Kurum Genelgeleri · No: 2013/42
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/54962
T.C.
GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı : 76982942-10.06.01 21.08.2013
Konu : 6455 sayılı Kanun
1
GENELGE
(2013/42 )
Bakanlığımıza intikal eden muhtelif yazılardan, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun
mülga kabahat fiillerine ilişkin maddelerinden herhangi birine temas eden fiilin, 6455 sayılı
Gümrük Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişikl ik Yapılmasına
Dair Kanunun yürürlüğe girdiği 11/4/2013 tarihinden önce gerçekleştiğinin tespit edildiği veya
11/4/2013 tarihi öncesinde tespit yapılmış olmakla birlikte, 4458 sayılı Gümrük Kanununun ilgili
maddelerince idari takibata geçilmiş olup, 5607 s ayılı Kanun kapsamındaki işlemlere henüz
başlanmadığı hallerde, 5607 sayılı Kanun kapsamında işlem yapılıp yapılmayacağı, ayrıca 4458
sayılı Kanunun değiştirilen maddelerine ilişkin lehe hükümlerin nasıl uygulanacağı hususunda
tereddüt hasıl olduğu anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere 11/4/2013 tarihli ve 28615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren
6455 sayılı Kanun ile 5607 sayılı Kanunda düzenlenen kabahatler 4458 sayılı Gümrük Kanununa
aktarılmış,
6455 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi ile de 5607 sayılı Kanunun Geçici 6 ncı maddesinin ikinci
fıkrasına,
"(2) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce işlenen bu Kanuna muhalefet kabahatlerinde, lehe
hükümlerin uygulanması usulü 5252 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükmüne göre yapılır." hükmü
eklenmiştir.
5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9 uncu
maddesinin üçüncü fıkrasında ise;
"(3) Lehe olan hüküm, önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak,
ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaş tırılması suretiyle belirlenir." düzenlemesine yer
verilmiştir.
Diğer taraftan, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 5 inci maddesinde,
"(1) 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin
hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır..." hükmüne,
5237 sayılı Türk Ceza Kanunun "Zaman bakımından uygulanma" başlıklı 7 inci maddesinde de,
"(1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye
ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre
T.C.
GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı : 76982942-10.06.01 21.08.2013
Konu : 6455 sayılı Kanun
2
suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri
uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri
kendiliğinden kalkar.
(2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların
hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur." hükmüne yer verilmiştir.
Bu doğrultuda, kabahatlerde lehe kanun hükümlerinin uygulanabilmesi için, öncelikle kabahatin
işlendiği tarihteki Kanun hükümlerinin dikkate alınarak cezanın belirlenmesi, akabinde sonradan
yürürlüğe giren Kanun hükümlerinin dikkate alınarak cezanın belirl enmesi ve belirlenen cezaların
karşılaştırılarak yükümlü lehine olan Kanun hükmüne göre ceza verilmesi gerekmektedir.
A. 6455 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih öncesinde gerek 4458 sayılı Kanunda gerekse de
5607 sayılı Kanunda aynı kabahat fiillerine yer verilmiş olduğu hallerde, aşağıda yer verilen
hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
4458 sayılı Kanunun 231 inci maddesinin ikinci fıkrasının 6455 sayılı Kanun ile değiştirilmeden
önceki metni;
"Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda suç veya kasten işl enen kabahat olarak tanımlanan fiillerin
ancak taksirle işlenmeleri halinde, bu Kanun hükümlerine göre idari para cezası verilebilir."
hükmünü,
5607 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin onyedinci fıkrasının yine 6455 sayılı Kanun ile
değiştirilmeden önceki metni ise;
"Onaltıncı fıkra hariç, bu maddede tanımlanan kabahatler, ancak kasten işlenebilir." hükmünü
amir olup söz konusu hükümlerin yürürlük tarihinde 4458 sayılı Kanuna göre ceza verilebilmesi
için kabahatin taksirle, 5607 sayılı Kanuna göre ceza ver ilebilmesi için ise kabahatin kast ile
işlenmesi şartları aranmıştır.
6455 sayılı Kanun ile yukarıda yer verilen düzenlemeler yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu sebeple, yükümlünün, 6455 sayılı Kanunun yürürlüğü öncesi işlemiş olduğu kabahat nedeniyle
hangi Kanun hükmüne göre cezalandırılacağının, bu kapsamda hangi Kanun hükmünün yükümlü
lehine olduğunun tespiti için kabahatin taksirle mi yoksa kastla mı işlendiğinin gümrük idaresince
belirlenmesi gerekmektedir.
1. Kabahatin kast ile işlendiğinin tespiti halinde;
Kabahatin kast ile işlendiğinin tespiti halinde, 5607 sayılı Kanunun mülga 3 üncü maddesinde
düzenlenen ilgili kabahat hükmü, somut olaya göre nitelikli hallerin düzenlendiği 4 üncü madde,
T.C.
GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı : 76982942-10.06.01 21.08.2013
Konu : 6455 sayılı Kanun
3
etkin pişmanlığın düzenlendiği 5 inci madde ve tekerrüre ilişkin 8 inci madde dikkate alınarak idari
para cezası tespit edilecek, akabinde 4458 sayılı Kanunun söz konusu kabahate ilişkin meri
hükümleri dikkate alınarak idari para cezası tespit edilecek, belirlenen para cezaları karşılaştırılarak
yükümlü lehine olan Kanun hükmüne göre ceza verilecektir.
2. Kabahatin kast ile işlenmediğinin tespiti halinde;
Bu durumda 4458 sayılı Kanunun mülga ilgili hükümleri uyarınca belirlenen idari para cezası ile
4458 sayılı Kanunun meri hükümleri uyarınca belirlenen idari para cezası karşılaştırılarak, yükümlü
lehine olan Kanun hükmüne göre ceza verilecektir.
3. Yukarıda yapılan değerlendirmeler sonucunda, 5607 sayılı Kanunun mülga ilgili hükmünün
yükümlü lehine olduğunun tespiti halinde, uygun müeyyide Cumhuriyet savcılıklarına intikal
ettirilmeksizin, doğrudan ilgili gümrük idaresince uygulanacaktır.
B. 6455 sayıl ı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih öncesinde, ilgili kabahatin sadece 5607 sayılı
Kanunda düzenlenmiş olduğu ve kabahatin kast ile işlendiğinin tespiti halinde, aşağıda yer verilen
hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
1. 5607 sayılı Kanunun mülga 3 ün cü maddesinde düzenlenen ilgili kabahat hükmü, somut olaya
göre nitelikli hallerin düzenlendiği 4 üncü madde, etkin pişmanlığın düzenlendiği 5 inci madde ve
tekerrüre ilişkin 8 inci madde dikkate alınarak idari para cezası tespit edilecek, akabinde 4458 sa yılı
Kanunun söz konusu kabahate ilişkin meri hükümleri dikkate alınarak idari para cezası tespit
edilecek, belirlenen para cezaları karşılaştırılarak yükümlü lehine olan Kanun hükmüne göre ceza
verilecektir.
2. Yapılan değerlendirme sonucunda, 5607 sayı lı Kanunun mülga ilgili hükmünün yükümlü lehine
olduğunun tespiti halinde, uygun müeyyide, Cumhuriyet savcılıklarına intikal ettirilmeksizin,
doğrudan ilgili gümrük idaresince uygulanacaktır.
C. 1. Kabahate ilişkin olarak 4458 sayılı Kanunun mülga hüküml erine göre ceza kararının
düzenlenerek idari takibata başlandığı, ancak 5607 sayılı Kanunun mülga hükümlerine göre takibata
başlanmadığı veya takibata başlanıp Cumhuriyet Savcılığınca görevsizlik kararı verildiği hallerde,
4458 sayılı Kanunun mülga hükümle rine göre düzenlenen idari para cezasının takip ve tahsiline
devam edilecek, ayrıca bir ceza kararı düzenlenmeyecek ve söz konusu kabahate ilişkin olarak
5607 sayılı Kanunun mülga hükümlerine göre Cumhuriyet Savcılığına yeni bir bildirimde
bulunulmayacaktır.
2. 6455 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih öncesinde, ilgili kabahatin sadece 5607 sayılı
Kanunda düzenlenmiş olduğu ve 5607 sayılı Kanunun mülga hükümlerine göre takibata
başlanmadığı veya takibata başlanıp Cumhuriyet Savcılığınca görevsizlik k ararı verildiği hallerde
gümrük idaresince kasıt tespitinin yapılması durumunda B maddesi uyarınca işlem yapılacaktır.
T.C.
GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı : 76982942-10.06.01 21.08.2013
Konu : 6455 sayılı Kanun
4
D. Kabahate ilişkin olarak Cumhuriyet Savcılığınca verilen görevsizlik kararlarına itiraz yoluna
başvurulmayacaktır.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Mehmet GÜZEL
Bakan a.
Müsteşar V.
DAĞITIM
Tüm Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlükleri