Kurum Genelgeleri · No: 2010/43
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/54893
1
T.C.
BAŞBAKANLIK
Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.09.00.010.06.03 20.08.2010
Konu :Kabahatler Kanunu/Para Cezaları
GENELGE
(2010/43)
Bilindiği üzere 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 19.12.2006
tarihli ve 26381 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanunla değiĢik 3 üncü
maddesi; “Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına kars ı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm
bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını
gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanır.” hükmüne amirdir.
Bu hüküm gereğinc e, idari para cezaları hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanununun genel
hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
12.05.2007 tarihli ve 26520 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe 442serinolu Tahsilat
Genel Tebliği’nde de; Kabahatler Kanunu kapsamına g iren idari para cezaları hakkında yapılacak iĢlemler
ve diğer hususlarda açıklamalara yer verilmiĢtir.
Bu çerçevede, 01.06.2005 tarihinden itibaren 4458 sayılı Gümrük Kanunu ’nun
OnbirinciKısmının“Vergi Kaybına Neden Olan ĠĢlemlere Uygulanacak Cezalar ”baslıklı ikinci Bölümünde
ve “Usulsüzlüklere iliĢkin Cezalar ” baĢlıklı Üçüncü Bölümünde yer alan para cezalarının verilmesi, idari
yaptırım kararlarının içeriği, uygulanması, tebliği, yasal baĢvuru süreleri ve baĢvuru yolları, kesinleĢmesi,
tahsili, zamanaĢımı ve idari para cezalarının Genel Bütçeye gelir kaydedilme si hususlarında Kabahatler
Kanununun genel hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Diğer taraftan 4458 sayılı Gümrük Kanunu ’nda 5911 sayılı Kanun ile yapılan değiĢiklikler de
dikkate alınarak gümrük idarelerinde uygulama birliği sağlanması bakımından aĢağı daki hususların
açıklanmasına gerek duyulmuĢtur.
1.İdari Yaptırım Kavramı ve Para Cezaları
Kabahatler Kanunu ’nun 2 inci maddesinde kabahat; “kanunun, karĢılığında idari yaptırım
uygulanmasını öngördüğü haksızlık ” olarak tanımlanmıĢ, 16ncı maddesinde ise id ari yaptırımların Ġdari
para cezası ve idari tedbirlerden ibaret olduğu ifade edilmiĢtir. 16 ncı maddenin ikinci fıkrasında ise idari
tedbirler; mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olarak belirtilmiĢtir.
Bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde karĢılığında idari para cezası öngörülen fiiller, kabahat
olarak değerlendirilecek ve para cezaları hakkında anılan Kanunun 3 üncü maddesine istinaden Kabahatler
Kanunu hükümleri uygulanacaktır.
2. Ceza Kararını Verme Yetkisi
Kabahatler Kanunu ’nun 22 nci maddesinde, kabahat dolayısıyla idari yaptırım kararını vermeye
ilgili Kanunda açıkça gösterilen idari kurul, makam veya kamu görevlilerinin yetkili olduğu, ilgili
Kanununda açık hüküm bulunmayan hallerde ise idari yaptırım kar arını vermeye ilgili kamu kurum ve
kurulusunun en üst amirinin yetkili olduğu belirtilmiĢtir.
2
4458 sayılı Gümrük Kanununun “Ġtirazlar”baslıklı242nci maddesi “1.Yükümlüler kendilerine
Tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karsı tebliğ t arihinden itibaren on beĢ gün Ġçinde
bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilir. 2.Ġdareye intikal
eden itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kiĢiye tebliğ edilir.”
232 inci maddesinin 2 inci fıkrası; “Bu Kanun uyarınca idari yaptırım kararları gümrük idarelerinin
amirleri veya yardımcıları tarafından verilir.”
Hükümlerini amirdir.
Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde ceza kararlarının gümrük idare amirleri veya
yardımcıları tarafından karara bağlanması gerekmektedir.
3. Ceza Kararlarında Bulunması Gereken Hususlar
Kabahatler Kanunu ’nun 25inci maddesinde; idari yaptırım kararına iliĢkin düzenlenen tutanakta
(Ceza Kararında) bulunması gereken unsurlar ifade edilmektedir. 5326 sayılı Kanunun 25 inci maddesi ve
12.05.2007 tarihli, 26520 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 442 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliği
uyarınca idari yaptırım kararında;
a) Hakkında idari yaptırım kararı verilen kiĢinin kimlik ve adresinin,
b) Hakkında idari yaptırım kararı verilen kiĢinin T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarasının,
c) idari yaptırım kararı verilmesini gerektiren kabahat fiilinin,
d) Bu fiilin islendiğini ispata yarayacak bütün delillerin,
e) Karar tarihi ve kararı veren kamu görevlilerinin kimliğinin,
f) Kabahati oluĢturan fiilin islendiği yer ve zamanın,
g) idari para cezasının ödeme süresinin ve ödeme yerinin,
h) idari yaptırımkararına karsı kanun yolu, mercii ve süresinin,
ı) Ġndirimli ödeme hakkının,
i) Taksitlendirme talep etme hakkının,
j) Ödeme yapılmaması halinde uygulanacak müeyyidelerin,
k) Tebliğ tarihinin,
bulunması gerekmektedir.
Ġdari yaptırım kararlarına; kararın ilgilisine huzurda tebliğ edilmesi veya tebliğ edilmiĢ sayılması
halinde kararın verildiği esnada, 7201 sayılı Tebligat Kanunu hüküml erine göre tebliğ edilmesi halinde de
idarede kalan nüshalara tebligatı müteakip tebliğ tarihi yazılacaktır.
Ġdari yaptırım kararının idarede kalan nüshalarında, 5326 sayılı Kanun hükümlerine göre kararın
kesinleĢme tarihi de belirtilecektir.
4. Ceza Kararlarının Tebliği
442 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğinde tebligatın Kabahatler Kanununun 26 ncı maddesindeki
hükümlere göre yapılacağı belirtilmiĢtir. Buna göre idari yaptırım kararı, 7201 sayılı Tebligat Kanunu
hükümlerine göre ilgili kiĢiye tebliğ edilec ek ve tebligat metninde 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242 nci
maddesi uyarınca bu karara karsı baĢvurulabilecek kanun yolu, mercii ve süresi açık bir Ģekilde
belirtilecektir.
Diğer taraftan Ceza Kararlarının ekte (Ek-1) bir örneği yer alan karar taslağına u ygun olarak üç
nüsha seklinde düzenlenmesine devam edilecek ve kararın bir nüshası bir yazı ile ilgilisine tebliğ
edilecektir.
3
Ġdari yaptırım kararının ilgili gerçek kiĢinin huzurunda verilmesi halinde bu husus kararda açıkça
belirtilecektir. Ayrıca, bu ka rara karsı baĢvurabileceği kanun yolu, mercii ve süresine iliĢkin olarak
bilgilendirildikten sonra kiĢinin karar tutanağını imzalaması istenilecek imzadan kaçınılması halinde bu
durum kararda açıkça belirtilerek karar tutanağının bir örneği kiĢiye verilecektir.
Tüzel kiĢi hakkında verilen idari yaptırım kararları her halde ilgili tüzel kiĢiye tebliğ edilecektir.
5. Ceza Kararlarına Karsı Kanun Yolları
Kabahatler Kanununun 3/1 -a maddesi ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ’nun 242 nci maddesinin 4
üncü fıkrası gereğince itirazın reddine iliĢkin kararlara karsı iĢlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine
baĢvurulması mümkündür. Dava açma süresi ise 2577 sayılı Kanun hükümlerine tabi olmaktadır.
6. Zamanaşımı Hükümleri
Kabahatler Kanunu’nun SoruĢturma ZamanaĢımı baslıklı 20nci maddesinde; zamanaĢımı süresinin,
kabahate iliĢkin tanımdaki fiilin islenmesiyle veya neticesinin gerçekleĢmesiyle iĢlemeye baĢlayacağı,
kabahati oluĢturan fiilin aynı zamanda suç oluĢturması halinde suça iliĢkin dava zamanaĢımı hükümlerinin
uygulanacağı, nispi para cezalarında zamanaĢımının 8 yıl, maktu para cezalarında zaman asımının;
a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beĢ yıl,
b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört yıl,
c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıl,
olduğu,
Yerine Getirme ZamanaĢımı baslıklı 21 inci maddesinde de; zamanaĢımı süresinin, kararın
kesinleĢmesi tarihinden itibaren islemeye baĢlayacağı, Kanun hükmü gereği olarak idari yaptırımın yerine
getirilmesine baĢlanamaması veya yerine getirilememesi halinde zamanaĢımının islemeyeceği,
BelirtilmiĢtir.
Buna göre, Kabahatler Kanununun 3/1-b maddesi hükmü gereğince idari yaptırım kararlarına iliĢkin
zamanaĢımı s üreleri anılan Kanunu ’nun 20 nci (SoruĢturma ZamanaĢımı) ve 21 inci (Yerine Getirme
ZamanaĢımı) maddesi hükümlerine tabidir.
Diğer taraftan, Vergi Kaybına neden olan iĢlemlere uygulanacak para cezalarında Gümrük Vergileri
tahakkuk zamanaĢımına uğramıĢ olsa dahi bu vergilere ait para cezalarının Kabahatler Kanunun 20 nci
maddesinde belirtilen zamanaĢımı süreleri içinde tahsil edilmesi gerekmektedir.
7. Para Cezalarının Kesinleşme Zamanları
442 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğinin III-C maddesinde, idari yapt ırım kararlarına karsı kanun
yoluna baĢvurulmaması veya kanun yoluna baĢvurulması halinde yargılama aĢamalarının son bulması
neticesinde idari para cezalarının takip edilebilir asamaya gelmesi idari para cezasının kesinleĢmesi olarak
yer almıĢtır.
Buna göre;
a) Ġdari Yaptırım Kararına itiraz edilmemesi halinde kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren 4458
sayılı Gümrük Kanunu’nun 242 nci maddesinde belirtilen 15 günlük idari itiraz süresinin bitiminde,
b) Ġdari Yaptırım kararına karsı Gümrük Kanununun 242 nci maddesi uyarınca idari itiraz da
bulunulması halinde itirazın reddine iliĢkin kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren bu karara karsı idari
yargıya baĢvurma için 2577 sayılı Kanunda belirtilen süre içerisinde idari yargıya baĢvurulmaması halinde
söz konusu sürenin bitiminde,
c) 1 - Ġdari itirazın reddedilmesi üzerine idari yargıya baĢvurulması halinde; yargı kararının tebliğ
edildiği tarihten itibaren söz konusu yargı kararına bir üst mahkeme nezdinde baĢvuru yapılması için gerekli
olan 30 günlük sürenin bittiği tarihte;
4
2- Ġdari Yargı kararına karsı bir üst mahkeme nezdinde baĢvuru yapılmıĢsa baĢvuru üzerine verilen
kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren Kararın düzeltilmesi talebinde bulunulması için gerekli olan 15
günlük sürenin bitiminde,
3- Süresi içinde idari yargı kararının düzeltilmesi talebinde bulunulması halinde idare lehine verilen
kararın tebliğ edildiği tarihte,
KesinleĢmektedir.
8. Para Cezalarının Tahsili
5326 sayılı Kabahatler Kanununda idari para cezalarının ödeme süresine iliĢkin h erhangi bir hükme
yer verilmemiĢtir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu ’nun 3 ncü maddesinin 8 nci fıkrasının (a) bendi; “Gümrük Vergileri
deyimi, ilgili mevzuat uyarınca eĢyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü ifade
eder.”
198 inci maddesinin 1 inci fıkrasının 1 inci cümlesi; “69 uncu madde hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, yapılan kontrol ve denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen gümrük
vergileri ile işlemleri daha sonra yapılmak üzere teslim edilen eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin,
yükümlüye tebliğ edildiği tarihten itibaren on beş gün içinde ödenmesi zorunludur…”
232 nci maddesinin 1 inci fıkrası, “Bu Kısmın İkinci Bölüm hükümlerine göre gümrük vergileri ile
birlikte alınması gereken para cezaları bu vergiler ile aynı zamanda karara bağlanarak tebliğ edilir ve aynı
zamanda ödenir.”
Hükümlerini amirdir.
Dolayısıyla Gümrük vergileri ile birlikte alınması gereken para cezalarının ödeme süresi 15 gündür.
Gümrük vergileri ile birlikte alınması gerekmeyen para cezalarının ise 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ’un 37 nci maddesi gereği ilgilisine tebliğ edildiği tarihten
itibaren 1 ay içinde ödenmesi gerekmektedir.
Bu nedenle 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234 ncü maddesinin 1-a,b,c, 2, 4 ve 5 inci fıkralarında,
235 nci maddesinde, 236 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan para cezaların ın ödeme süresi 15 gün;
236 ncı maddesinin 2 nci, 237, 238, 239 ve 241 nci maddelerinde yer alan para cezalarının ödeme süresi ise
1 aydır.
Kabahatler Kanunu ’nun 17 nci maddesinde idari para cezalarının Genel Bütçeye gelir
kaydedileceği, Genel Bütçeye geli r kaydedilmesi gereken idari para cezalarına iliĢkin kesinlesen
kararlarında, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek
tahsil dairelerine gönderileceği belirtilmiĢtir.
Maliye Bakanlığı ’nca yayımlanan 442 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliği uyarınca, Ġdari yaptırım
kararı veren idareler; idari para cezalarını, kanuni ödeme süresi içinde ya da idari yaptırım kararlarının
kesinleĢmesinden önce ödemek isteyen kiĢilerden tahsil edecek ve tahsil ettikleri idari para c ezalarını bu
amaçla açılmıĢ hesaplara bütçe geliri kaydedeceklerdir.
Ancak, Maliye Bakanlığından alınan 02.04.2008 tarihli, 32741 sayılı yazıda, Devlete ait olan bazı
kamu alacaklarının takibinin MüsteĢarlığımız birimlerince 6183 sayılı Kanun uygulanmak su retiyle
yapılması karsısında, birimlerimizce verilen idari para cezalarının takibinin, 5326 sayılı Kabahatler
Kanununun 17 nci maddesinin 4 üncü fıkrasının Bakanlıklarına verdiği yetkiye istinaden, MüsteĢarlığımız
birimlerince yapılmasının uygun görüldüğü belirtilmiĢtir.
Bu nedenle Gümrük idarelerince verilen idari para cezalarının takip ve tahsili Gümrük idarelerince
yapılacaktır.
Diğer taraftan, amme borçlusunun veya amme borçlusunun malının bulunduğu mahalde Gümrük
idaresi bulunmaması halinde takip iĢlemleri, 6183 sayılı Kanunun 5 inci maddesi gereğince Gümrük idaresi
yerine o mahaldeki Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerince yerine getirilecektir.
5
9. İndirim Uygulaması
a)5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17/6 ncı maddesi; “Kabahat dolayısıyla idari para cezası veren
kamu görevlisi, ilgilinin rıza göstermesi halinde bunun tahsilatını derhal kendisi gerçekleĢtirir. idari para
cezasını kanun yoluna baĢvurmadan önce ödeyen kiĢiden bunun dörtte üçü tahsil edilir. PeĢin ödeme,
kiĢinin bu karara karsı kanun yoluna baĢvurma hakkını etkilemez.”
hükmüne amirdir.
4458 sayılı Gümrük Kanununun 242 nci maddesi uyarınca idari yargı yollarına baĢvurmadan peĢin
ödeme yapılması halinde idari para cezasının dörtte üçünün tahsil edilmesi gerekmektedir.
Burada ifade edilen kanun yolu; 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242 inci maddesi uyarınca idari
yargı mercilerine baĢvurmayı ifade etmektedir. Gümrük Kanununun 242 nci maddesi uyarınca idari itiraz
yolunun kullanılması indirim uygulamasını engellememe ktedir. Bu çerçevede indirimin, idari yargı
mercileri nezdinde dava açma süresi içinde yapılacak ödemelere uygulanması gerekmektedir.
Ancak 442 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğinde; PeĢin ödeme indiriminin, amme alacağının kanuni
ödeme süresi geçtikten son ra uygulanamayacağı, ödeme süresi dava açma süresinden daha az olan para
cezaları için indirimin, ödeme süreleri içerisinde yapılan ödemelerle sınırlı olacağı, buna karsın, kanuni
ödeme süresi dava açma süresini asan para cezalarında ise peĢin ödeme indiri minin dava açma süresi
içerisinde yapılan ödemelere uygulanacağı, bu süreden sonra yapılan ödemelerde ise peĢin ödeme indirimi
uygulanmayacağı ifade edilmiĢtir.
Bu itibarla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234 ncü maddesinin 1-a,b,c, 2, 4 ve 5 inci fıkraları,235
nci maddesi ile 236 ncı maddesinin 1 inci fıkrası için ödeme süresinin 15 gün, dolayısıyla bu sürenin dava
açma süresinden kısa olması nedeniyle bu süre içinde (15 gün) ödeme yapılması halinde indirimin
uygulanması,
236 ncı maddesinin 2 nci fıkrası, 2 37, 238, 239 ve 241 nci maddeleri için ödeme süresinin 1 ay
olması nedeniyle, 1 ay içinde ödeme yapılması halinde indirimin uygulanması gerekmektedir.
b) 4458 sayılı Gümrük Kanununa göre verilen para cezalarının yükümlü tarafından dörtte üçünün
peĢin olara k ödenmesi, Kabahatler Kanununun 17 inci maddesi gereğince, yükümlünün itiraz hakkını
kullanarak kanun yoluna baĢvurmasına engel teĢkil etmemektedir.
c) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası; “Yukarıda belirtilen
aykırılıkların gü mrük idaresince tespit edilmesinden önce beyan sahibince bildirilmesi durumunda söz
konusu cezalar yüzde onbeĢnisbetinde uygulanır.” Hükmünü amirdir.
Bu hüküm çerçevesinde alınması gereken para cezasının, yükümlünün kendi kendini ihbar etmesi
halinde %15 oranında tahsil edilmesi ve yukarıda yer alan süreler içerisinde müracaat edilmesi halinde 5326
sayılı Kabahatler Kanunun 17/6 ncı maddesine göre yapılacak indirimin de, %15 oranında tahsil edilen ceza
tutarı üzerinden yapılması gerekmektedir.
d) indirim uygulamalarında yapılacak tahsilat esnasında düzenlenecek makbuzlarda idari para cezası
tutarı, indirim tutarı ve tahsilat tutarı ayrı ayrı gösterilecektir.
10. Para Cezalarında Kabahat Dolayısıyla Sorumluluğun Esasları
Kabahatler Kanununda, islenen kabahat nedeniyle verilen idari para cezası ile ilgili olarak
müteselsil sorumluluk kabul edilmemiĢtir. Bu nedenle tespit edilen sorumluların her birine ayrı ayrı ceza
uygulanması gerekmektedir.
Sorumluların tespitinde Kabahatler Kanunu ’nun 7 ila 15 inci maddeleri nde belirtilen esaslar
çerçevesinde hareket edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan 5326 sayılı Kanun ’un 7 nci maddesinde; “Kabahat, icrai veya ihmali davranıĢla
islenebilir” hükmünden, 9 uncu maddesinde; “Kabahatler, kanunda açıkça hüküm bulunmayan hallerd e,
hem kasten hem de taksirle islenebilir ” hükmünden idari yaptırım kararı verilmesinde “kasıt” unsuru
aranmasının zorunlu olmadığı açıkça anlaĢılmaktadır.
6
Bununla birlikte 5326 sayılı Kanun ’un 14üncü maddesinde yer alan “Kabahatin isleniĢine birden
fazla kiĢinin iĢtirak etmesi halinde bu kiĢilerin her biri hakkında, fail olarak idari para cezası verilir” hükmü,
iĢtirak halinde her faile ayrı ceza verileceğini öngördüğünden, 4458 sayılı G ümrük Kanunu’nda yer alan
idari para cezalarında belirtilen kabahatin isleniĢine iĢtirak edenlere ayrı idari para cezası verilmesi ve bu
idari yaptırım kararlarının ilgilisine tebliğ edilmesi gerekmektedir.
Söz konusu maddenin gerekçesinde kabahate iĢtirak hükümlerine iliĢkin ayrıntılı bir açıklama
bulunmamaktadır. Ancak 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 40 ıncı maddesinde; “Bağlılık Kuralı ” adı
altında kısmen suça iĢtirakin Ģartları düzenlenmiĢtir. Suça iĢtirakin Ģartları, genel olarak, suçun islenmesine
birden çok failin katılımı, suçun en azından teĢebbüs derecesinde gerçekleĢtirilmiĢ olması, suça katılanların
davranıĢlarının suçun gerçekleĢmesine nedensel katkısının bulunması, suça katılanların ortaklık iradesidir.
Kanun, failin fiili bilerek ve isteyerek, yani kasten (Madde 21) islemesini Sart koĢmuĢtur.
5326 sayılı Kanun ’un 9 uncu maddesinde “Kabahatler, kanunda açıkça hüküm bulunmayan
hallerde, hem kasten hem de taksirle islenebilir. ” hükmü, 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ise;
“Kabahate iĢtirak için kasten ve hukuka aykırı islenmiĢ bir fiilin varlığı yeterlidir. ” Hükmü bulunmaktadır.
Bu nedenle, ancak kasıtla yani bilerek ve istenerek islenmiĢ olan kabahat fiilleri için iĢtirak hükümleri
uygulanacaktır.
11. Organ ve Temsilcinin Fiillerinden Sorumluluk
5326 sayılı Kanun ’un “Organ veya temsilcinin davranıĢından dolayı sorumluluk ”baslıklı 8 inci
maddesinin gerekçesinden de anlaĢılacağı üzere, 5326 sayılı Kanun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
sisteminden farklı olarak kabahatlerde tüzel kiĢilere de idari yaptırım uygulanabileceğini kabul etmiĢtir.
Maddede organ veya temsilcinin sorumluluğu dü zenlenirken gerçek veya tüzel kiĢi ayrımı yapılmadığı gibi
tüzel kiĢiler arasında da Ģahıs veya sermaye Ģirketi ayrımı yapılmamıĢ ve gerçek veya tüzel kiĢilerin
temsilcilerinin/organlarının islediği kabahatler için gerçek veya tüzel kiĢiye de idari yaptırı m
uygulanabileceği hükme bağlanmıĢtır. Gerekçede açık olarak belirtildiği gibi organ veya temsilci ya da
hizmet iliĢkinin dayanağını oluĢturan iĢlem hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiĢ olsa da iptal öncesinde
islenen kabahatlerde temsil edilen gerçek veya tüzel kiĢiye de idari yaptırım uygulanabilecektir. Bu nedenle,
iĢtirak hükümlerine iliĢkin olarak yukarıda belirtilen açıklamalara uygun olarak ister doğrudan isterse
dolaylı temsil suretiyle takip edilen iĢlemlerde iĢtirak bulunduğu tespit ediliyorsa 53 26 sayılı Kanunun 14
üncü madde hükümleri çerçevesinde, temsil edilen gerçek veya tüzel kiĢiye de yukarıda belirtilen iĢtirak
hükümleri doğrultusunda idari yaptırım uygulanacaktır.
Bu açıklamalar doğrultusunda kast unsurunun her olayda ayrı ayrı değerlendi rilmesi gerekmektedir.
Her olayın özelliklerine göre inceleme yapılması, gümrük müĢavirinin kabahat eylemine iĢtirakinin olup
olmadığı belirlenirken kabahat fiilinden bilgisi olup olmadığı ya da bilmesinin gerekip gerekmediği
hususlarının araĢtırılması gerekmektedir.
12. Para Cezalarının Taksitlendirilmesi
Kabahatler Kanununun 5560 sayılı Kanun ile değiĢik 17 nci maddesinin 3 üncü fıkrası; “kiĢinin
ekonomik durumunun müsait olmaması halinde, idarî para cezasının, ilk taksitinin peĢin ödenmesi
koĢuluyla, bir yıl içinde ve dört eĢit taksit halinde ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin zamanında ve
tam olarak ödenmemesi halinde, idarî para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir. ” hükmünü amir
bulunmaktadır.
Bu hükümlere göre taksitlendirmeye iliĢkin 442 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliğinin 5 inci
maddesinde açıklamalar dikkate alınarak, gümrük idarelerimizce tebliğ edilen para cezalarının
taksitlendirme iĢlemleri aĢağıda belirtilen Ģekilde yapılacaktır.
a) baĢvuru sekli ve süresi: 5326 sayılı Kanunun 17/3 üncü maddesine göre yapılacak taksitlendirme
baĢvurusu, para cezası kararının tebliğini müteakip kanuni ödeme süresi içerisinde ve yazılı olarak para
cezası kararı veren gümrük idaresine yapılacaktır. BaĢvuru dilekçesi ile birden fazla para cezası kar arı için
taksitlendirme talebinde bulunulması mümkün olup, bu gibi durumlarda dilekçede taksitlendirme talebine
konu para cezası kararlarının tarih ve sayıları, tutarları ve tebliğ tarihleri ayrı ayrı belirtilecek; gerekli
7
görülmesi halinde para cezası kar arlarının ayrıntılarını da gösteren bir listenin dilekçeye eklenmesi
sağlanacaktır.
b) Taksitlendirme Yetkisi: 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17/3 üncü maddesi hükümlerine
istinaden yapılan taksitlendirme baĢvurularının, tutarına bakılmaksızın tüm iĢleml eri, idari para cezası
kararını veren gümrük idaresince değerlendirilip karara bağlanarak sonuçlandırılacaktır.
c) Ġnceleme ve karar: Taksitlendirme baĢvurusunu alan ilgili gümrük idaresince; baĢvurunun
süresinde ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı incele necek, gerekirse süresinde eksikliklerin
tamamlattırılması sağlanacak, taksitlendirilmesi mümkün olmayan bir durumun bu incelemede ortaya
çıkması halinde talebin usulüne uygun yapılmadığı veya talebin kabul edilmesinin mümkün olmadığı
gerekçeli bir karar i le reddedilerek ilgiliye tebliğ edilecektir. Usulüne uygun olarak yapılan taksitlendirme
taleplerinin değerlendirmeye alınabilmesi için kanuni ödeme süresi içinde birinci taksidin ödenmiĢ olması
gerekmektedir. Taksitlendirme talebi kabul edildiğinde bir karar düzenlenerek talep edene tebliğ edilecektir.
Kararda peĢin alınan birinci taksit ile gümrük idaresince belirlenen üç taksitin tutarları ve vadeleri açıkça
belirtilecektir.
d) Diğer hususlar: Taksitlendirmeye iliĢkin kararın idarede kalan nüshası, idari para cezası ile ilgili
diğer belgelerle birlikte muhafaza edilecektir. PeĢin ödeme indiriminin kısmi ödemelere uygulanması
mümkün bulunmadığından, taksitlendirme iĢlemine tabi olan para cezalarında peĢin ödeme indirimi
uygulanmayacaktır.
e) Bilindiği üzer e para cezalarının da diğer amme alacaklarında olduğu gibi 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirilmesi mümkün
bulunduğundan; 6183 sayılı Kanuna göre tecil ve taksitlendirme taleplerinin yukarıdaki hükümlerle
karıĢtırılmaksızın 1 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği (Tecil ve Taksitlendirme) hükümleri çerçevesinde
değerlendirilmesi gerekir.
13. Para cezaları ile ilgili uygulama yukarıda belirtilen ve 442 Seri No.lu Tahsilat Genel Tebliği’nde
yapılan açıklamalar çerç evesinde yürütülecek olup, bu açıklamaların tereddütleri gidermemesi halinde
durum 12 nci madde için Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü ’nden diğer hususlar için Gümrükler
GenelMüdürlüğü’nden sorulacaktır.
Gümrükler Genel Müdürlüğü ’nün 2008/5, 2008/9 ve 2009/2 sayılı Genelgeleri
yürürlüktenkaldırılmıĢtır.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Arslan GÜNLER
MüsteĢar V.
EKLER:
1- Ceza Kararı örneği
DAGITIM:
Merkez ve TaĢra TeĢkilatı
8
EK-1
T.C.
BAŞBAKANLIK
Gümrük Müsteşarlığı .................Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü
Sayı :
Konu :Para Cezası Kararı
…………..PARA CEZASI KARARI
(Gümrük Vergisi, KDV, ÖTV, Usulsüzlük vb.)
KARAR NO :
KARAR TARĠHĠ :
GÜMRÜGÜN ADI :
YÜKÜMLÜNÜN ADI SOYADI/ÜNVANI/ADRESĠ :
T.C. KĠMLĠK NO/ VERGĠ NUMARASI :
BELGE/BEYANNAME TARĠH VE SAYISI :
KABAHAT FĠĠLĠ VE CEZANIN YASAL DAYANAĞI :(Bu kısımda; kanundaki para cezasına iliĢkin hüküm
belirtilecektir.)
OLAYLAR : (Bu kısımda; Kanunda belirtilen kabahat fiilinin oluĢtuğuna ve bu fiilinislendiğini ispata yarayacak
bütün delillere, fiilin islendiği yer ve zamana yer verilmesi zorunludur.)
SONUÇ VE KARAR :( Bu kısımda;
- Para cezası kararı kanuni dayanağından bahisle açıklanacaktır.
- Para cezasının nisbi veya maktu oranı ve toplamı belirtilecektir.
- Ödeme Süresi kararın tebliği tarihinden itibar en Genelgedeki açıklamalara göre 15 gün veya 1 ay
olarakbelirtilecektir.
- Ödeme Süresi içinde ödemenin nereye yapılacağı belirtilecektir.
- Para Cezasının kararın tebliğ tarihinden itibaren Genelgedeki açıklamalara göre 15 gün veya 1 ay içinde
ödenmesi halinde ¼ oranında indirim uygulanarak tahsil edileceği belirtilecektir.
- Ödeme Süresi içinde olmak Ģartıyla; 5326 sayılı Kanunun 17/3 maddesine göre taksitlendirme talep hakkı
olduğu belirtilecektir.
- tebliğ tarihinden itibaren Gümrük Kanununun 242 inci maddesinde ifade edilen sürelere de yer vermek
suretiyle itiraz hakkı bulunduğu, itiraz edilmemesi veya itirazın reddedilmesi halinde red kararının tebliğinden itibaren
kararın idari açıdan kesinleĢece ği, karara karsı tebliğinden itibaren baĢvuru süreleri ve merciide belirtilmek suretiyle
idari yargı yoluna baĢvurma hakkı bulunduğu ifade edilecektir.
Kararı veren Gümrük Ġdare Amiri/Yardımcısı
ĠMZA
Adı Soyadı ve Ünvanı
TEBLĠĞ TARĠHĠ :
KESĠNLEġME TARĠHĠ :
AÇIKLAMA
- Kararın ilgilisine huzurda tebliğ edilmesi veya tebliğ edilmiĢ sayılması halinde kararın verildiği esnada,
7201 sayılı
Tebligat Kanunu hükümlerime göre tebliğ edilmesi halinde, idarelerde kalan nüshalarda tebligatı müteakip
mutlaka tebliğ tarihi yazılacaktır.
- Ġdari yaptırım kararının idarede kalan nüshalarında, mutlaka kesinleĢme tarihi yazılacaktır.