Yönergeler
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/55031
MADDE 1 – (1) Bu Yönergenin amacı, Ekonomi Bakanlığı İç Denetim Biriminin işleyiş ve
yönetimini, iç denetçilerin ve üst yöneticinin iç denetime ilişkin görev, yetki ve sorumluluklarına
yönelik esas ve usulleri düzenlemektir.
MADDE 2 – (1) Bu Yönerge İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmeliğin 13 üncü maddesi uyarınca hazırlanmıştır.
(2) Bu Yönergenin hazırlanmasında İç Denetim Koordi nasyon Kurulu tarafından
yayımlanan Kamu İç Denetim Birim Yönergesi esas alınmıştır.
MADDE 3 – Bu Yönergede geçen;
a) Bakan: Ekonomi Bakanını,
b) Bakanlık: Ekonomi Bakanlığını,
c) Üst Yönetici: Ekonomi Bakanlığı Müsteşarını,
ç) Kurul: İç Denetim Koordinasyon Kurulunu,
d) İç Denetim Birimi: Kanun ve Yönetmelik uyarınca iç denetim faaliyetini yürütmek üzere
iç denetimin yönetimi ve iç denetçiler ile ihtiyaca göre diğer personelden oluşan Ekonomi
Bakanlığı İç Denetim Birimini,
e) Başkanlık: Ekonomi Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanlığını,
f) Başkan: Ekonomi Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanını,
g) Başkan Yardımcısı: Başkana yardımcı olmak üzere başkanın teklifi ve üst yöneticinin
onayı ile görevlendirilen iç denetçiyi,
ğ) Denetim Gözetim Sorumlus u: İç denetim faaliyetlerinin denetim standartlarına uygun
olarak yürütülmesini sağlamak amacıyla başkan tarafından denetim gözetim sorumlusu olarak
görevlendirilen iç denetçiyi,
h) İç Denetçi: Bu Yönerge ve ilgili mevzuat çerçevesinde iç denetim faaliyetl erini
gerçekleştirmekle görevli ve sorumlu her düzeyde sertifika sahibi iç denetçileri,
ı) Kanun: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununu,
i) Yönetmelik: İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği,
j) Yönerge: Bu Yönergeyi,
ifade eder.
2
İKİNCİ BÖLÜM
İç Denetimin Amacı, Kapsamı ve Standartları
MADDE 4 – (1) İç denetim, Bakanlığın faaliyet ve ç alışmalarına değer katmak ve
geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip
yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız ve tarafsız bir
güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. İç denetim birimi, risk yönetimi, iç kontrol ve
yönetim süreçlerinin etkinliği ve yeterliliğinin değerlendir ilmesi ve geliştirilmesi suretiyle
Bakanlığın amaçlarının gerçekleştirilmesine yardımcı olur.
(2) İç denetim faaliyeti; Bakanlık faaliyetlerinin amaç ve politikalara, kalkınma planına,
programlara, stratejik planlara, performans programlarına ve mevzuata uygun olarak
planlanmasını ve yürütülmesini; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını; bilgilerin
güvenilirliğini, bütünlüğünü ve zamanında elde edilebilirliğini sağlamayı amaçlar.
(3) İç Denetim Birimi; Bakan lık merkezi denetim birimidir. B u kapsamda yürütülen iç
denetim faaliyetleriyle kurum içine ve dışına yeterli güvence sağlar.
MADDE 5 – (1) Bakanlığın merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatına dahil birimlerin mali ve
mali olmayan tüm faaliyet ve işlemleri iç denetim kapsamındadır.
(2) İç denetim, risk düzeyi esas alınarak sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla iç
denetim standartlarına uygun olarak yapılır.
MADDE 6 – İç denetim faaliyetleri, ilgili mevzuat ve Kurul tarafından belirlenen Kamu İç
Denetim Standartları ve Kamu İç Denetçileri Meslek Ahlak Kurallarına uygun olarak yürütülür,
açıklık bulunmayan hallerde ise uluslararası denetim standartları ile etik kurallar dikkate alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İç Denetim Birimi, Yönetimi ve Görevleri
MADDE 7 – (1) İç Denetim Birimi, başkan, başkan yardımcısı ve iç denetçiler ile ihtiyaca
göre görevlendirilen büro personelinden oluşur.
(2) İç Denetim Birimi idari yönden doğrudan üst yöneticiye bağlı olarak faaliyetlerini
yürütür. İç Denetim Birimi üst yönetici dışındaki makam veya mercilerle ilişkilendirilemez.
3
MADDE 8 – İç Denetim Birimi;
a) Risk analizlerine dayalı iç denetim plan ve programlar ını hazırlamak, geliştirmek ve üst
yöneticinin onayına sunmak,
b) Onaylanan denetim plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak, denetim ve
danışmanlık faaliyetlerini yürütmek, üst yönetici tarafından talep edilen ve görev alanına giren
program dışı görevleri gerçekleştirmek,
c) Bakanlığın risk yönetimi, iç kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinlik ve yeterliliğini
değerlendirmek,
ç) İç denetim faaliyetleri sırasında tespit edilen veya iç denetim birimine intikal eden
inceleme veya soruşturma yapılmasına gerek duyulan hususları üst yöneticinin bilgisine sunmak,
d) İç denetim faaliyetlerinin sonuçlarını izlemek,
e) İç denetim faaliyetlerinin değerlendirilmesi, kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak
kurallarına uygun olarak yürütülmesi ve iç denetim faaliyetlerinin geliştirilmesi için kalite
güvence ve geliştirme programı oluşturmak, uygulamak ve geliştirmek,
f) Kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde yapılan değerlendirme sonuçlarını üst
yöneticiye sunmak,
g) Yıllık iç denetim faaliyet raporunu hazırlamak ve üst yöneticiye sunmak,
ğ) İç Denetim Biriminin görevlerini etkin bir şekilde yerine getirebilecek bilgi, yetenek,
tecrübe ve mesleki yeterliliğe sahip iç denetçi kadrosunu Bakanlığın insan kaynakları politikaları
ile uyumlu olarak oluşturmak ve bunun için gerekli prosedürleri gerçekleştirmek,
h) İç Denetim Birimi yönergesini, iş ve işlem süreçlerini Kurulun düzenlemelerine uygun
olarak hazırlamak ve geliştirmek,
ı) İç denetim faaliyetlerinin sonuçları hakkında üst yönetic iye belirli aralıklarla bilgi
sunmak, iç denetim alanındaki gelişmeler ve en iyi uluslararası uygulamalar konusunda
bilgilendirmek,
i) Denetim raporlarının, raporlama standartları ile belirlenen usul ve esaslara uygunluğunu
kontrol etmek ve bir örneğini İç Denetim Biriminde muhafaza etmek,
j) İç denetim faaliyeti ve iç denetçilerle ilgili diğer işlemleri yürütmek,
görevlerini yürütür.
4
MADDE 9- Üst yönetici aşağıdaki görev ve yetkilere sahiptir:
a) İç Denetim Birim i tarafından hazırlanan iç denetim plan ve programlarını onaylamak,
program dışı yürütülecek faaliyetlere ilişkin görevlendirmelerde bulunmak,
b) İç denetim plan ve programlarının hazırlanması sürecinde plan ve programa dahil
edilmesini gerekli gördüğü birim ve konuları İç Denetim Birimine bildirmek,
c) İç Denetim Bi rimi tarafından hazırlanan iç denetim yönergesi ile yönerge değişikliklerini
onaylamak ve bir örneğini Kurula göndermek,
ç) Başkanı doğrudan, başkan yardımcısını ise başkanın teklifi üzerine görevlendirmek,
d) İç Denetim Birimine atanacak iç denetçileri Bakana teklif etmek ve iç denetçilerin aynı
usulle görevden alınmasını teklif etmek,
e) İç denetçilerin sertifika derecelendirmelerine ilişkin puanlamayı Başkanın teklifi üzerine
yapmak,
f) İç Denetim Birimi ile denetlenen birimin yönetimi arasındaki uyuşmazlıkları çözümlemek
ve nihai kararı vermek,
g) Denetlenen birimlerin yönetici ve personelinden denetim faaliyetinin yürütülmesini
engelleyici fiil ve tavır sergileyenler hakkında gerekli tedbir ve müeyyideleri uygulamak,
ğ) İç denetim raporlarını değerlendirerek gereği için ilgili birimler ile Bakanlık Strateji
Geliştirme Daire Başkanlığına göndermek,
h) İç denetim raporları ile bunlar üzerine yapılan işlemleri iki ay içerisinde Kurula
göndermek ve İç Denetim Birimi tarafından hazırlanan yıllık iç denetim faaliyet raporunu Kurula
göndermek,
ı) İç denetim faaliyetiyle ilgili olarak mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak.
MADDE 10- (1) Üst yönetici, iç denetim faaliyetlerinin yerine getirilmesinde;
a) İç denetçilerin görevlerini bağımsız ve tarafsız bir şekilde yerine getirmeleri için gereken
tüm önlemleri alır.
b) Bakanlık faaliyetlerini olumsuz etkileyebilecek risklerin belirlenmesine yönelik
çalışmalarda iç denetçilere gerekli imkânı sağlar.
c) İç denetim faaliyeti kapsamına giren konularda, iç denetçilere gerekli bilgi ve belgelerin
sağlanması amacıyla Bakanlık birimleri arasında etkili iletişim kurulmasını sağlar.
5
ç) İç denetim raporlarında düzeltilmes i ve iyileştirilmesi önerilen konuları değerlendirir ve
gerekli önlemleri alır.
d) İç kontrol sürecinden elde ettiği bilgilerle, iç denetimden elde edilen bilgileri karşılaştırır
ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin tedbirleri g erektiğinde İç Denetim
Birimiyle görüşerek belirler.
e) İç denetçilerin mesleki yeterliliğinin geliştirilmesi için gerekli tedbirleri alır.
(2) Üst yönetici, iç denetim faaliyetlerinden beklenen faydanın en yüksek düzeyde elde
edilmesi için ilgili mevzuatta belirlenen her türlü katkıyı sağlamakla sorumludur.
(3) Üst yönetici, Bakanlık idari birim yöneticileriyle yapacağı toplantılara İç Denetim
Birimini temsilen başkanı davet edebilir.
MADDE 11- (1) Başkan, iç denetçiler arasından üst yönetici tarafından görevlendirilir. Bu
görevlendirme bir ay içinde Kurula bildirilir.
(2) Başkanın yokluğu halinde başkan yardımcısı Başkanlığa vekâlet eder. Başkan
yardımcısının olmadığı hallerde Başkanlığa, üst yönetic inin görevlendireceği iç denetçi vekâlet
eder.
MADDE 12- (1) Başkan İç Denetim Biriminin yönetiminden sorumludur. Başkan;
a) İç Denetim Birimini mevzuata, denetim standartlarına ve rehberlere uygun olarak ve etkin
bir şekilde yönetmek,
b) İç denetim faaliyetlerinin Kurul tarafından yapılan düzenlemeler ve İç Denetim Birimi
tarafından hazırlanıp üst yönetici tarafından onaylanan plan ve programlara uygun olarak
gerçekleştirilmesini sağlamak,
c) İç denetçilerin program kapsamında veya program dışı görevlendirmelerini yapmak,
ç) İç denetim faaliyetlerinin sonuçlarının izlenmesi amacıyla bir takip sistemi oluşturmak,
denetlenen birimlerin yöneticileri ile iç denetçilerin mutabık kalmadığı hususlar da üst yöneticinin
kararı doğrultusunda yapılması gereken işlemleri takip etmek,
d) İç denetim raporlarında yer alan öneriler ve eylem planları çerçevesinde denetlenen
birimin yaptığı işlemler konusunda iç denetçileri bilgilendirmek,
e) İç denetçilerin görevlendirilmesinde, iç denetçilerin tarafsızlıklarını ihlal edecek
durumları göz önünde bulundurmak,
6
f) İç denetçilerin görevlerini yaparken bağımsızlık veya tarafsızlıklarının tehlikeye girdiği
veya ihlal edildiği durumlarda gerekli tedbirleri almak ve üst yöneticiyi bilgilendirmek,
g) Üst yönetici ile iç denetçi arasında çözülemeyen görüş ayrılıklarını Kurula bildirmek,
ğ) İç denetim faaliyetinin kalitesini gözetmek ve bu amaçla Kurul tarafından yapılan
düzenlemeler çerçevesinde kalite güvence ve ge liştirme programı hazırlamak ve iç denetçilerin
görevlerindeki performanslarını takip etmek,
h) İç Denetim Biriminin yıllık iç denetim faaliyet raporunu Bakanlık faaliyetlerine ilişkin
genel değerlendirmeyi de kapsayacak şekilde hazırlamak ve üst yöneticiye sunmak,
ı) İç denetim kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasını sağlamak,
i) İç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında gerek görülmesi halinde, kurum içi veya
kurum dışı kişi ve kuruluşlardan görüş veya yardım alınmasını veya hizmet satın alınmasını
sağlamak,
j) İç denetçilerin suç teşkil eden hususlara ilişkin tespitlerini üst yöneticiye bildirmek,
k) İç Denetim Biriminin faaliyetleri hakkında üst yöneticiyi düzenli olarak bilgilendirmek,
l) Kurul kararlarının ve iç de netime ilişkin mevzuatın uygulanmasında ortaya çıkan
tereddütleri Kurulun bilgisine sunmak,
m) İç denetçilerin, meslek içi eğitim programına uygun bir şekilde, bilgi ve becerilerini
düzenli olarak arttırmalarını sağlamak,
n) İç Denetim Biriminin bütçesi ne ilişkin işlemlerini ve harcama yetkililiği görevini
yürütmek, birim personelinin ihtiyacı olan mesleki araç, gereç ve malzemeyi temin etmek, gerekli
tedbirleri almak,
o) İç denetçilerin sertifika derecelendirmelerine esas puanlamayı üst yöneticiye teklif etmek,
ö) İç Denetim Yönergesini, iç denetçiler ile birlikte yılda bir defa gözden geçirmek ve varsa
değişiklik önerilerini üst yöneticinin uygun görüşüne sunmak,
p) Sayıştay ile İç Denetim Birimi arasındaki iletişim ve koordinasyonu sağlamak,
r) Kurul tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde, teftiş, soruşturma ve benzer faaliyetleri
yürüten diğer teftiş ve denetim birimleriyle gereken işbirliğini sağlamak,
s) Yürütülen denetim faaliyetlerinde iç denetçi ile denetim gözetim sorumlusu arasında
oluşabilecek ihtilafları çözüme kavuşturmak,
7
ş) İç Denetim Birimine verilen görevleri yürütmek üzere gerekli diğer iş ve işlemleri
yapmak,
görev ve yetkilerine sahiptir.
(2) Y önetime yardımcı olmak üzere başkanın teklifi ve üst yöneticinin onayı ile bir i ç
denetçi, başkan yardımcısı olarak görevlendirilir. Başkan yardımcısı, başkan tarafından verilen
görevleri yürütür ve idari görevleri bakımından başkana karşı sorumludur.
MADDE 13 – (1) İç Denetim Biriminde, faaliyetlerinin gerekti rdiği nitelik ve sayıda
personel görevlendirilir ve büro oluşturulur.
(2) İdari görevlerin mahiyeti ve kapsamı ile personelin görev, yetki ve sorumlulukları
Başkanlıkça yazılı olarak belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İç Denetçilerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
MADDE 14- İç denetçiler, Bakanlık merkez denetim elemanı olarak aşağıdaki görevleri
yürütür:
a) Risk analizlerine dayanarak Bakanlığın risk yönetimi, iç kontrol ve yönetim yapılarını
değerlendirmek,
b) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve
önerilerde bulunmak,
c) Bakanlığın faaliyet ve işlemlerinin ilgili kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata
uygunluğunu denetlemek ve harcama sonrasında yasal uygunluk denetimi yapmak,
ç) Bakanlığın harcamalarının, mali işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve
politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara ve performans programlarına
uygunluğunu denetlemek ve değerlendirmek,
d) Bakanlığın mali yönetim ve kon trol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu
konularda önerilerde bulunmak,
e) Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak,
f) Denetim sırasında veya denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir
duruma rastlanıldığında bu durumu ve suç teşkil eden durumlara ilişkin tespitlerini Başkanlık
kanalıyla üst yöneticiye bildirmek,
8
g) Bakanlık birimlerince üretilen bilgi ve raporların doğruluğunu değerlendirmek,
ğ) Üst yönetici tarafından gerekli görülen hal lerde performans göstergelerini belirlemede
Bakanlığın ilgili birimlerine yardımcı olmak, belirlenen performans göstergelerinin
uygulanabilirliğini değerlendirmek.
MADDE 15 – İç denetçiler aşağıdaki yetkilere sahiptir:
a) İç denet im faaliyetleriyle ilgili olarak elektronik ortamdakiler dahil her türlü bilgi, belge
ve dokümanlar ile nakit, kıymetli evrak ve diğer varlıkların ibrazını talep etmek,
b) Denetlenen birim çalışanlarından veya yürütülen görevin ilgili olduğu birim
personelinden iç denetim faaliyetlerinin gereği olarak yardım almak, yazılı ve sözlü bilgi istemek,
c) İç denetim faaliyetinin gerektirdiği konularda uzman yardımı almak veya görüşünden
yararlanmak,
ç) İç denetim faaliyetlerinin gerektirdiği araç, gereç ve diğer imkânlardan yararlanmak,
d) Görevin yürütülmesini engelleyici tutum, davranış ve hareketlerde bulunanları Başkanlık
kanalıyla üst yöneticiye bildirmek.
MADDE 16- (1) İç denetçi, görevlerini yerine getirirken aşağıdaki hususlara riayet eder:
a) Mevzuata, denetim standartlarına ve etik kurallara uygun hareket etmek,
b) Mesleki bilgi ve becerilerini sürekli olarak geliştirmek,
c) Yetki ve ehliyetini aşan durumlarda Başkanlığı haberdar etmek,
ç) Verilen görevin tarafsız ve bağımsız olarak yapılmasına engel olan durumların bulunması
halinde, durumu Başkanlık aracılığıyla üst yöneticiye bildirmek,
d) Görevin tarafsız ve bağımsız olarak yapılmasını engelleyen hususların başkandan
kaynaklanması halinde durumu üst yöneticiye bildirmek,
e) Denetim raporlarında kanıtlara dayanmak ve değerlendirmelerinde tarafsız olmak,
f) Denetim esnasında elde ettiği bilgilerin gizliliğini korumak.
(2) İç denetçiler, idari görevlere atanmalarında ve iç denetçiliğe dönmelerinde Kurul
tarafından belirlenen meslek ahlak kurallarına ve kamu iç denetim standartlarına uygun
davranırlar.
9
BEŞİNCİ BÖLÜM
Bağımsızlık, Tarafsızlık ve Mesleki Güvence
MADDE 17 – (1) İç denetim faaliyeti idarenin günlük işleyişinden bağımsızdır. İç
denetçiler görevlerini Kanun, Yönetmelik ve bu Yönerge kapsamında tam bir bağımsızlık içinde
gerçekleştirir.
(2) İç denetim faaliyetinin kapsamına, denetim uygulamalarına müdahale edilemez ve iç
denetçiler görüşlerini değiştirmeleri için zorlanamaz. İç d enetçilerin görevlerini bağımsız ve hiç
bir etki altında kalmadan yapmaları Başkanın ve üst yöneticinin sorumluluğundadır.
(3) İç denetimin bağımsızlığı kalite güvence ve geliştirme programı kapsamında Kurul
tarafından düzenli olarak değerlendirilir.
MADDE 18- (1) İç denetçiler görevlerini yerine getirirken tarafsızlık ilkesiyle hareket eder.
İç denetçiler; denetimin belirlenen amaçlarına ulaşılması için denetim faaliyetlerinde gerekli
denetim tekniklerini uygular, ihtiyaç duyacağı tüm bilgi ve belgeleri toplar, tarafsız ve yeterli bilgi
ve tecrübeye sahip her denetçinin aynı sonuçlara ulaşmasını sağlayacak şekilde bu bilgi ve
belgeleri değerlendirir ve denetim kalitesinden ödün vermeden ve başkalarının düşünce ve
telkinlerinden etkilenmeden görüşünü oluşturur.
(2) İç denetçiler, görevlerini yürütürken bağımsızlık ve tarafsızlıklarını zedeleyebilecek bir
durumla karşılaşmaları halinde, bu durumu derhal başkana yazılı olarak bildirir.
(3) Başkan, iç denetçilerin görevlendirilmesi nde, tarafsızlıklarını zedeleyebilecek hususları
dikkate alır.
(4) İç denetçiliğe ilk defa atananlar ile idari görevlerde iken iç denetçiliğe dönenler, daha
önce sorumlu oldukları işlerle ilgili olarak bir yıl geçmeden iç denetim faaliyeti yürütemez.
Yürütülen danışmanlık ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak da bir yıl geçmeden denetim
yapılamaz.
MADDE 19- (1) İç denetçilere Yönetmelik ve bu Yönergede belirtilen asli görevleri dışında
hiçbir görev verilemez ve yaptırılamaz.
(2) Bakanlıkta daha önce iç denetçilik yapmış olanların mesleğe dönüşlerinde Başkanlığın
uygun görüşü alınır.
(3) İç denetçiler, Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmü saklı kalmak
kaydıyla, hiçbir şekilde istekleri dışında başka bir göreve atanamazlar.
10
ALTINCI BÖLÜM
İç Denetim Faaliyetlerinin Planlanması
MADDE 20- İç Denetim Birimi, faaliyetlerine ilişkin plan ve programların hazırlanması ve
uygulanmasında, Kurulun her üç yılda bir oluşturacağı ve üç yıllık d öneme ilişkin olarak iç
denetimin genel stratejisini belirleyen ve iç denetim birimlerinin plan ve programlarına esas teşkil
edecek Kamu İç Denetim Strateji Belgesini esas alır.
MADDE 21 – (1) İç denetim, Bakanlığın karşı karşıya olduğu riskler esas alınarak
hazırlanan risk odaklı iç denetim plan ve programı çerçevesinde yapılır.
(2) Risk değerlendirmeleri, Yönetmeliğin 36 ncı maddesine uygun olarak, Kurul tarafından
yayımlanan Kamu İç Denetim Rehberi esas alınarak yapılır.
(3) Bakanlık birimleri tarafından tanımlanan riskler, İç Denetim Birimince kapsamlı bir risk
analizine tabi tutulur. Bu analiz sonucunda riskler, oran ve önem dereceleri belirlenerek sıralanır.
İç Denetim Birimince; Bakanlığın hedefleri, faaliyetleri ve varlı klarını etkileyebilecek önemli
risklere ilişkin olarak yapılan analiz sonucunda, en yüksek risk içeren alan ve konulardan
başlanarak iç denetim planı ve uygulamaya ilişkin programlar hazırlanır.
(4) Yeni birim ve faaliyetler, yeniden yapılandırma projeler i, örgüt yapısı ve insan
kaynaklarındaki önemli değişiklikler, yüksek risk içerebileceğinden, denetim programına
öncelikle alınır.
(5) Plan ve programların hazırlanmasında; üst yöneticinin riskli gördüğü ve öncelik
verilmesini istediği hususlar titizlikle dikkate alınır.
(6) Denetim sonuçlarına göre mevcut riskler yıl sonlarında yeniden gözden geçirilir.
MADDE 22- (1) İç denetim planı, Yönetmeliğin 39 uncu maddesine uygun olarak, Kurul
tarafından yayımlanan Kamu İç Denetim Rehberi esas alınarak hazırlanır.
(2) İç denetim planı; iç denetim faaliyetinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde
yürütülmesini sağlamak amacıyla denetimin kapsamını, denetlenecek alan ve konuları, ihtiyaç
duyulan işgücü ve diğer kaynakları içerecek şekilde, Bakanlık birim yöneticileriyle görüşülerek ve
Kurulca hazırlanan Kamu İç Denetim Strateji Belgesi de dikkate alınarak, üç yıllık dönemler için
hazırlanır. Bu plan, İç Denetim Birimince her yıl risk değerlendirmesi sonuçlarına göre gözden
geçirilerek, gerektiğinde değiştirilir.
(3) İç denetim planı taslağı; başkan ve başkanın görevlendireceği yeterli sayıda iç denetçiden
teşekkül eden bir çalışma grubu tarafından hazırlanır. Hazırlanan plan taslağı tüm iç denetçilerin
11
katılımıyla görüşülür ve daha sonra üst yön eticinin de görüşü alındıktan sonra plana son şekli
verilir.
MADDE 23– (1) İç denetim programı, Yönetmeliğin 40 ıncı maddesine uygun olarak,
Kurul tarafından yayımlanan Kamu İç Denetim Rehberi esas alınarak hazırlanır.
(2) En ris kli alan ve konulara öncelik verilmek ve denetim maliyeti de dikkate alınmak
suretiyle, Bakanlığın birim yöneticileri ve gerektiğinde çalışanlarla da görüşülerek iç denetim
planıyla uyumlu bir iç denetim programı hazırlanır. Bir yıllık süreyi geçmemek üzere hazırlanacak
iç denetim programlarında; denetlenecek alanlar ve konular, iç denetçilerin isimleri belirtilerek,
zaman çizelgesine bağlanır.
(3) İç denetim programının hazırlanması ve son şeklinin verilmesinde bu Yönergenin 21 ve
22 inci maddesindeki usule uyulur.
(4) Hazırlanan iç denetim programı üst yöneticinin onayına sunulur ve onayı takiben
uygulanır.
(5) Programın hazırlanacağı ve uygulanacağı zamanın belirlenmesinde Kamu İç Denetim
Rehberine uyulur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetim Faaliyetlerinin Yürütülmesi
MADDE 24– (1) İç denetim programı üst yönetici tarafından onaylandıktan sonra,
yürütülecek görevler programdaki zamanlama da dikkate alınarak Başkanlıkça iç denetçilere yazılı
olarak veya Kamu İç Denetim Otomasyon Yazılımı (İçDen) aracılığıyla bildirilir.
(2) İç denetçiler göreve başlama tarih ve yerleri ile bitişini Başkanlığa bildirirler.
MADDE 25 – (1) Program kapsamında yürütülecek denetim faaliyetlerinin denetim
standartlarına uygun olarak yürütülmesi ni sağlamak amacıyla, Başkan, görevin niteliğine uygun
kıdemli bir iç denetçiyi “denetim gözetim sorumlusu” olarak görevlendirir.
(2) Denetim gözetim sorumlusu olarak görevlendirilenler, başka bir iç denetim faaliyetinde
doğrudan denetimle görevlendirilebilir.
MADDE 26 - (1) Denetim gözetim sorumluluğu;
a) Çalışma planının yeterli risk analizine dayandırılıp dayandırılmadığı,
12
b) Görev iş programında belirlenen denetim testlerinin denetim amaçlarının
gerçekleştirilmesi için yeterli olup olmadığı,
c) Görev iş programında yer alan testlerin uygulanıp uygulanmadığı ve denetim
sonuçlarına dayanak teşkil eden bilgilerin kayıtlı hale getirilip getirilmediği,
ç) Risklerin denetlenmesi için uygun test tekniklerinin kullanılıp kullanılmadığı,
d) Denetim sonucunda ortaya konulan tespit ve önerilerle ilgili kanıtların yeterli olup
olmadığı, yetersiz ise bunlarla ilgili olarak ilave incelemelerin gerekli olup olmadığı,
e) Raporda uygulanabilir önerilere ve eylem planlarına yer verilip verilmediği,
hususlarında değerlendirme yapmak ve ilgili iç denetçiden gerekli düzeltmeleri istemek
görev ve yetkilerini kapsar.
(2) Denetim görevinin yürütülmesi ve raporlanması aşamalarında denetim gözetim
sorumlusunun önerileri göz önünde bulundurularak iç denetçi tarafından gerekli çalışmalar ve
düzeltmeler yapılır. İç denetçi ile denetim gözetim sorumlusu arasında doğan görüş aykırılıkları
başkan tarafından çözüme kavuşturulur.
(3) İç denetçi tarafından hazırlanan çalışma planları, denetim gözetim sorum lusu tarafından
planın gönderildiği tarihi izleyen üç iş günü içerisinde incelenir ve onaylanır, onaylanmaması
halinde gerekçesiyle, Başkanlığa intikal ettirilir.
MADDE 27- (1) Başkanlık, denetim görevinin yürütüleceği birim lere denetimin amacını,
kapsamını, tarihini, görevlendirilen denetçiyi, birimden beklenenleri ve gerek görülen diğer
hususları içeren bir yazılı bildirim yapar.
(2) Nakit ve diğer kıymetli evrakların sayımı gereken hallerde bu bildirimin yapılması
zorunlu değildir.
MADDE 28– (1) Denetim faaliyetlerinin hazırlık aşaması “Ön Çalışma” olarak adlandırılır.
Ön çalışmada iç denetçiler görevlendirildikleri konu ile ilgili gerekli inceleme ve araştırmaları
yaparak denetimin amaç ve kapsamını tespit eder.
(2) İç denetçiler, denetim konusuna göre belirleyecekleri toplantı, mülakat, anket, yerinde
gözlem gibi yöntemler ile denetlenecek birim veya süreç hakkında bilgi toplayarak mevcut risk ve
kontrolleri tespit eder ve bunların bir değerlendirmesini yapar.
MADDE 29- (1) İç denetçi ön çalışma aşamasında, planlanan iç denetim faaliyetinin
yürütüleceği birim yöneticisi ve ihtiyaç duyulan personelin de iştirak edeceği bir açılış toplantısı
yapar.
13
(2) Açılış toplantısın da, iç denetçi, ilgili birim yöneticisi ve diğer personel ile denetimin
amacı, kapsamı, denetimde kullanılacak yöntemler, tahmini denetim süresi, denetime yardımcı
olacak personel, denetim sırasında çalışanlardan beklentiler, idarenin denetimden beklentile ri,
denetim sonuçlarının raporlanması konularını görüşür.
MADDE 30– (1) Çalışma planı; denetimin amaç, kapsam ve yöntemi gibi temel bilgilerin
nihai hale getirildiği, denetim testlerinin ve gerçekleştirilecekleri tarihlerin görev iş programı ile
belirlendiği aşamadır.
(2) İç Denetim Birim Başkanı tarafından onaylanan çalışma pla nının eki; görev iş programı
ve risk kontrol matrisinden oluşmaktadır.
(3) Çalışma planı hazırlandıktan sonra Yönergenin 26 ncı maddesinin (a) ve (b) bentleri
bakımından denetim gözetim sorumlusuna gönderilip onayı alınır.
(4) İDB Başkanı kendisine sunulan çalışma planı ve eklerini (görev iş programı ve risk
kontrol matrisi) en geç 2 iş günü içerisinde değerlendirir ve onaylar. Onaylanmasını uygun
bulmadığı çalışma planını düzeltilmesi için gerekçeli bir şekilde ilgili denetim ekibine iletir.
Çalışma planı onaylanmadan test çalışmalarına başlanamaz.
MADDE 31– (1) İç denetçi, Kurul tarafından yayımlanan denetim rehberlerinden de
yararlanarak denetim faaliyetini yürütür. İç denetçi, yıllık denetim programında ve bireysel
denetim planında belirlenen denetim hedeflerine ulaşmak için, risk ve kontrol
değerlendirmelerinde tespit edilen hususlarla ilgili olarak yeterli ve güvenilir bilgi ve belgeleri
elde etmek, incelemek ve değerlendirmekle yükümlüdür. Denetimin yürütülmesi sırasında
uygulanacak testler, iç kontrol uygulamalarının yeterliliğine dair de ğerlendirme yapılabilmesine
de olanak verecek şekilde tasarlanmalı, en riskli alanlara öncelik verilmelidir. Gerçekleştirilen
testlerin tamamı; izlenen yöntem, yapılan gözlem, incelenen belge, görüşme ve diğer adımlar da
belirtilmek suretiyle “Çalışma Kâğıtları” ile belgelendirilmelidir.
(2) İç denetçi tarafından yürütülen denetim görevi kapsamında yapılan çalışmalar, raporlama
aşamasına geçilmeden önce denetim gözetim sorumlusu tarafından Yönergenin 26 ncı maddesinin
(c) ve (ç) bentleri çerçevesinde gözde n geçirilir. Denetim gözetim sorumlusunun önerileri
doğrultusunda gerekli çalışma ve düzeltmeler yapıldıktan sonra kapanış toplantısı yapılır ve bulgu
formu düzenlenir.
MADDE 32- (1) Denetime hazırlık, risk ve kontrol değerlendirmeleri, yapılan testler,
bunların sonucunda elde edilen bilgi ve kanıtlar ile raporlama ve izleme faaliyetleri gibi denetim
süresince yapılan tüm çalışmalar çalışma kâğıtları ile belgelendirilir.
(2) Denetim sonuçlarının takibinde ve kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde
yapılan değerlendirmelerde bu çalışma kâğıtlarından yararlanılır.
14
(3) Gerekli olması halinde çalışma kâğıtlarına konuyu destekleyici belgeler eklenebilir.
(4) Çalışma kâğıtlarının düzenlenmesinde Kurulun yaptığı düzenlemeler ile bu çerçevede İç
Denetim Birimi tarafından hazırlanan dokümanlar esas alınır.
MADDE 33– Yapılan denetim faaliyetleri, görev sonuçları ile bulgu formunda yer alacak
tespit ve tavsiyeler denetlenen birim yöneticilerinin katılımı ile gerç ekleştirilecek kapanış
toplantısında ele alınır. Ayrıca, bu toplantıda birim yöneticilerinin görüşleri alınır ve önemli bir
değerlendirme eksikliği olup olmadığı belirlenir. Toplantıda yapılan görüşmeler ve yöneticilerin
varsa aykırı görüşleri toplantı tutanağına bağlanır.
MADDE 34- Denetim faaliyetinin sonuçları, düzenlenecek raporla kayıt altına alınır. İç
denetçi, ulaştığı görüşü, görüşe ulaşamamışsa bunun nedenlerini raporunda açıkça belirtir.
MADDE 35- (1) Denetim faaliyetleri sonucunda iç denetç iler tarafından düzenlenen
denetim raporlarında gösterilen denetim sonuçlarına ilişkin tavsiyeler ve düzeltici tedbirler
belirtilen süre içerisinde ve denetlenen birim ile iç denetçi tarafından varılan m utabakat
çerçevesinde oluşturulan eylem planına uygun olarak yerine getirilir. Önerilerin
gerçekleştirilmesinin belli bir süre gerektirmesi durumunda bu husus denetim raporuna verilen
cevapta belirtilir ve eylem planına bağlanan hususlar tamamlanıncaya kad ar periyodik gelişmeler
ilgili birimce en az altı aylık dönemler halinde İç Denetim Birimine bildirilir.
(2) Raporlarda yer verilen bulgu ve öneriler ile rapora verilen cevap ve eylem planı
kapsamında uzlaşmaya varılmayan hususlar ve bunlara ilişkin denet çi görüşü İç Denetim Birimi
tarafından üst yöneticiye sunulur. Bu konularda üst yönetici tarafından yapılan değerlendirme
çerçevesinde alınan karara göre uygulama yapılır. Bu uygulamalar da İç Denetim Birimi
tarafından izlenir.
(3) İç Denetim Biriminde, d enetim raporlarının uygulanmasını izlemek üzere bir takip
sistemi oluşturulur ve bu kapsamda raporlarda yer alan düzeltici tedbirlerin ve tavsiyelerin
uygulanması sağlanır.
(4) Denetlenen birim yöneticileri, denetim raporlarında yer alan önerilere ilişki n gerekli
düzeltici tedbirleri alır. Raporlarda yer alan tavsiyelerin gerçekleştirilmemesi ve gerekli
önlemlerin alınmaması halinde başkan, yapılması gerekenler ve sorumlular hakkında üst
yöneticiyi bilgilendirir.
15
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Danışmanlık Faaliyetleri
MADDE 36- (1) Danışmanlık faaliyetleri; bir idari sorumluluk üstlenmeksizin yürütülen,
icrai konularla ilgili görüş, eğitim, analiz, değerlendirme, performans göstergelerinin tespiti, proje
görevleri gibi idari faaliy etlere değer katmak, kolaylaştırmak, geliştirmek ve yol göstermek
amaçlarıyla gerçekleştirilen hizmetlerdir.
(2) Danışmanlık faaliyetleri aşağıdaki hususlar üzerinden yürütülür:
a) İç kontrol, risk yönetimi ve yönetişim sistemlerinin tasarımı ve geliştirilmesi.
b) Bakanlık bünyesinde mevzuat değişikliklerine yönelik olarak oluş turulan komisyonlara
katılım.
c) Bakanlık birimlerinin yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışma yapılması.
ç) Bakanlık birimlerinin yurt içi ve yurt dışında yürüttüğü proje, se miner, organizasyon ve
gözlemcilik gibi uygulama ve faaliyetlere katılım sağlanması.
d) Performans kriterleri ve göstergelerinin tespit edilmesine yardımcı olunması.
e) Bakanlık birimlerinin temel iş süreçlerinin yeterliliği ve etkinliğinin geliştirilmes ine
yönelik çalışma yapılması.
f) Kamu mali yönetim ve kontrol sistemini ilgilendiren hususlara yönelik olarak görüş
verilmesi, öneri geliştirilmesi.
(3) Danışmanlık faaliyetleri, özel durumları da kapsayan resmi nitelikte ve yazılı olarak bir
süreç ve s onuç içeren, tanımlanmış bir denetim programına dayanan faaliyetlerdir. Ancak,
danışmanlık faaliyetleri program dışı olarak da yürütülebilir.
(4) Bakanlık birimlerinin danışmanlık faaliyetlerine ilişkin talepleri, İç Denetim Birimine üst
yönetici aracılığıyla iletilir.
MADDE 37- (1) İç denetçiler tarafından yürütülecek danışmanlık faaliyetlerinde aşağıdaki
hususlar dikkate alınır:
a) Faaliyetin kapsamı açık olarak tanımlanmış bir çalışma planına dayanmalıdır.
b) Faaliyet iç denetçinin bağımsızlık ve tarafsızlığını etkilememelidir.
16
c) Faaliyetin süresi, iç denetçinin sertifika puanlamasını engellemeyecek, mevcut ve
gelecekteki denetim görevlerinin sürekli aksamasına neden olmayacak şekilde başkan tarafından
belirlenmelidir.
ç) Daha önce yürütülen danışmanlık faaliyetleriyle ilgili olarak bir yıl geçmeden aynı iç
denetçi tarafından aynı konuda denetim yapılamayacağı hususunda hem başkan hem de iç denetçi
gerekli özeni göstermelidir.
d) Yürütülen bu faaliyet lerin sonuçları İç Denetim Birimi tarafından üst yöneticiye
bildirilmelidir.
(2) Danışmanlık faaliyetleriyle ilgili olarak iç denetçinin herhangi bir icrai sorumluluğu
yoktur. Danışmanlık faaliyetleri sonucunda Bakanlık birimlerince yapılacak uygulamaları n
sorumluluğu ilgili birimlerin yöneticilerine aittir.
(3) Danışmanlık faaliyetlerinin kapsam ve sınırının belirlenmesinde ve sonuçların
raporlanmasında, Kurul tarafından yapılan düzenlemelere ve denetim standartlarına uyulur.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Diğer Faaliyetler
MADDE 38 – (1) Bakanlığın yurtdışı faaliyetleri risk esaslı denetim plan ve programları
kapsamında iç denetime tabi tutulur.
(2) Yurtdışı faaliyetlerinin denetlenmesinde Kurulca belirlenen usul ve esaslara uyulur.
MADDE 39- (1) İç denetçi, yolsuzluğa ilişkin delilleri tespit edebilecek bilgi, beceri ve
donanıma sahip olarak denetim faaliyetini sürdürür.
(2) Denetim görevi sırasında bir yolsuzluk ve usulsüzlük bul gusuna ulaşıldığında, tespitler
ve elde edilen deliller ivedilikle üst yöneticiye intikal ettirilir.
(3) İç denetçiler, program kapsamında veya program dışı yaptıkları incelemelerde mevcut iç
kontrol sisteminin yolsuzluk ve usulsüzlükleri önleme kabiliyetini de değerlendirir.
(4) Bakanlığın diğer birimlerine intikal eden ihbar ve şikâyetler, riskli alanların
belirlenmesinde ve denetim plan ve programının hazırlanmasında değerlendirilir.
MADDE 40- (1) Yıllık denetim programı veya prog ram dışı münfe rit görevlendirmeler
uyarınca;
17
a) Uluslararası standartlar ile en iyi uygulama örnekleri çerçevesinde ulusal mevzuatın
geliştirilmesine yönelik değerlendirme ve öneriler,
b) İç denetim, risk yönetimi, iç kontrol ve yönetim süreçleri gibi ko nulara ilişkin mesleki ve
bilimsel çalışmalar doğrultusunda geliştirilen öneriler,
c) Kamuda yolsuzluk ve usulsüzlüklerin önlenmesi ve ortadan kaldırılması için alınacak
önlemler ve yapılması gerekenlere ilişkin öneriler,
konularında araştırma yapılabilir.
(2) İç den etçiler, yaptıkları araştırmalar sonucunda düzenledikleri raporları İç Denetim
Birimine sunarla r. Başkan, araştırma raporlarının üst yöneticinin onayıyla ilgili mercilere
iletilmesinden sorumludur
(3) Araştırma faaliyetleri Kamu İç Denetim Rehberi çerçevesinde üst yöneticiye raporlanır.
ONUNCU BÖLÜM
Raporlama
MADDE 41- (1) Raporların düzenlenmesi, ilgili mercilere sunulması, sonuçların takibi ve
diğer hususlar Kamu İç Denetim Rehberi çerçevesinde yürütülür.
(2) Raporlarda ifadeler; tam, doğru, açık, anlaşılır, öz ve yapıcı olarak yazılır.
(3) Raporların düzenlenmesi, sunulması ve saklanmasında gizlilik ilkesi gözetilir.
(4) İç denetim raporları başkanın izni olmaksızın Kurul hariç kurum dışına verilemez.
(5) Denetim ve incel eme raporlarının sonuçları ve yapılan işlemler İç Denetim Birimi
tarafından izlenir.
MADDE 42- İç denetim faaliyeti sonucunda ilgisine g öre Denetim Raporu, Danışmanlık
Raporu, İnceleme Raporu ve İç Denetim Faaliyet Raporu düzenlenir.
MADDE 43- (1) Denetim raporlarında asgari olarak; denetimin amacı, kapsamı ve elde
edilen sonuçlar ile denetim ekibi kanaati belirtilir.
(2) Denetim ekibi, bulgu formunu belirli bir sürede cevaplandırılmak üzere, denetime tabi
tutulan birim yöneticisine verir veya gönderir.
18
(3) Denetlenen birim yöneticisi, gerektiğinde çalışanlardan ve ilgililer den görüş almak
suretiyle formu cevaplandırarak denetim ekibine gönderir.
(4) Risklerin önem ve düzeyi konusunda denetim ekibi ile denetlenen bi rim yöneticisi
arasında anlaşmazlık varsa, denetim ekibi bu duruma ilişkin değerlendirmesini raporuna dahil
eder.
(5) Risklerin öne m ve düzeyi konusunda denetim ekibi ile denetlenen birim yöneticisi aynı
görüşteyse, makul bir sürede önlem alınması konusunda anlaşırlar.
(6) Denetim ekibi denetlenen birimden alınan cevaplar ile bunlara ilişkin
değerlendirmelerini de ekleyerek oluşturduğu denetim raporunu, İç Denetim Birimi aracılığıyla üst
yöneticiye sunar. Başkan, denetim raporunun ilgililere iletilmesinden sorumludur.
(7) Raporlar üst yönetici tarafından değerlendirildikten sonra gereği için raporda belirtilen
birimlere ve Bakanlık Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına verilir.
(8) Denetlenen birimlerce, rapor üzerine yapılan işlemler veya işlem yapılma ma gerekçeleri
denetim ekibine bildirilmek üzere İç Denetim Birimine gönderilir.
(9) Kamu İç Denetim Rehberine uygun olarak hazırlanan rapor özeti, denetim raporu üzerine
yapılan işlemlerle birlikte, üst yönetici tarafından raporun kendisine sunulduğu tarihten itibaren iki
ay içinde Kurula gönderilir.
(10) Denetim raporlarının düzenlenmesi ve sunulmasında Kamu İç Denetim Rehberine
uyulur.
MADDE 44- (1) Aşağıdaki hallerde danışmanlık ve inceleme raporu düzenlenir:
a) Da nışmanlık Raporu: Danışmanlık faaliyetleri kapsamında yapılan incelemeler ve
araştırmalar.
b) İnceleme Raporu: Denetim esnasında rastlanan yolsuzluk ve u sulsüzlüklerin
bildirilmesine ilişkin olarak yapılan incelemeler.
c) Denetim programı, münferit görevlendirmeler inceleme ve araştırmalar.
(2) Danışmanlık faaliyetine ilişkin raporlarda aşağıdaki bilgilere yer verilir;
a) Görevin amacı, niteliği, kapsamı, danışmanlık hizmetini talep edenlerin beklentileri ve
görev süresi,
b) Görevin yıllık program kapsamında mı, yoksa program dışı bir talep üzerine mi yapıldığı,
c) Yapılan çalışma ve analizler, kullanılan yöntemler, alınan uzman tavsiye ve yardımları,
19
ç) Görev sonucunda yapılan tespit ve değerlendirmeler ile kanaat ve tavsiyeler,
d) Görev kapsamı dışında kalmakla birlikte iç kontrol, risk yönetimi ve yönetim süreçlerine
ilişkin tespit edilen ve üst yönetime bildirilmesi gerekli görülen sorunlar,
e) Görev sırasında elde edilen ve daha sonraki denetimlerde değerlendirilebilecek risk ve
kontrol bilgileri,
f) Genel değerlendirme ve sonuç.
(3) Usulsüzlük ve yolsuzluklara ilişkin olarak düzenlenen inceleme raporlarında aşağıdaki
hususlara yer verilir;
a) Usulsüzlük ve yolsuzluklara ilişkin bulgular, deliller ve diğer bilgiler,
b) Bilgisine başvurulanların açıklamaları,
c) Usulsüzlük ve yolsuzluğun niteliği ve boyutu,
ç) Tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde varılan sonuçlar, tavsiyeler, alınması gereken
önlemler ve yapılması gereken diğer işlemler,
d) İnceleme konusuyla bağlantılı olarak tespit edilen ve denetim programının
hazırlanmasında değerlendirilebilecek risk ve kontrol bilgileri ile bunlara ilişkin denetçi görüşü.
(4) Araştırmalara ilişkin raporlarda aşağıdaki bilgilere yer verilir;
a) Konu hakkındaki temel bilgiler,
b) Araştırma veya incelemenin niteliği ve kapsamı,
c) İlgili mevzuat, standart ve kriterler,
ç) Yapılan analizler, kullanılan yöntemler,
d) Konu hakkında bilgisine başvurulanların görüş ve düşünceleri,
e) Yapılan değerlendirmeler,
f) Varılan sonuç ve öneriler,
g) Gerek görülen diğer hususlar.
(5) İnceleme raporlarının düzenlenmesi ve sunumunda Kamu İç Denetim R ehberi esas
alınır.
20
MADDE 45- (1) İç denetim faaliyetleri sonucunda Başkanlık tarafından yıllık iç denetim
faaliyet raporu düzenlenir.
(2) Başkanlıkça düzenlenen iç denetim faaliyet raporu üst yöneticiye sunulur, bu rapor üst
yönetici tarafından her yıl Şubat ayı sonuna kadar Kurula gönderilir.
(3) İç denetim faaliyet raporunun düzenlenmesi ve sunulmasında Kamu İç Denetim
Rehberine uyulur.
MADDE 46- (1) Düzenlenen raporlar (denetim sonucunda düzenlenen bulgu formları hariç)
ilgili birimlere gönderilmeden önce Başkanlık tarafından gözden geçirilir. Bu gözden geçirmede;
sadece mevzuata açık aykırılık ve maddi hata ile diğer biçimsel eksikliklere bakılır.
(2) Başkanlıkça yukarıdaki hususlar bakımından yapılan tespitler gerekli değişiklik ve
düzeltmeler yapılmak üzere ilgili iç denetçiye bildirilir. İç denetçi verilen süre içerisinde gerekli
düzeltmeleri yaparak raporu Başkanlığa sunar.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
İç Denetim Kaynaklarının Yönetimi ve Geliştirilmesi
MADDE 47- İç denetim için gerekli kaynakların yönetiminden başkan sorumludur. Başkan
İç Denetim Biriminin bütçesini yönetir ve denetimin ihtiyacı olan uygun niteliklere sahip personel
de dahil tüm kaynakları temin eder.
MADDE 48- (1) İç denetçilere, üç yıllık süreçte asgari yüz saat meslek içi eğitim sağlanır.
Üç yıllık süreçte İç Denetim Birimin ce sağlanacak meslek içi eğitim mümkün olduğunca her bir
yıla dağıtılır. Meslek içi eğitim konularında, Bakanlık teşkilat ve faaliyetlerindeki gelişme ve
değişmelere yönelik hususlara da yer verilir.
(2) Meslek içi eğitim, Kurulun eğitim konusundaki düzenlemelerine riayet edilerek, ihtiyaca
göre İç Denetim Birimince programlanır.
(3) İç Denetim Birimi, gerektiğinde mesleki kuruluşlar, üniversiteler ve bilimsel alanda
etkinlikte bulunan diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak suretiyle, yılda en az bir defa kurs,
seminer ve benzeri etkinliklerde bulunur. Meslek içi eğitim etkinliklerine iç denetim plan ve
programında yer verilir.
(4) Meslek içi eğitim programları en az bir ay önce iç denetçilere duyurulur.
(5) İç denetçi olarak göreve başlayanlara, bir haftadan az olmamak üzere intibak eğitimi
verilir.
21
MADDE 49 – (1) İç denetçilikte derecelendirme, Yönetmeliğin 22 nci maddesine ve Kurul
tarafından yayımlanan Kamu İç Denetçi Sertifikasının Derecelendirilmesine İlişkin E sas ve
Usullere uygun olarak yapılır. Bu derecelendirme yapılırken kalite güvence ve geliştirme programı
kapsamında yapılan değerlendirme sonuçları da dikkate alınır.
(2) Kamu iç denetçi sertifikası; kıdem ve kadro şartları yanında iç denetçinin yeterlil iği,
mesleki bilgi birikimi ve temsil yeteneği dikkate alınarak İç Denetim Biriminin teklifi ve üst
yöneticinin onayıyla derecelendirilir. İç Denetim Birimi, değerlendirmelerini; iç denetçilerin
çalışmaları, hizmet içi eğitim etkinliklerin e katılımı ve ba şarı durumunu dikkate alarak Kurulun
düzenlemelerine uygun olarak yapar.
(3) Kıdem sırası ve kadro şartlarının oluşmasına rağmen derecelendirme yapılmaması
durumunda, buna ilişkin gerekçeler ilgili iç denetçiye ve Kurula yazılı olarak bildirilir.
(4) Ayn ı sertifika düzeyinde bulunan iç denetçilerin kıdemlerinin belirlenmesinde Kurul
tarafından yapılacak düzenlemelere uyulur.
MADDE 50– (1) Bakanlığın iç denetime tabi tutulacak faaliyetleri konu ve süreçleri
itibariyle İç Denetim Birimi tarafından sınıflandırılır. İç denetçilerin denetim alanlarının üç yılda
bir değiştirilmesi esastır.
(2) İç denetçiler, çalışma süresince edindikleri tecrübe ile sertifika derecelerine uygun olarak
görevlendirilir.
(3) A-1 ve A-2 sertifika düzeyindeki iç denetçiler; uygunluk denetimi, mali denetim ve sistem
denetimi yaparlar.
(4) A -3 ve A -4 sertifika düzeyindeki iç denetçiler ilave olarak, performans denetimi ve
denetimin gözetimi faaliyeti yürütürler.
(5) Bilgi teknolojileri denetimi, bu konuda özel uzmanlığı olan veya bu alanda yeterli sürede
eğitim alan iç denetçiler tarafından yürütülür. Kurul, bilgi teknolojileri denetimine ilişkin ilave
sertifikasyon şartı getirilebilir.
(6) Denetimin sonuçlarına ilişkin olarak yür ütülecek izleme denetimleri, söz konusu denetim
türünün tabi olduğu sertifika düzeylerine sahip iç denetçiler tarafından yürütülür.
(7) Ekip halindeki görevlendirmelerde, sertifika derecesi yüksek olan iç denetçi esas alınır.
(8) Danışmanlık faaliyeti, Yönetmeliğin 30 uncu maddesine göre A -2 sertifika düzeyine
yükselmiş iç denetçiler ile A-3 ve A-4 sertifika düzeyindeki iç denetçiler tarafından yürütülür.
(9) Yeterli sertifika düzeyine sahip iç denetçi bulunmaması halinde, denetimin gözetimi
faaliyeti, iç denetim birimi başkanı veya Yönetmeliğin 30 uncu maddesine göre A -2 sertifika
22
düzeyine yükselmiş iç denetçiler tarafından da yürütülebilir.
MADDE 51 – (1) Üst yönetici ve başkan, iç denetçilerin Yönetmeliğin 31 ve 32 nci
maddelerinde belirtilen mesleki niteliklerini geliştirmeleri için uygun ortamı hazırlar.
(2) Bu amaçla Yönetmelikte belirlenen bilgi, yetenek ve niteliklerin oluşturulması yanında,
iç denetimle ilgili yurt içi ve yurt dışı her türlü eğitim, k onferans, seminer gibi faaliyetlere katılma
konusunda iç denetçilere gerekli olanak sağlanır.
(3) İç Denetim Birimi, Yönetmeliğin 33 üncü maddesi çerçevesinde meslek içi eğitim
programları düzenler.
(4) Başkan, iç denetçilerin uluslararası iç denetçi ser tifikalarına sahip olmaları için gerekli
imkân ve kurumsal altyapıyı oluşturur.
(5) İç denetçilerin görevlerini ifa ederken ihtiyaç duyacakları özel ihtisas alanlarına ilişkin
yardım ve bilginin; gerekli bilgi, beceri ve deneyim sahibi kişi ve kurumlarda n gerekirse bedel
karşılığı alınması sağlanır.
MADDE 52- (1) İç denetim faaliyetlerinin tüm yönleriyle değerlendirilmesi ile kamu iç
denetim standartları ve meslek ahlak kurallarına uygun olarak yürütülmesinin sağlanm ası için İç
Denetim Birimi tarafından kalite güvence ve geliştirme programı oluşturulur. Programın
oluşturulması ve uygulanmasında Kurulun ilgili düzenlemelerine uyulur.
(2) Kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde;
a) İç denetim faaliyetlerini n ilgili mevzuat, kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak
kurallarına uygunluğu,
b) İç denetim faaliyetlerinin kurumsal gelişim ve iyileşmeleri destekleme düzeyi,
c) İç denetçilerin en iyi iç denetim uygulamalarından istifade edip etmedikleri,
ç) Faaliyetlerin yürütülmesinde gösterilen mesleki özen ve dikkat ile iç denetçilerin mesleki
gelişim düzeyleri,
gözden geçirilir ve değerlendirilir.
(3) Kalite güvence ve geliştirme faaliyetleri;
a) Kurum içi izleme faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirilen sürekli iç değerlendirmeler,
b) Yıllık iç denetim faaliyet raporuna eklenen yıllık iç değerlendirmeler,
23
c) Kurul tarafından beş yılda bir yapılması sağlanan dış değerlendirmelerden oluşur.
(4) Kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde yapıl an değerlendirme sonuçları üst
yöneticiye sunulur ve İç Denetim Biriminin yıllık iç denetim faaliyet raporunda yayımlanır.
(5) İç denetimin etkinliğinin artırılması amacıyla, denetim faaliyetleri, denetlenen birimlerde
Başkanlıkça yaptırılacak anketlerle değerlendirilebilir.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Diğer Hususlar
MADDE 53 – (1) Faaliyet ve işlemlere ilişkin her türlü kayıt, bilgi ve belgeler, Bakanlık
merkez, taşra ve yurtdışı birimleri tarafından düzenli olarak muhafaza edilir.
(2) Denetlenen birim yetkilileri; mali yönetim ve kontrol sistemleri ile bütçenin
hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebeleştirilmesi, raporlanması işlemleri ile
mali olmayan işlem ve faaliyetlere ait her türlü bilgi ve belgeyi iç dene tçilere ibraz etmek, görevin
sağlıklı yapılmasını sağlayacak önlemleri almak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermek
zorundadırlar.
(3) İç denetim faaliyetleri, denetlenen birim yönetimlerinin kendi görev alanındaki risk
yönetimi, kontrol ve yönetim sü reçlerinin kurulması, uygulanması ve geliştirilmesi konularındaki
sorumluluklarını kaldırmaz.
MADDE 54 – (1) İç denetim faaliyetlerinde Kurul tarafından belirlenen standart, rehber,
esas ve usuller ile diğer düzenlemelere uyulur.
(2) İç denetim faaliyetinin fonksiyonel bağımsızlığının sağlanması ve sürdürülmesi, bilgi
paylaşımı, görüş ayrılıklarının giderilmesi, iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması, Kurul
kararlarının uygulanmasının izlenmesi gibi konularda İç Denetim Biriminc e Kurulla gerekli
işbirliği sağlanır.
MADDE 55- (1) Denetimin planlanması ve koordinasyonu, mükerrer denetimin önlenmesi,
denetimde verimliliğin artırılması, ortak eğitim olanakları gibi hususlar ile k arşılıklı olarak
denetim faaliyetine ilişkin bilgi ve belgelere ulaşılması konularında, başkan tarafından Kurulun
belirlediği politikalar çerçevesinde dış denetimle gerekli işbirliği sağlanır.
(2) İç Denetim Birimi ve Sayıştay arasındaki ilişkiler aşağıdaki çerçevede yürütülür:
a) Sayıştay ile İç Denetim Birimi arasındaki iletişim ve koordinasyon başkan tarafından
sağlanır.
24
b) İçeriklerinin hassas olma ihtimali nedeniyle, İç Denetim Biriminin çalışma kâğıtları ancak
Sayıştay Başkanı tarafından talep edildiği takdirde Sayıştay’a verilir.
c) İç Denetim Birimi tarafından hazırlanarak üst yöneticiye sunulan raporların sorumluluğu
üst yöneticiye aittir. Sayıştay tarafından bu tür raporlara erişim talep edildiğinde bu talep doğrudan
üst yöneticiye yönlendirilir.
(3) Başkan, Kurul tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde, teftiş, soruşturma ve benzer
faaliyetleri yürüten diğer teftiş ve denetim birimleri ile gereken işbirliğini sağlar.
MADDE 56 – (1) İç de netçiler, mesleki ve bilimsel gelişmeleri takip etmek, kendilerini
geliştirmek amacıyla yurtiçi ve yurtdışında lisansüstü eğitim ve staj yapabilir ve sertifika
programlarına katılabilirler.
(2) Sertifika derecesi ve kıdem durumu dikkate alınarak ve yabanc ı dil bilgisi yeterli olmak
şartı ile iç denetçiler, Bakanlıkça lüzum görülecek inceleme ve araştırmaları yapmak veya
Bakanlıkça uygun görüldüğü hallerde mesleki incelemelerde bulunmak maksadı ile bir yıldan
fazla olmamak üzere yabancı memleketlere geçici görevle gönderilir.
(3) İç denetçiler, yurtdışı lisansüstü eğitim ve sertifika programları hariç diğer
görevlendirmelerde yurtiçine dönüşlerinde inceleme ve staja ilişkin üç ay içerisinde bir rapor
hazırlar ve Başkanlığa sunarlar.
MADDE 57- (1) İç denetim biriminde denetim faaliyetleri ile denetimin yönetimi
faaliyetleri, esas olarak Kamu İç Denetim Otomasyon Yazılımı (İçDen) üzerinden yürütülür.
(2) İç denetim raporları, Kurulun düzenlemelerine uygun olarak Kamu İç Deneti m
Otomasyon Yazılımı (İçDen) üzerinden Kurula gönderilir.
MADDE 58 – İç denetçilere; Bakan ve üst yönetici tarafından imzalanan, unvan ve
yetkilerini belirten bir kimlik belgesi verilir.
MADDE 59- (1) İç denetçiler, görevleriyle ilgili konularda doğrudan yazışma yaparlar.
(2) İç denetçiler, geçici görev yolluğu bildirimi ile Başkanlıktan veya diğer birimlerden
gönderilen yazıları özel dosyalarında saklarlar.
(3) Gelen ve giden yazılar, Evrak Kayıt Defterine işlenir. Evrak takibinin, bilgisayar
ortamında yapılması da mümkündür.
25
(4) İç Denetim Birimi ile iç denetçiler aras ındaki yazışmalar Kamu İç Denetim Otomasyon
Yazılımı (İçDen) üzerinden de yapılabilir . İç denetçiler, İç Denetim Birimi ve diğer birimlerle
yaptıkları yazışmalarda, yazılarına verecekleri sayıların önüne sertifika numaralarını yazarlar.
(5) Kurum dışına gönderilecek raporların her sayfası Başkanlıkça mühürlenir. Bunun dışında
iç denetim raporlarında mühür kullanılmaz.
MADDE 60- (1) Bu yönerge, üst yöneticinin onayından sonra mevcut ve daha sonra atanan
iç denetçiler tarafından okunur ve imzalanır.
(2) Yönerge, İç Denetim Birimi tarafından her yıl gözden geçirilir. İhtiyaçlar doğrultus unda
yapılan değişiklikler üst yöneticinin uygun görüşüne sunulur.
MADDE 61- Bu Yönergede hüküm bulunmayan hallerde, Kanun ve Yönetmelik ile Kurul
tarafından çıkarılmış veya çıkarılacak düzenlemelere uyulur.
MADDE 62 - Bu Yönerge üst yöneticinin onayı ile yürürlüğe girer.
MADDE 63 – Bu yönerge hükümleri, üst yönetici tarafından yürütülür.
OLUR
...../03/2014
İbrahim ŞENEL
Müsteşar