılması ve itiraz incelemesi sonucunda
yükümlü lehine karara varıldığı hallerde, itiraz başvurusuna ilişkin cevabın yükümlüsüne ve
ilgili mahkemeye bildirilerek, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer
olmadığı kararı verilmesinin talep edilmesi gerekmektedir.
Altı aylık süre içerisinde cevap verilememesi durumu (Danıştay 7. Dairenin 25.11.2019
tarihli ve E.2016/7282, K.2019/6169 sayılı Kararı ile bu bölümün iptaline karar verilmiştir.)1
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Ziya ALTUNYALDIZ
Bakan a.
Müsteşar
DAĞITIM: Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlükleri
1 İptaline karar verilen düzenleme: “Ek süre kullanılmasına rağmen altı ay içinde cevap verilemediği ve yükümlü
tarafından da dava yoluna başvurulmadığının tespit edildiği durumlarda, yükümlüye herhangi bir tebligat
yapılmaksızın, Gümrük Genel Tebliği (Tahsilat İşlemleri) (Seri No:2) hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.”