Kurum Genelgeleri · No: 2008/1
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/56351
1
DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE
(2008/1)
1- Bu Genelge’de geçen kısaltmalardan;
-AT: Avrupa Topluluğu’nu,
-Dİİ: Dahilde İşleme İznini,
-DİİB: Dahilde İşleme İzin Belgesini,
-DİR: Dahilde İşleme Rejimini,
-GB: Gümrük beyannamesi veya özel faturayı,
-GTİP: Gümrük tarife istatistik pozisyonunu,
-İBGS: İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğini,
-STA: Serbest Ticaret Anlaşmasını,
-TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nı,
-TEV: Telafi Edici Vergiyi,
ifade eder.
Değişmemiş Eşya
2- DİR kapsamında, ithal edilen eşyanın işlem görmeden ihracına imkan tanınmak
suretiyle değişmemiş eşyanın kullanımına izin verilmiştir. Bu kapsamda, belge ihracat
taahhüdünün %1’ini geçmeyecek şekilde değişmemiş eşyanın ithaline müsaade edilmekte ve
belge ihracat taahhüdünün kapatılması esnasında da, belge kapsamında ithal edilen
değişmemiş eşyanın CIF ithalat tutarının belge kapsamında gerçekleştirilen FOB ihracat
tutarına oranının %1’i aşıp aşmadığının kontrolünün yapılması gerekmektedir.
Bu konud a örnek vermek gerekirse; televizyon üreticisi bir firmanın üreteceği
televizyonun yanında, bu televizyon için 3 (üç) yıl servis garantisi vermesi dolayısıyla ihracatın
yapılacağı ülkedeki servis hizmetleri kapsamında orada bulundurmak zorunda olduğu yedek
parçanın ithalatı ve bilahare işlem görmeden ihracı planlanan eşya, d eğişmemiş eşya olarak
belirtilebilir. Bu kapsamda; ilk dolum benzini (değişmemiş eşya) konmuş taşıtların ihracı,
konfeksiyon ürünlerinde kravat (değişmemiş eşya) ile birlikte takım elbise ihracı veya kemer
(değişmemiş eşya) ile birlikte takım elbise ihracı örnekleri de verilebilir.
Dolayısıyla; değişmemiş eşya için en önemli kriter, DİR kapsamında ithal edilen
eşyanın işlem görmeden ihracına imkan tanınan ithal eşyası olmasıdır.
2
Bu itibarla, firmaların belge müracaatlarında; değişmemiş eşya olarak ithal edilmek
istenen eşyaların, belge ihracat taahhüdünün %1’ini geçmeyecek şekilde ithal edilmek
istendiğine ilişkin hesaplama yaparak Müsteşarlığa müracaat etmeleri gerekmektedir.
Ancak, değişmemiş eşyanın işleme faaliyetine tabi tutulmaması söz konusu olduğundan,
bu eşyanın kullanım hesabının yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Bir başka ifade ile, ithal
edilen eşyanın aynen çıkmış olması gerekmektedir. Bu çerçevede; ilgili belge sahibi fi rma
tarafından, belge kapsamında ithal edilen değişmemiş eşyanın CIF ithalat tutarının belge
kapsamında gerçekleştirilen FOB ihracat tutarına oranının %1’i aşmaması kaydıyla asgari
olarak, ilgili d eğişmemiş eşyanın ithalatı esnasındaki miktarı ve değeri di kkate alınarak bu
eşyaya ilişkin ihracatın gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan; döviz kullanım oranı hesaplanırken, değişmemiş eşyanın CIF ithalat
tutarının belge kapsamındaki toplam CIF ithalat tutarına dahil edilmesi ve değişmemiş eşyanın
FOB ihracat tutarının da belge kapsamındaki toplam FOB ihracat tutarına dahil edilmesi
gerekmektedir.
İşletme Malzemesi
3- DİR kapsamında ithal edilen işletme malzemesi, işleme faaliyetleri sırasında tamamen
veya kısmen tüketilseler dahi, ihracı taahh üt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde
kullanılan ancak ürünün bünyesinde yer almayan ve sabit tesislerin çalışabilir durumda olmasını
temin eden (enerji ve yakıt hariç), yatırım malı makine ve teçhizat niteliğinde olmayan
malzemeyi ifade etmektedir.
Firmaların belge müracaatlarında; işletme malzemesi olarak ithal edilmek istenen
eşyaların, belge ihracat taahhüdünün %2 (doğal taşlar ile kıymetli maden ve taş ihraç taahhüdü
içeren belgelerde %10)’sini geçmeyecek şekilde ithal edilmek istendiğine il işkin hesaplama
yapmaları ayrıca, fire ve kullanım oranı dikkate alınarak bu eşyanın kullanımına ilişkin
hesaplama yaparak Müsteşarlığa müracaat etmeleri gerekmektedir.
Diğer taraftan; döviz kullanım oranı hesaplanırken, işletme malzemesinin CIF ithala t
tutarının belge kapsamındaki toplam CIF ithalat tutarına dahil edilmesi gerekmektedir.
Yurt İçi Alımlar
4- DİİB kapsamında yurt içinden alınan eşyanın işleme faaliyetine tabi tutulması sonucu
elde edilen ikincil işlem görmüş ürünün ihracı zorunlu deği ldir. Bu itibarla, söz konusu ürünün
ihraç edilmemesi nedeniyle bir müeyyide uygulanamaz.
5- DİİB kapsamında yurt içinden alınan eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünün, belge
süresi içerisinde ihraç edilmemesi durumunda, Gümrük Kanunu’nun 238 inci madde sinde
öngörülen 2 (iki) kat para cezası uygulanmaz.
Ancak, DİİB kapsamında hem ithalat hem de yurt içi alım yapılması durumunda ise,
İBGS’ce öncelikle yurt içi alıma ilişkin yeminli mali müşavir raporundaki bilgilere bakılması
gerekmektedir. İlgili yeminli mali müşavir raporunda, belge kapsamında KDV’de Tecil -Terkin
3
Sistemi çerçevesinde yurt içinden alımı yapılan eşyanın işlem görmüş ürünün üretiminde
kullanılarak ihraç edildiğinin ve dolayısıyla tecil edilen KDV’nin terkin edilmesi gere ktiğine
ilişkin hususun belirtilmesi halinde, müeyyide uygulanması gereken eşya ithal eşyası olacağından
ilgili eşya için 2 (iki) kat para cezası müeyyidesinin öngörülmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, ilgili yeminli mali müşavir raporunda, belge kapsa mında KDV’de Tecil -
Terkin Sistemi çerçevesinde yurt içinden alımı yapılan eşyanın tamamının veya bir kısmının ihraç
edilmesi gereken işlem görmüş ürünün üretiminde kullanılmadığına ve bu kapsamdaki ihracatın
gerçekleştirilmediğine ilişkin bir bilgi varsa, belge kapsamında müeyyide uygulanacak eşyanın
KDV’de Tecil-Terkin Sistemi çerçevesinde müeyyide uygulanacak eşyaya karşılık gelen kısmı
için, 2 (iki) kat para cezası müeyyidesinin öngörülmemesi gerekmektedir.
6- Belge kapsamında KDV’de Tecil -Terkin Sis temi çerçevesindeki alımlar, İhracat
2006/12 sayılı Tebliğ ile 29/6/2001 tarihli ve 24447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 83 seri
numaralı Katma Değer Vergisi Genel Tebliği hükümlerine istinaden yapılır. 83 Seri No’lu Tebliğ
uyarınca, istisnai durumlar s aklı kalmak kaydıyla yurt içi alım yapılan firmanın imalatçı olması
gerekmektedir. KDV’de Tecil -Terkin Sistemi kapsamında yurt içinden alınan eşyanın işleme
faaliyetine tabi tutulduktan sonra ihraç edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede; KDV’de Tecil -
Terkin Sistemi kapsamındaki yurt içi alımı müteakip dönemde belge ihracat taahhüdünde yer
alan işlem görmüş ürünün ihracatı gerçekleştirilse dahi, bu ihracata konu eşyanın üretiminde,
üretim süreci de dikkate alınarak söz konusu yurt içi alımı yapılan eşyanın kul lanıldığının tespit
edilememesi durumunda bu ihracatın KDV’de Tecil -Terkin Sistemi çerçevesinde
değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu kapsamdaki yurt içi alımlarda
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in eşdeğer eşya kullanımına ve önceden ihr acata ilişkin hükümleri
uygulanmaz. Bir başka ifade ile, önceden ihracat daha sonra KDV’de Tecil -Terkin Sistemi
çerçevesinde yurt içi alım imkanı bulunmamaktadır. Diğer taraftan, ilgili yurt içi alıma ilişkin
müeyyide uygulanması durumunda bu husus, taahhü t kapatma yazısının gönderildiği diğer
merciler yanında bu alımın yapıldığı firmanın vergi dairesine de bildirilir.
İndirimli Teminat Uygulaması
7- İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde
indirimli teminat uygu lamasından yararlandırılmayan firmalar, işlem görmüş ürünün ihracının
belgelenmesini müteakip, ihraç edilen ürünün elde edilmesinde kullanılan eşyaya tekabül eden
ithal eşyasını, ithalat esnasında doğan vergilerin % 10’luk kısmını teminat olarak yatırmalar ı
kaydıyla ithal edebilirler. Bu kapsamdaki firmalar tarafından en fazla iki defa indirimli teminata
ilişkin revize müracaatında bulunulabilir. Bu kapsamda; ilk müracaat için belge ihracat
taahhüdünün değer olarak en az %50’sinin gerçekleştirilmiş olması, ikinci müracaat için ise belge
ihracat taahhüdünün tamamının gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Diğer taraftan; DİİB
kapsamında serbest bölgelere gerçekleştirilen ihracatın bu kapsamda değerlendirilebilmesi için,
ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürü nün bu Genelgenin 21 ila 28 inci maddeleri çerçevesinde
işlemlerinin tamamlandığını tevsik edici bilgi ve belgelerin aranması gerekmektedir.
Firmaların bu haktan yararlanmak için, belge süresi içinde elektronik ortamda
Müsteşarlığa müracaat etmeleri gerekmektedir.
4
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 9 uncu maddesi çerçevesinde, geçici veya kati anti -
damping vergisi veya sübvansiyon vergisine tabi eşyanın ithalatında sadece anti -damping ve
sübvansiyon vergisinin %100’ü teminata bağlanır, bunun dışında bu it halattan doğan vergi,
indirimli teminat uygulamasından yararlandırılır. Geçici veya kati anti -damping vergisi veya
sübvansiyon vergisine tabi eşyanın ithalatında uygulanan teminat oranı Müsteşarlıkça (İhracat
Genel Müdürlüğü), bu ithalattan doğan vergi tutarının 2 (iki) katına kadar arttırılabilir. Bu şekilde
yapılan ithalatta, bu kapsamda ithal edilen eşyanın ihraç edildiğinin tespitini müteakip bu ithalata
ilişkin kısmi teminat iadesinin yapılması mümkün bulunmaktadır.
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç), (d) ve (e)
bentleri çerçevesinde, indirimli teminat uygulamasından yararlandırılacak ithalat tutarının
hesaplanmasında; bu kapsamda hesaplanan ihracat tutarından, firma adına düzenlenen ve henüz
ihracat taahhüdü kap atılmamış tüm belgeler (yukarıdaki birinci paragraftaki hükümlerden
yararlandırılan belgeler hariç) ile 27/1/2005 tarihinden sonra verilen izinler kapsamında indirimli
teminat uygulamasından yararlandırılan toplam ithalat tutarı düşülür.
Ayrıca, belge/iz in müracaatı esnasında söz konusu Tebliğ’in 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasında belirtilen şartları taşımayan ancak daha sonra belge/izin süresi içerisinde bu şartlara
sahip olan belge/izin de indirimli teminat uygulamasından yararlandırılır. Bu kapsamda
gerçekleştirilmiş ithalata ilişkin alınan teminatların indirimli teminat oranını aşan kısmı,
belge/izin sahibi firmaya iade edilir.
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c)
bentlerindeki hükümler, doğrudan gümrük idaresi tarafından uygulanır.
İndirimli teminat uygulamasından doğabilecek amme alacağı (yurt içi teslimleri yapan
kamu kurum ve kuruluşlarının alacakları dahil) ilgili firmalardan 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde tahsil edilir. Bu firmaların
kamudan olan alacakları da teminat hükmündedir.
Döviz Kullanım Oranı
8- Döviz kullanım oranı; belge kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin CIF ithal değerinin
(yurt içi alımlar hariç) (ABD Doları), belge kapsam ında ihraç edilen işlem görmüş ürüne ilişkin
FOB ihraç değerine (ikincil işlem görmüş ürünün serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre
ithalatının yapılması halinde bu ürünün gümrük kıymeti dahil) (ABD Doları) bölümü sonucu elde
edilir ve bu kapsamda, ilgili GB’lerin 46 ncı hanesindeki değerler esas alınır. Ancak, GB’lerin 46
ncı hanesindeki değerler esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde, döviz kullanım oranının
aşıldığı durumda veya firma tarafından talep edilmesi halinde, döviz kullanım oranını n tespitinde
ithalata ilişkin GB’lerin 22 nci hanesinde yer alan CIF (ABD Doları) fatura kıymetinin esas
alınması gerekmektedir. Ayrıca, DİR kapsamında ithal edilen eşyaların İthalatta Gözetim
Uygulamalarına İlişkin Tebliğ hükümlerinden muaf olmasına karşı n, ilgili gümrük idarelerince
eşyanın kıymeti ve dolayısıyla teminatının alınmasına ilişkin uygulamada bu kapsamdaki
Tebliğlerde yer alan değerler dikkate alınarak ilgili GB’lerin 46 ncı hanesindeki değerin
oluşturulduğu durumlarda, ilgili firma tarafından gerekli bilgi ve belgelerle başvurulması ve bu
yönde işlem yapılmasının talep edilmesi kaydıyla, TEV’in tahsilatında bu GB’lerin 46 ncı
5
hanesinde yer alan değer yerine 22 nci hanesinde yer alan CIF (ABD Doları) fatura kıymetinin
esas alınması mümkün bulunmaktadır.
9- Dahilde işleme izninde, dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki bedelsiz ithalatta,
dahilde işleme izin belgesi süresi sona erdikten veya ihracat taahhüdü kapatıldıktan sonra geri
gelen işlem görmüş ürün için yeni bir dahilde işleme izin belgesi düzenlenmesi halinde yeni
belgede ve dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki yurt içi alımlarda döviz kullanım oranı
aranmaz.
10- (1) İkincil işlem görmüş ürün taahhüdü içeren DİİB’lerde döviz kullanım oranı
belirlenirken gerçekleşen CIF ithal tutarının FOB ihraç tutarına oranının %100’ü aşmaması
gerekmekle birlikte;
a) 22/08/2010 tarihinden itibaren düzenlenen DİİB’ler kapsamında döviz kullanım oranı,
CIF ithalat değerinin (yurt içi alımlar hariç), ikincil işlem görmüş ürünün serbest dolaşım a giriş
rejimi hükümlerine göre ithalatının yapılması halinde bu ürünün gümrük kıymetinin FOB ihraç
tutarına eklenmesi sonucu elde edilen ihracat değerine bölünmesi suretiyle hesaplanır.
b) İhracat 2006/12 sayılı Tebliğin Geçici 19 uncu maddesi hükmü uya rınca, 22/8/2010
tarihinden önce düzenlenen ve henüz ihracat taahhüt hesabı kapatılmamış ikincil işlem görmüş
tarım ürünü taahhüdü içeren dahilde işleme izin belgelerine, döviz kullanım oranının
hesaplanması bakımından 22/8/2010 tarihinde Dahilde İşleme Re jimi Kararında yapılan
değişiklik öncesi uygulanan Dahilde İşleme Rejimi mevzuatının lehe olan hükümlerinin
uygulanması çerçevesinde,
- DİİB kapsamında, ikincil işlem görmüş ürünün (Ör:Kepek) çıkış hükmünde gümrüğe
teslimi yapılmadan serbest dolaşıma giri ş rejimi hükümlerine göre ithalatı yapılmışsa , ikincil
işlem görmüş ürünün üretiminde kullanılan ithal girdisine (Ör: Buğday) isabet eden miktarın ve
dolayısıyla değerinin (gerçekleşen ithalatın ortalama birim fiyatı üzerinden hesaplanan)
bulunması ve bulu nan bu değerin ithal girdisinin toplam değerinden düşülmesi suretiyle elde
edilecek ithalat değerinin (CIF), ihracat değerine (FOB) bölünmesi sonucu döviz kullanım oranı
hesaplanır.
- DİİB kapsamında, ikincil işlem görmüş ürünün (Ör:Kepek) çıkış hükmünde gümrüğe
teslimi yapıldıktan sonra serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre ithalatı yapılmışsa ,
ihracat için açılan GB’de kayıtlı ihracat değeri, gerçekleşen ihracat (asıl işlem görmüş ürün ve
ikincil işlem görmüş ürüne ilişkin ihracat) tutarına ilav e edilmek suretiyle döviz kullanım oranı
hesaplanır.
(2) İkincil işlem görmüş ürünün çıkış hükmünde gümrüğe teslimi yapılmaksızın imhası,
gümrüğe terk edilmesi veya İthalat Rejimi hükümlerine göre ithali durumunda ikincil işlem
görmüş ürün tutarı, ihraç tutarı hesaplanırken dikkate alınmaz.
İlk Defa Belge Alımı:
11- İlk defa DİİB almak isteyen firmaların belirtilen adreste üretim faaliyetinde bulunup
bulunmadığı, kapasite durumu vs. konularındaki araştırma ve tespitin İBGS’lerce yapılıp DİR
6
Otomasyon Si stemine bu hususa ilişkin tespiti belirtir belgenin aktarılması gerekmektedir.
İBGS’ler tarafından tespitin yapılamaması (firmanın üretim adresinde İBGS veya irtibat
bürosunun olmaması) durumunda firmanın bağlı olduğu (Kapasite Raporunu düzenleyen) Ticaret
ve/veya Sanayi Odasından onay alınır. Ayrıca; ilk belge müracaatlarında, gemi inşa ve komple
tesise ilişkin ihracat taahhüdü içeren müracaatlar hariç olmak üzere, Kapasite Raporunda yer alan
miktarın ¼’ü oranında ithal hakkı tanınır.
Belgenin Basılı Nüshasının İlgili Firmaya Verilmesi
12- Gerek belgenin düzenlenmesi gerekse belgenin revizesi durumunda, belge sahibi
firmanın talebi üzerine belgenin basılı nüshası ilgili İBGS tarafından bu firmaya verilir.
Bu çerçevede; belge kapsamındaki yurt içi alıml ara ve vergi, resim ve harç istisnasına
yönelik işlemler ile İhracat 2007/2 sayılı Tebliğ’in 8 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları
kapsamındaki işlemler için belgenin kağıt ortamındaki basılı nüshası üzerinde ilgili işlemlerin
tekemmül ettirilmesi g erektiğinden bu işlemler öncesinde, belge sahibi firmaların belgenin
elektronik ortamdaki son halini ihtiva eden basılı nüshasını temin etmiş olmaları gerekmektedir.
Belge Revizesi
13- DİİB, kapatma müracaatından sonra veya belge süresi içerisinde revi ze edilebilir.
Belge sahibi firmalar, belgenin kağıt ortamındaki basılı nüshası aranılmaksızın belgenin
elektronik ortamdaki kayıtlarının revize işlemlerinin yapılabilmesini teminen elektronik ortamda
Müsteşarlığa müracaat ederler. Müsteşarlıkça yapılacak değerlendirme neticesinde, uygun
görülen talepler belgenin elektronik ortamdaki kayıtlarına işlenir.
Ancak; belge kapsamındaki yurt içi alımlara ve vergi, resim ve harç istisnasına yönelik
işlemler ile İhracat 2007/2 sayılı Tebliğ’in 8 inci maddesinin ik inci ve üçüncü fıkraları
kapsamındaki işlemler için belgenin kağıt ortamındaki basılı nüshası üzerinde revize işlemlerinin
yer alması gerekir. Bir başka ifade ile, ilgili firmalarca bu kapsamdaki işlemler için belgenin
elektronik ortamdaki son halini içere n basılı nüshasının temin edilmesi gerekir. Bu durumdaki
revize müracaatı, elektronik ortamdaki müracaatla eş zamanlı olarak veya müteakiben ilgili firma
tarafından belge aslı ile birlikte ilgili İBGS’ye yapılır. İlgili İBGS’ce, gerekli işlemler elektronik
ortamdaki müracaatın sonucu dikkate alınarak sonuçlandırılır.
Belge Süresi ve Ek Süre
14- DİİB süresi, belge tarihinde başlar ve belgede kayıtlı süre sonunun (ek süre, haklı ve
mücbir sebep ile fevkalade hallere ilişkin süreler dahil) rastladığı ayın s on gününde biter. Örnek:
1/1/2007 tarihinde alınan ve belge süresi 12 (oniki) ay olarak belirlenen bir belgenin süre sonu
31/12/2007 tarihi olacaktır, 3/1/2007 tarihinde alınan ve belge süresi 12 (oniki) ay olarak
belirlenen bir belgenin belgede kayıtlı süre sonunun 2/1/2008 tarihi olması nedeniyle belge süresi
sonu 31/1/2008 tarihi olacaktır. DİİB süresinin başlangıcı 31 (otuzbir) gün çeken bir ayın son
günü ise belgenin süre sonu 30 (otuz) gün çeken bir aya denk gelmesi halinde, belgenin süre sonu
30 (otuz) gün çeken ayın son günüdür. Örnek: 31/3/2007 tarihinde alınan ve süresi 6 (altı) ay olan
belgenin süre sonu 30/9/2007 tarihi olacaktır.
7
Bu çerçevede; DİİB tarihinden önceki ve belgede kayıtlı süre sonunun rastladığı ayın son
gününden sonraki ithalat ve ihracata ilişkin GB’ler ile faturalar [GB’lerin (özel fatura dahil) ilgili
gümrük idarelerince tescil tarihleri; belgeden belgeye teslime, yurt içi alıma ve ihracat sayılan
satış ve teslimlere ilişkin faturaların ise düzenlenme tarihleri dikkate alınarak] , belge kapsamında
değerlendirilmez. Ancak, ek süre müracaat tarihi ile ek süre müracaatının değerlendirilerek
sonuca bağlanmasına kadar geçen süre zarfında belge kapsamında yapılan ihracatın da (örneğin;
manuel belgede belge sayısının, elektronik ortamda düzenlenen belgede ise satır kodu yer alan ve
ekranda otomatik düşümün yapıldığının görüldüğü GB’ler itibarıyla) ek süre müracaatının
olumlu sonuçlandırılması kaydıyla belge ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılması
mümkündür.
Diğer taraftan; belgen in ithalat süresi ile ihracat süresinin farklı olduğu durumlarda
belgenin süre sonu, öngörülen sürelerden hangisi daha sonra bitiyorsa o süre dikkate alınarak
belirlenir.
15- 20/12/2006 tarihinden itibaren elektronik ortamda düzenlenmiş DİİB sahibi bir
firmanın belge süresi sonundan itibaren en geç 1 (bir) ay içerisinde kapatma müracaatında
bulunması halinde; İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in ilgili hükümlerinde belirtilen şartların yerine
getirilmesi kaydıyla, ilgili ek süre hakkının kapatma aşamasından ön ce kullanılmasında bir
sakınca görülmemektedir. Diğer taraftan; 20/12/2006 tarihinden önce elektronik ortamda
düzenlenmiş, 3 (üç) aylık süre içerisinde elektronik ortamda kapatma müracaatında bulunmuş ve
henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış belge sahibi fir malar için de İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ’in
ilgili hükümlerinde belirtilen şartların yerine getirilmesi kaydıyla, ilgili ek süre hakkının kapatma
aşamasından önce kullanılmasında bir sakınca görülmemektedir.
Süre Kaydırımına İlişkin Ek Süre
16- İlgili firma tarafından, en geç belge süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde
elektronik ortamda Müsteşarlığa müracaat edilmesi kaydıyla, DİİB kapsamında ilk ithalatın yapıldığı
(belge kapsamında ihraç edilmek üzere yurt içinden temin edilen eşyanın da it halat gibi
değerlendirildiği dikkate alınmak suretiyle) tarihe kadar azami 3 (üç) ay olmak üzere DİİB’e süre
verilir. Belirtilen sürede yapılmayan müracaatlar değerlendirmeye alınmaz. Belge kapsamında ithalat
veya yurt içi alım yapılmamışsa hiçbir surette bu kapsamda ek süre verilmez.
Diğer taraftan; belge ihracat taahhüdünün kapatılması esnasında, bu kapsamda verilen ek süre
ile ilgili olarak esas alınan ilk ithalatın yapıldığı tarihin, belge kapsamında sunulan ithalata ilişkin
GB’ler ve/veya yurt içi alı m faturaları çerçevesinde teyit edilmesi gerekmektedir. Ancak, bu
kapsamda bir uyumsuzluğun tespiti halinde konunun Müsteşarlığa intikal ettirilmesi gerekmektedir.
Performansa İlişkin Ek Süre
17- İlgili firma tarafından müracaat edilmesi kaydıyl a, DİİB süresi içerisinde gerçekleştirilen
ihracat değerinin belge ihracat taahhüdü değerine oranının en az %50 olması halinde, (komple tesis
veya gemi inşasına ilişkin düzenlenen belgelerde üretimin %50’sinin tamamlandığının belgelenmesi
halinde) DİİB’e b elge orijinal süresinin yarısı kadar ek süre verilebilir. Ayrıca, indirimli teminattan
yararlandırılan belgelerde de, yukarıda belirtildiği şekilde %50 gerçekleşme oranı aranır.
Firmaların bu kapsamdaki ek süre imkanından yararlanabilmeleri için, ilgili belgenin
performansına istinaden en geç belge süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde elektronik ortamda
8
Müsteşarlığa müracaat etmeleri gerekmektedir. Belirtilen sürede yapılmayan müracaatlar
değerlendirmeye alınmaz.
Komple tesis veya gemi inşası na ilişkin düzenlenen belgelerde, gemi inşa faaliyetinin
%50’sinin tamamlandığının Deniz Ticaret Odasınca tasdikli ekspertiz raporu ile komple tesis üretim
faaliyetinin %50’sinin tamamlandığının ise ticaret ve/veya sanayi odalarınca tasdikli ekspertiz rapo ru
ile tevsiki kaydıyla söz konusu belgelere belge orijinal süresinin yarısı kadar ek süre verilebilir.
DİİB kapsamında serbest bölgelere gerçekleştirilen ihracatın, performansa (%50) bağlı olarak
verilen ek süreler kapsamında değerlendirilebilmesi için, ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün
bu Genelgenin 21 ila 28 inci maddeleri çerçevesinde işlemlerinin tamamlandığını tevsik edici bilgi ve
belgelerin aranması gerekmektedir.
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 38 inci maddesinin onuncu fıkrasında belir tilen belgeden
belgeye teslimlerin performansa bağlı olarak verilen ek süre kapsamında değerlendirilebilmesi için,
yurt içinde teslim eden belge sahibi firmaya ait DİİB’deki işlem görmüş ürünü teslim alan belge
sahibi firmanın, satışa konu eşyaya tekabül e den kendi belgesindeki işlem görmüş ürünün ihracatını
gerçekleştirmiş olması gerekir. Bu durumda, yurt içinde eşya teslim eden belge sahibi firmanın
ihracat performansının hesaplanmasında, teslim tarihindeki TCMB döviz satış kuru baz alınarak
YTL/TL olan satış değeri ABD Dolarına dönüştürülür.
Diğer taraftan; 20/12/2006 tarihinden önce elektronik ortamda düzenlenmiş, 3 (üç) aylık
süre içerisinde elektronik ortamda kapatma müracaatında bulunmuş ve henüz ihracat taahhüdü
kapatılmamış belge sahibi firmalar i çin de İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ’in ilgili hükümlerinde
belirtilen şartların yerine getirilmesi kaydıyla, ilgili ek süre hakkının kapatma aşamasından önce
kullanılmasında bir sakınca görülmemektedir.
Haklı Sebebe İlişkin Ek Süre
18- Haklı sebebe istinaden ek süre almak isteyen firmaların en geç belge süresi sonundan
itibaren 1 (bir) ay içerisinde elektronik ortamda Müsteşarlığa müracaat etmeleri gerekmektedir.
Belirtilen sürede yapılmayan müracaatlar değerlendirmeye alınmaz.
DİİB’e, ilgili firmanı n belge kapsamındaki önceden ihracatına tekabül eden ithalatını
tamamlayamaması haline mahsus olmak üzere, belge süresi sonundan itibaren azami belge
orijinal süresinin yarısı kadar haklı sebebe ilişkin ek süre verilebilir.
DİİB kapsamında serbest bölgel ere gerçekleştirilen ihracatın, haklı sebebe istinaden
verilen ek süreler kapsamında değerlendirilebilmesi için, ihracı taahhüt edilen işlem görmüş
ürünün bu Genelgenin 21 ila 28 inci maddeleri çerçevesinde işlemlerinin tamamlandığını tevsik
edici bilgi ve belgelerin aranması gerekmektedir.
Ayrıca, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 38 inci maddesinin onuncu fıkrasında belirtilen
belgeden belgeye teslimlerin haklı sebebe ilişkin ek süre kapsamında değerlendirilebilmesi için,
yurt içinde teslim eden belge sa hibi firmaya ait DİİB’deki işlem görmüş ürünü teslim alan belge
sahibi firmanın, satışa konu eşyaya tekabül eden kendi belgesindeki işlem görmüş ürünün
ihracatını gerçekleştirmiş olması gerekir. Bu durumda, yurt içinde eşya teslim eden belge sahibi
9
firmanın ihracat performansının hesaplanmasında, teslim tarihindeki TCMB döviz satış kuru baz
alınarak YTL/TL olan satış değeri ABD Dolarına dönüştürülür.
Diğer taraftan, satır kodu yer almadığından ihracat taahhüt hesabına saydırılamayan
gümrük beyannameleri nedeniyle ihracatını tamamlayamayan firmalara ait belgelere, ihracata
ilişkin bir gümrük beyannamesinin belge ihracat taahhüdüne saydırılmasına ilişkin diğer şartlar
saklı kalmak kaydıyla, münhasıran satır kodunun yer almaması durumuna mahsus olmak üzere,
belge süresi sonundan itibaren azami belge orijinal süresinin yarısına kadar haklı sebebe ilişkin
ek süre verilebilir. Bu nedenle ek süre müracaatında bulunulması halinde, satır kodu yer
almadığından taahhüt hesabına saydırılamayan gümrük beyannamelerinin Müsteşarlığa ibraz
edilmesi ve bu gümrük beyannamelerinin aslı üzerine “İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 24 üncü
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ek süre almak için ibraz edilmiş olup, herhangi bir dahilde
işleme izin belgesi veya dahilde işleme izni t aahhüt hesabının kapatılmasında kullanılamaz.”
meşruhatının düşülmesi gerekmektedir. Bu kapsamdaki ek süre, Müsteşarlığa ibraz edilen ve
diğer şartlar saklı kalmak kaydıyla, satır kodu yer almadığından belge ihracat taahhüdüne
saydırılamayan ihracata ilişkin gümrük beyannameleri kapsamı eşya ile aynı ad ve 8 -12’li bazda
gümrük tarife istatistik pozisyonundaki eşyanın miktarı kadar yeniden ihracat
gerçekleştirilebilmesi için verilecek olup, bu miktarı aşan kısım ihracat taahhüt hesabına
sayılmayacaktır. Bu kapsamda verilecek ek sürede, “Bu belgeye İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in
24 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden belge kapsamında ….. (ek süre müracaatında
ibraz edilen ve sadece satır kodu yer almadığından belge ihracat taahhüdüne saydırılamayan
ihracata ilişkin gümrük beyannameleri kapsamı eşyanın birimleri itibariyle miktarları kadar)
ihracat gerçekleştirilmesi için .../…/…. tarihine kadar ek süre verilmiş olup, bu süre zarfında
belge kapsamında ithalat yapılması mümkün değildir.” ibaresinin belg enin özel şartlar bölümüne
dercedilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, başka bir belgeye ait satır kodunun yer alması
nedeniyle ilgili belgenin ihracat taahhüdüne saydırılamayan gümrük beyannameleri İhracat
2006/12 sayılı Tebliğ’in 24 üncü maddesinin üçünc ü fıkrası hükmü çerçevesinde
değerlendirilmeye alınmaz.
Mücbir Sebep ile Fevkalade Hallere İlişkin Ek Süre
19- İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 25 inci maddesinde sayılan mücbir sebep ve
fevkalade hallerin DİİB süresi içerisinde meydana gelmesi halin de, mücbir sebep ile fevkalade
hallere istinaden ek süre almak isteyen firmaların en geç belge süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay
içerisinde elektronik ortamda Müsteşarlığa müracaat etmeleri gerekmektedir. Belirtilen sürede
yapılmayan müracaatlar değerlendirmeye alınmaz.
Mücbir sebep ile fevkalade hallere ilişkin ek süre taleplerinin değerlendirmeye
alınabilmesi için; İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 25 inci maddesinde belirtildiği şekilde ilgili
bilgi ve belgelerin asıllarının ilgili İBGS’ye ibraz edi lmesi ve ilgili İBGS’ce bu bilgi ve
belgelerin DİR Otomasyon Sistemi’ne aktarılarak asıllarının muhafaza edilmesi gerekmektedir.
10
Ek Sürelere İlişkin Uygulama
20- İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 23 ve 24 üncü maddelerine istinaden haklı sebebe ilişkin
verilecek ek süre ve İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 21 ve 22 nci maddelerine istinaden verilecek
ek süreler, belge üzerinde kayıtlı süre sonundan başlamak üzere verilir. (Örnek: Belgede kayıtlı
süre sonu 7/3/2007 tarihi ise, ek süre verilirken bu ta rih esas alınır. Bu tarihin rastladığı ayın son
günü olan 31/3/2007 tarihi dikkate alınmaz.) Diğer taraftan; mücbir sebep ile fevkalade hallere
istinaden DİİB’e verilecek ilave süre, belge sahibi firma tarafından İhracat 2006/12 sayılı
Tebliğ’in 25 inci ma ddesinde belirtilen mücbir sebep ile fevkalade haller kapsamında yapılan
ilave süre talebinin Müsteşarlık tarafından uygun görüldüğü tarihten itibaren, mücbir sebep veya
fevkalade hal süresi dikkate alınarak belirlenir.
Ayrıca; İhracat 2006/12 sayılı Teb liğ’in 23 ve 24 üncü maddelerine istinaden haklı
sebebe ilişkin verilecek ek süre hariç olmak üzere, bu Genelge’nin 14 üncü maddesinin ikinci
paragrafında belirtilen şekilde, ek süre müracaatının yapıldığı tarihten bu ek süre müracaatının
gerekli bilgi ve belgelerin teminini müteakip sonuca bağlanmasına kadar geçen süre zarfında
firmalar tarafından gerçekleştirilen ihracatın da, ilgili belge taahhüdünün kapatılmasında
kullanılması mümkün bulunmaktadır.
İhracatın Gerçekleştirilmesi ve Serbest Bölgelere Gerçekleştirilen İhracat
21- İhracatın gerçekleştirilmesi, DİİB/Dİİ’de ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün,
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ ile ihracat rejimi ve gümrük mevzuatı hükümleri çerçevesinde
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere ihraç edilmesidir.
22- Serbest bölgeye yapılan ihracat esnasında Ön Statü Belgesinin düzenlenmesi suretiyle
ihracata konu eşyanın serbest dolaşımda olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Söz
konusu belgenin aslının veya aslı yerine ge çmek üzere ilgili gümrük idaresinden temin edilen
gümrük idaresince tasdikli örneğinin taahhüt kapatma esnasında tevsiki aranır.
23- Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde, belge süresi içerisinde serbest bölgelere yapılan
ihracatın en geç belge süresi bitiminden itibaren 3 (üç) ay içerisinde; serbest bölgelerden başka
bir ülkeye satışının yapıldığının, Yatırım Teşvik Belgesi veya bir başka belge/izin kapsamında
Türkiye Gümrük Bölgesine ithalatının yapıldığının, serbest bölgelerde bulunan tesisle rin
yapımında kullanıldığının, serbest bölgelerde bulunan tesislerde makine -teçhizat, demirbaşa
kayıtlı eşya veya bunların parçası olarak kullanıldığının, serbest bölgelerde yerleşik gemi inşa
faaliyetinde bulunan firmalara gemi inşasında kullanılmak üzere tesliminin yapıldığının, serbest
bölgelerden gümrüksüz satış mağazalarına satışının yapıldığının veya serbest bölgelerden kara,
deniz ve hava taşıtlarına kumanya olarak tesliminin yapıldığının tevsiki kaydıyla, belge ihracat
taahhüdü kapatılır.
DİİB kapsamında serbest bölgeye ihracı gerçekleştirilen işlem görmüş ürünün ilgili belge
ihracat taahhüdüne sayılabilmesi için, işlem görmüş ürünün en geç belge süresi bitiminden
itibaren 3 (üç) ay içerisinde;
- Serbest bölgeden başka bir ülkeye satışının yapıl ması halinde; satışı yapan firmaya ait
Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu firma nüshasının aslının İBGS’ye tevsik edilmesi
gerekmektedir. Tevsik edilen Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu üzerine İBGS’ce “.... unvanlı
11
firmanın .../.../... tarihli ve ... sayılı Dİ İB’in ihracat taahhüdüne sayılmıştır.” meşruhatı düşülür.
Taahhüt hesabına sayıldığına dair üzerine meşruhat düşülmüş ilgili Serbest Bölge Bilgi İşlem
Formunun fotokopisi alındıktan sonra söz konusu form aslı belge sahibi firmaya iade edilir.
- Serbest bö lgeden Türkiye Gümrük Bölgesine Yatırım Teşvik Belgesi veya bir başka
belge/izin kapsamında ithal edilmesi halinde; serbest bölgeden yapılan ithalata ilişkin GB aslının
ve bu ithalatın yapıldığı elektronik ortamda düzenlenmeyen dahilde işleme izin belgesin in,
dahilde işleme izninin veya Yatırım Teşvik Belgesinin noter tasdikli örneğinin, İBGS’ye tevsik
edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamdaki ithalatın elektronik ortamda düzenlenen dahilde işleme
izin belgesi kapsamında yapılması durumunda ise, bu bilgilerin e lektronik ortamdan teyit
edilmesini müteakip, söz konusu ithalata ilişkin bilgi ile dahilde işleme izin belgesinin elektronik
ortamdan alınan kağıt nüshasının kapatma dosyasında muhafaza edilmesi gerekmektedir. Tevsik
edilen GB üzerine İBGS’ce, “....... un vanlı firmanın ..../..../..... tarihli ve ..... sayılı DİİB’in ihracat
taahhüdüne sayılmıştır.” meşruhatı düşülür. Taahhüt hesabına sayıldığına dair üzerine meşruhat
düşülmüş ilgili ithalata ilişkin GB’nin fotokopisi alındıktan sonra söz konusu beyanname aslı
belge sahibi firmaya iade edilir.
- Serbest bölgede bulunan tesislerin yapımında kullanılması, serbest bölgelerde bulunan
tesislerde makine -teçhizat, demirbaşa kayıtlı eşya veya bunların parçası olarak kullanılması ve
serbest bölgelerde yerleşik gem i inşa faaliyetinde bulunan firmalara gemi inşasında kullanılmak
üzere tesliminin yapılması halinde; serbest bölge gümrük müdürlüğü ve serbest bölge müdürlüğü
tarafından müştereken düzenlenecek tutanağın ilgili İBGS’ye tevsik edilmesi gerekmektedir.
- Serbest bölgeden gümrüksüz satış mağazalarına satışının yapılması veya serbest
bölgelerden kara, deniz ve hava taşıtlarına kumanya olarak tesliminin yapılması halinde; satışı
yapan firmaya ait Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu firma nüshasının aslının İBGS’ye t evsik
edilmesi gerekmektedir. Tevsik edilen Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu üzerine İBGS’ce “.......
unvanlı firmanın ..../..../..... tarihli ve ..... sayılı DİİB’in ihracat taahhüdüne sayılmıştır.” meşruhatı
düşülür. Taahhüt hesabına sayıldığına dair üze rine meşruhat düşülmüş ilgili Serbest Bölge Bilgi
İşlem Formunun fotokopisi alındıktan sonra söz konusu form aslı belge sahibi firmaya iade edilir.
Diğer taraftan, serbest bölgeye ihraç edilen işlem görmüş ürünün, serbest bölgede yeniden
işleme faaliyetine tabi tutularak vasfının değişmesi (8’li bazda GTİP, madde adı, vb.) suretiyle en
geç belge süresi bitiminden itibaren 3 (üç) ay içerisinde; serbest bölgeden başka bir ülkeye
satışının yapılması, Yatırım Teşvik Belgesi veya bir başka belge/izin kapsamında Türkiye
Gümrük Bölgesine ithalatının yapılması, serbest bölgelerde bulunan tesislerin yapımında
kullanılması, serbest bölgelerde bulunan tesislerde makine -teçhizat, demirbaşa kayıtlı eşya veya
bunların parçası olarak kullanılması, serbest bölgelerde yerle şik gemi inşa faaliyetinde bulunan
firmalara gemi inşasında kullanılmak üzere tesliminin yapılması, serbest bölgelerden gümrüksüz
satış mağazalarına satışının yapılması veya serbest bölgelerden kara, deniz ve hava taşıtlarına
kumanya olarak tesliminin yapı lması durumunda, Serbest Bölge Müdürlüğünden veya Serbest
Bölge Gümrük Müdürlüğünden bu durumu tevsik edici yazı aranır.
24- Geri ödeme sistemi çerçevesinde, belge süresi içerisinde serbest bölgelere yapılan
ihracatın belge süresi bitiminden itibaren 3 (ü ç) ay içerisinde; serbest bölgelerden başka bir
ülkeye satışının yapıldığının, serbest bölgelerde bulunan tesislerin yapımında kullanıldığının,
serbest bölgelerde bulunan tesislerde makine -teçhizat, demirbaşa kayıtlı eşya veya bunların
parçası olarak kulla nıldığının, serbest bölgelerde yerleşik gemi inşa faaliyetinde bulunan
12
firmalara gemi inşasında kullanılmak üzere tesliminin yapıldığının, serbest bölgelerden
gümrüksüz satış mağazalarına satışının yapıldığının veya serbest bölgelerden kara, deniz ve hava
taşıtlarına kumanya olarak tesliminin yapıldığının tevsiki kaydıyla, belge ihracat taahhüdü
kapatılır.
DİİB kapsamında serbest bölgeye ihracı gerçekleştirilen işlem görmüş ürünün ilgili belge
ihracat taahhüdüne sayılabilmesi için, işlem görmüş ürünün en geç belge süresi bitiminden
itibaren 3 (üç) ay içerisinde;
- Serbest bölgeden başka bir ülkeye satışının yapılması durumunda, satışı yapan firmaya
ait Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu firma nüshasının aslının İBGS’ye tevsik edilmesi
gerekmektedir. Tevsik edilen Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu üzerine İBGS’ce “....... unvanlı
firmanın ..../..../..... tarihli ve ..... sayılı DİİB’in ihracat taahhüdüne sayılmıştır.” meşruhatı
düşülür. Taahhüt hesabına sayıldığına dair üzerine meşruhat düşülmüş ilgili Serbest Bölge Bilgi
İşlem Formunun fotokopisi alındıktan sonra söz konusu form aslı belge sahibi firmaya iade edilir.
- Serbest bölgede bulunan tesislerin yapımında kullanılması, serbest bölgelerde bulunan
tesislerde makine -teçhizat, demirbaşa kayıtlı eşya veya bunların parçası olarak kullanılması ve
serbest bölgelerde yerleşik gemi inşa faaliyetinde bulunan firmalara gemi inşasında kullanılmak
üzere tesliminin yapılması halinde; serbest bölge gümrük müdürlüğü ve serbest bölge müdürlüğü
tarafından müştereken düzenlenecek tutanağın ilgili İBGS’ye tevsik edilmesi gerekmektedir.
- Serbest bölgeden gümrüksüz satış mağazalarına satışının yapılması veya serbest
bölgelerden kara, deniz ve hava taşıtlarına kumanya olarak tesliminin yapılması halinde; satışı
yapan firmay a ait Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu firma nüshasının aslının İBGS’ye tevsik
edilmesi gerekmektedir. Tevsik edilen Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu üzerine İBGS’ce “.......
unvanlı firmanın ..../..../..... tarihli ve ..... sayılı DİİB’in ihracat taahhüdüne sayılmıştır.” meşruhatı
düşülür. Taahhüt hesabına sayıldığına dair üzerine meşruhat düşülmüş ilgili Serbest Bölge Bilgi
İşlem Formunun fotokopisi alındıktan sonra söz konusu form aslı belge sahibi firmaya iade edilir.
Diğer taraftan, serbest bölgeye ihraç edilen işlem görmüş ürünün, serbest bölgede yeniden
işleme faaliyetine tabi tutularak vasfının değişmesi (8’li bazda GTİP, madde adı, vb.) suretiyle en
geç belge süresi bitiminden itibaren 3 (üç) ay içerisinde; serbest bölgeden başka bir ülkeye
satışının yapılması, serbest bölgelerde bulunan tesislerin yapımında kullanılması, serbest
bölgelerde bulunan tesislerde makine -teçhizat, demirbaşa kayıtlı eşya veya bunların parçası
olarak kullanılması, serbest bölgelerde yerleşik gemi inşa faaliyetinde bulunan fi rmalara gemi
inşasında kullanılmak üzere tesliminin yapılması, serbest bölgelerden gümrüksüz satış
mağazalarına satışının yapılması veya serbest bölgelerden kara, deniz ve hava taşıtlarına
kumanya olarak tesliminin yapılması durumunda, Serbest Bölge Müdürl üğünden veya Serbest
Bölge Gümrük Müdürlüğünden bu durumu tevsik edici ayrıca bir yazı aranır.
25- DİİB sahibi firmanın bir serbest bölgeye çıkardığı eşyanın, başka bir serbest bölgeye
(ikinci bir serbest bölgeye) veya antrepoya satışının yapılması halind e, ikinci bir serbest bölgeye
veya antrepoya satışı yapılan eşyanın ilgili DİİB taahhüdünün kapatılmasında kullanılması
mümkün bulunmamaktadır.
13
Ancak; birinci serbest bölgeden ikinci serbest bölgeye veya antrepoya satışı yapılan
eşyanın, bu ikinci serbest bölgeden veya antrepodan bu Genelgenin 23 ve 24 üncü maddeleri
çerçevesinde işlemlerinin tamamlandığının tevsiki kaydıyla belge ihracat taahhüdünün
kapatılmasında kullanılması mümkün bulunmaktadır.
26- DİİB sahibi bir firma tarafından, bu belge kapsamınd a bir serbest bölgeye yapılan
eşya çıkışını müteakip söz konusu eşyanın, bu serbest bölgeden transit beyannamesi ile başka bir
ülkeye transitinde, ilgili beyanname nüshalarının hiçbirinin firmanın eline geçmediği dikkate
alınmak suretiyle, bu kapsamdaki tr ansit rejimine ilişkin beyannamelerin ilgili gümrük
idaresinden onaylı bir fotokopisinin getirilmesi halinde; bu Genelgenin 23 ve 24 üncü maddeleri
çerçevesinde yapılması gereken işlemler açısından söz konusu beyannamelerin ilgili DİİB
taahhüt kapatma işleminde dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.
27- DİİB sahibi bir firma tarafından serbest bölgeye çıkışı yapılan eşya, bu serbest
bölgede tüketiliyor ise (örneğin serbest bölgeye gönderilen yağdan yemek yapılıp serbest bölgede
tüketiliyor ise), bahse konu eşyanın ilgili DİİB taahhüdünün kapatılmasında kullanılması
mümkün bulunmamaktadır.
28- DİİB kapsamında serbest bölgelere ihraç edilen eşyanın bilahare (serbest bölgeye
satışı yapılan malın Türkiye’ye ithal edilmek istenmesi halinde) serbest bölgeden ya pılacak
ithalatında [herhangi bir başka belge (yatırım teşvik belgesi veya bir başka DİİB/Dİİ) kapsamında
olmaksızın], serbest bölgeden ithal edilen eşyaya ilişkin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin
tescil edildiği tarih dikkate alınarak (bu tarih itiba rıyla belgenin/iznin geçerli olması
gerekmektedir), bu işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan ithal girdiler için bu
beyannameye ilişkin vergilerin, 2005/8391 sayılı Karar’ın 19 uncu maddesinin dördüncü
fıkrasında belirtilen şekilde ödenmiş olduğu nun tespiti durumunda, belge/izin ihracat
taahhüdünün serbest dolaşıma giren eşyaya tekabül eden ihracatın gerçekleşmesi aranmaksızın
kapatılması mümkün bulunmaktadır. Ancak, konuya ilişkin işlemler tekemmül ettirilirken,
2005/8391 sayılı Karar’ın 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen diğer işlemlerin de
(varsa) tamamlanması gerekmektedir.
Aracı İhracatçı ile İhracat
29- DİİB kapsamında işlem görmüş ürünün ihracatı, belge sahibi firma tarafından
yapılabileceği gibi, başka bir ihracatçı aracılı ğı ile de yapılabilir. Ancak, elektronik ortamda
düzenlenen DİİB kapsamındaki işlemler için, aracı ihracatçı firmanın unvanı ile tek vergi
numarasının bildirilmesi kaydıyla önceden ilgili İBGS’den izin alınması gerekir. Müsteşarlıkça
(İhracat Genel Müdürlüğü) aracı ihracatçı kullanımına kısıtlama getirilebilir.
Aracı ihracatçı ile yapılan ihracata ilişkin GB üzerinde, belge sahibi firma ve varsa yan
sanayici firma unvanları ile belge satır kodunun kaydedilmiş olması kaydıyla, ilgili gümrük
idaresince ihracata izin verilir.
Aracı ihracatçı ile yapılan ihracatın DİİB kapsamında değerlendirilebilmesi için, işlem
görmüş ürünün belge sahibi firmadan tedarik edildiği ve belge ihracat taahhüdünde yer aldığı
şekilde ihracının gerçekleştirilmesi gerekir.
14
Grup Firması İle İhracat
30- Grup firması, ana ortaklığın doğrudan kendisi veya diğer grup firmaları veya
iştirakleri vasıtasıyla; sermaye ve yönetim ilişkileri çerçevesinde asgari %50 oranında hisseye
veya asgari %50 oranında oy hakkına veya yönetim kurulu üyelerinin asgari %50’sini seçme
hakkına veya yönetim kurulu üyelerinin asgari %50’sine sahip olduğu işletmeyi ifade etmektedir.
Bu kapsamda; grup firmaları ile gerçekleştirilen ihracatın DİİB ihracat taahhüdüne
sayılabilmesi için ihracatı gerçekleştiren grup firmasının söz konusu DİİB kapsamında işleme
faaliyetinin tamamını veya son aşamasını gerçekleştirmesinin öngörülmesi, bir başka ifade ile
belge üzerinde yan sanayici olarak unvanının kayıtlı olması, DİİB kapsamında ithal edilen
eşyanın, işleme faaliy etinin tamamı veya son aşaması gerçekleştirilmek üzere DİİB sahibi firma
tarafından aynı zamanda yan sanayici olan grup firmasına teslim edilmesi ve ihracatın bu
koşullarda grup firması tarafından gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Bu durumda, grup
firması tarafından ihracatın gerçekleştirilmesi nedeniyle bu firmanın, ilgili DİİB kapsamında
aracı ihracatçı gibi değerlendirilmek suretiyle DİR Otomasyon Sistemi’nde tanımlanması
gerekmektedir.
Temsilci Aracılığı ile İthalat
31- DİİB kapsamındaki eşyanın ithalatı, belge sahibi firma tarafından yapılabileceği gibi
Borçlar Kanununun doğrudan ya da dolaylı temsil hükümlerine göre tayin edilmiş olmak
kaydıyla, temsilci aracılığıyla da yapılabilir. Ancak, elektronik ortamda düzenlenen DİİB
kapsamında temsilci aracılığıyla ithalat yapılabilmesi için, temsilci firma unvanı ile bu firmaya
ait tek vergi numarasının bildirilmesi kaydıyla önceden ilgili İBGS’den izin alınması gerekir.
Temsilci aracılığı ile yapılan ithalatta; ilgili gümrük idaresince, belge süresi içerisinde
belirtilen miktarı geçmemesi kaydıyla ithalata izin verilir. Ayrıca, t emsilci aracılığı ile yapılan
ithalata ilişkin GB üzerinde, belge sahibi firma unvanı ile belge satır kodunun kaydedilmiş olması
kaydıyla, ilgili gümrük idaresince ithalata izin verilir.
Gözetim ve Korunma Önlemlerine Tabi Eşya
32- DİİB kapsamında ithali gözetim ve korunma önlemlerine tabi eşyanın serbest
dolaşıma girebilmesi için, firmaların (yan sanayici veya aracı ihracatçı dahil) ithal tarihi itibarıyla
yürürlükte bulunan gözetim ve korunma önlemleri çerçevesinde ithal lisanslarının (kota) ve/veya
gözetim belgelerinin kapatma esnasında İBGS’ye tevsik edilmesi gerekmektedir.
Türkiye’nin AT Uygulaması dışında uyguladığı gözetim ve korunma önlemlerine tabi
tutulan eşyaların işlem görmüş ürün olarak belge kapsamında AT üyesi ülkelere ihraç edilmesi
durumunda, belge kapsamında ihraç edilen işlem görmüş ürünün üretiminde kullanılan eşyanın
Türkiye’nin AT dışında münferiden uyguladığı gözetim ve korunma önlemlerine tabi bir eşya
olup olmadığı hususu kontrol edilir. Söz konusu ithal eşyasının Türkiye’nin AT dışında
münferiden uyguladığı gözetim ve korunma önlemlerine tabi bir eşya olduğunun tespit edilmesi
durumunda gözetim ve korunma önlemlerine ilişkin belge aranmaz.
15
Kapatma Müracaatı
33- DİİB sahibi firmaların, en geç belge süresi sonundan (belgede kayıtlı süre sonunun
rastladığı ayın son gününden) itibaren 3 (üç) ay içerisinde, belge ihracat taahhüdünü kapatmak
için elektronik ortamda ve aynı süre içerisinde İhracat 20 06/12 sayılı Tebliğ eki ek-3’te belirtilen
bilgi ve belgelerle birlikte üyesi bulundukları İBGS’ye (belge sahibi firmanın birden fazla
İBGS’ye üyeliğinin söz konusu olması durumunda ise, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ eki ek-10’da
yer alan ve her bir İBGS’nin taahhüt kapatma işlemi açısından yetkili olduğu bel irtilen sektörler
dikkate alınarak belge sahibi firmanın elektronik ortamda tercih ettiği İBGS’ye) müracaat
etmeleri gerekmektedir.
Bu kapsamda, elektronik ortamda gerekli uyarı yapılmasına rağmen, henüz taahhüt
kapatma müracaatında bulunmamış DİİB sahib i firmalar, 3 (üç) aylık taahhüt kapatmaya
müracaat süresinin bitimine 1 (bir) ay kala ilgili İBGS’ce yazı ile uyarılır. Belge süresi sonundan
itibaren 3 (üç) ay içerisinde kapatma müracaatında bulunmayan firmalar adına düzenlenen
belgeler ise, ilgili İBGS’ce müeyyide uygulanarak resen kapatılır.
Resen kapatılan DİİB’ler aylık listeler halinde Resmi Gazete’de yayımlanır. Resen
kapatma işlemi, ilgili mercilere ve ilgili vergi dairelerine ayrıca bildirilmez ve resen kapatılan
DİİB’ler, gerekli işlemler açıs ından ilgili mercilerce ve ilgili vergi dairelerince Resmi
Gazete’den takip edilir.
Kapatma Müracaatının Değerlendirilmesi
34- DİİB’lerin ihracat taahhüdünün kapatılmasına ilişkin y apılan müracaat sonucunda,
eksik bilgi ve belge gö nderildiğinin İBGS’ce tespiti halinde, bu eksiklik 1 (bir) ay içerisinde
tamamlanmak üzere ilgili firmaya bildirilir. Bu süre içerisinde eksik bilgi ve belgelerin
tamamlanmaması durumunda, ihracat taahhüdü mevcut bilgi ve belgelerle kapatılır.
35- DİİB ihracat taahhütleri; b elge şartlarına göre ithal ed ilen hammadde, yardımcı
madde, yarı mamul, mamul, değişmemiş eşya ile ambalaj ve işletme malzemel erinin, belgede
kayıtlı ihraç mamulünün üretiminde kullanıldığının tespiti yanında, İhracat 2006/12 sayılı
Tebliğ’in 45 inci madde sinde belirtildiği üzere döviz kull anım oranının (ikincil işlem görmüş
ürün taahhüdü içeren tarım ürünleri ihracatında bu oran %100’dür.) %80’i aşmaması ve belgede
işletme malzemesi ile değişmemiş eşya ithalatı öngörülmüşse bu malzeme ve/veya eşyanın CIF
ithal tutarının gerçekleşen toplam FOB ihraç tutarına oranının sırasıyla %2 (doğal taşlar ile
kıymetli maden ve taş ihraç taahhüdü içeren belgelerde işletme malzemesi için uygulanacak oran
%10’dur) ve %1’i aşmaması kaydıyla kapatılır.
36- Bir GB’nin ilgili DİİB taahhüdüne sayılabilmesi için, bu GB’nin DİR Otomasyon
Sistemi’nden otomatik düşümünün yapılmış olması ve bu GB üzerinde belge sayısını içeren satır
kodunun yer alması zorunludur.
Ancak;
- BİLGE Sistemine dahil olan gümrük idarel erinde işlem gören ve DİR Otomasyon
Sistemi’nde otomatik düşümü yapılmış olan GB üzerinde belge sayısını içeren satır kodunun yer
almaması halinde, bu GB’nin belge ihracat taahhüdüne sayılmasında sakınca bulunmamaktadır.
16
- BİLGE Sistemine dahil olmayan gü mrük idarelerinde işlem gören ihracata ilişkin
GB’nin belge ihracat taahhüdüne sayılabilmesi için bu GB üzerinde DİİB sayısının ve/veya belge
sayısını içeren satır kodunun yer alması gerekmektedir.
- Bir özel faturanın belge ihracat taahhüdüne sayılabilm esi için bu fatura üzerinde belge
sayısının ve/veya belge sayısını içeren satır kodunun yer alması zorunludur.
İkinci paragrafta belirtilen işlemlerle ilgili olarak 2007/1 sayılı Genelge’nin 14 üncü
maddesi hükmü saklı kalmak kaydıyla, ilgili GB veya özel fatura üzerine belge ihracat
taahhüdünün kapatılmasında kullanıldığına dair meşruhat düşülmesi gerekmektedir. Taahhüt
kapatmada kullanılan GB aslının firmaya iade edilmesi durumunda, iade edilmeden önce söz
konusu meşruhat düşülmüş GB’nin fotokopisi İBGS’ce alınır.
Diğer taraftan; BİLGE Sistemine dahil olmayan gümrük idarelerinde işlem gören ihracata
ilişkin GB veya özel fatura üzerinde ilgili belge sayısı ve/veya belge sayısını içeren satır kodunun
bulunmasına rağmen, bu beyanname veya fatura muhteviyatı ihracatın belge sahibi firmaya ait
olduğu hususunda tereddüt hasıl olması halinde, ilgili gümrük idaresinden söz konusu ihracatın
belge kapsamında olup olmadığının teyidinin alınması suretiyle söz konusu GB’nin veya
faturanın belge ihracat taahhüdüne sayılması gerekmektedir.
37- İthal eşyasının ihraç edilen mamulde kullanımının tespitinde, DİİB’de belirlenen fire
ve kullanım oranlarının esas alınması gerekmektedir. DİİB özel şartında taahhüt kapatma
esnasında ekspertiz raporu aranacağına ilişkin bir ibare nin yer alması durumunda (Özel şartlar
bölümünde ekspertiz şartı olan belgelerde, ekspertiz raporunun hangi ürün veya girdiler için
istendiğinin belge üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.) ise, ekspertiz raporunda yer alan
fire ve kullanım oranların ın esas alınması ancak, hiçbir surette DİİB’de belirlenen fire ve
kullanım oranlarının aşılmaması gerekmektedir. Bu kapsamdaki aşımın tespitine ilişkin konu;
İBGS’ce gerekli görülmesi halinde, belge taahhüt kapatma müracaatı askıya alınmak ve ilgili
firma tarafından revize müracaatı yapılmak suretiyle, gerekli değerlendirmenin yapılmasını
teminen Müsteşarlığa intikal ettirilir.
Diğer taraftan; Müsteşarlıkça, belgenin düzenlendiği tarihte dikkate alınan fire ve
kullanım oranlarında bir değişiklik yapılması durumunda, bu değişikliği müteakip yapılacak
belge taahhüt kapatma işlemlerinde, lehe bir değişiklik olması kaydıyla yeni belirlenen bu fire ve
kullanım oranları esas alınarak belge revize edilir ve bu suretle belge taahhüt kapatma işlemleri
tekemmül ettirilir.
Bu çerçevede, alınması öngörülen ekspertiz raporunun; belge süresi içerisinde alınmış
olması, ilgili en az 2 (iki) mühendis imzalı olması ve ilgili birim yetkilileri tarafından tasdik
edilmiş olması gerekmektedir.
Bununla birlikte; alınması öng örülen ekspertiz raporunun belge süresi içerisinde
alınamaması durumunda, firmanın belge müracaatı sırasında geçerli olan kapasite raporundaki
kullanım ve fire oranlarına istinaden işlem yapılması gerekmektedir. Belge müracaatı esnasında
geçerli olan kapas ite raporunda kullanım ve/veya fire oranlarına ilişkin bilgilerin yer almaması
veya daha düşük oranda yer alması durumunda ise, ilgili Ticaret ve/veya Sanayi Odasından
17
alınacak yeni kapasite raporunda (belge süresi dışında olsa da) ithal edilen malların ih raç edilen
mamuller bünyesindeki kullanım oranlarına ilişkin bilgilerin yer alması şartıyla, ekspertiz raporu
aranmaksızın yeni kapasite raporunda yer alan kullanım ve/veya fire oranlarının belge ihracat
taahhüt hesabının kapatılmasında dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.
Diğer taraftan, un ihracat taahhüdü karşılığında buğday ithalatı öngörülen ve özel şartlar
bölümünde “İhraç edilecek unun cinsi, tip veya randımanı gümrük beyannamesi ve/veya eki
faturalarda açıkça belirtilecektir.” ibaresi yer alan Dİ İB’ler kapsamında ithal eşyasının ihraç
edilen mamulde kullanımının tespitinde, GB veya bu GB eki ilgili gümrük idaresince onaylı
faturalar üzerindeki tip ve randıman oranlarının esas alınması gerekmektedir.
Ayrıca, ilgili belge özel şartında taahhüt kap atma esnasında analiz raporu aranmasına
ilişkin bir hükmün bulunması durumunda ise, bu hüküm dikkate alınarak taahhüt kapatma
işlemlerinin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir.
38- Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde ithal edilen eşyanın İhracat 2006/12 sa yılı
Tebliğ’in 38 inci maddesinin yedinci fıkrasına göre serbest dolaşıma girmesi ile ilgili talepler
ilgili gümrük idareleri tarafından sonuçlandırılır. Bu itibarla, bu kapsamda ithal edilen eşyanın
serbest dolaşıma girdiğinin DİİB sahibi firma tarafından belirtilmesi üzerine, söz konusu işlemler
elektronik ortamda görülebiliyorsa ilgili gümrük idaresinden teyit alınmadan, elektronik ortamda
görülemiyorsa İBGS’ce ilgili gümrük idaresinden teyidinin alınmasını müteakip , serbest
dolaşıma giren eşyaya tekabül eden ihracatın gerçekleşmesi aranmaz.
39- Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde ithal edilen eşyanın veya işlem görmüş ürünün
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 38 inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre gümrük idaresi
gözetiminde imhası, gümrüğe terk edi lmesi veya mahrecine iade edilmesine ilişkin işlemler
gümrük idarelerince sonuçlandırılır. Bu itibarla, bu kapsamda söz konusu işlemler elektronik
ortamda görülebiliyorsa ilgili gümrük idaresinden teyit alınmadan, elektronik ortamda
görülemiyorsa İBGS’ce i lgili gümrük idaresinden teyit alınmasını müteakip, gümrük idaresi
gözetiminde imha edilen, gümrüğe terk edilen veya mahrecine iade edilen eşyaya tekabül eden
ihracatın gerçekleşmesi aranmaz.
40- Şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde ithal edilen eşyadan elde edilen ikincil işlem
görmüş ürünün İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 38 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre
gümrük idaresi gözetiminde imhası, gümrüğe terk edilmesi, çıkış hükmünde gümrüğe teslimi
veya serbest dolaşıma giriş rejimine göre ithaline ilişkin işlemler gümrük idarelerince
sonuçlandırılır. Bu itibarla, bu kapsamda söz konusu işlemler elektronik ortamda görülebiliyorsa
ilgili gümrük idaresinden teyit alınmadan, elektronik ortamda görülemiyorsa İBGS’ce ilgili
gümrük idaresinden teyit alınmasını müteakip, gümrük idaresi gözetiminde imha edilen, gümrüğe
terk edilen, çıkış hükmünde gümrüğe teslim edilen veya serbest dolaşıma giriş rejimine göre ithal
edilen eşyaya tekabül eden ihracatın gerçekleşmesi aranmaz.
41- DİİB kapsamında ithalatın f inansmanı amacıyla kredi (1/1/2000 tarihinden itibaren
D3 kodlu DİİB’ler kapsamında ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kredi
kullanılması mümkün bulunmamaktadır.) kullanılmışsa (D3 kodlu DİİB kapsamında bu kredinin
kullanılabilmesinin ve D3 kodlu DİİB sahibi firmalarca taahhüt kapatma işlemi için satış
ve/veya teslimat belgesi yanında GB ibraz edilebilmesinin mümkün olduğu dikkate alınmak
18
suretiyle), İBGS’ce bu krediye ilişkin ihracat taahhüdü toplamı dikkate alınarak taahhüt kapatma
işlemi tekemmül ettirilir. Diğer taraftan; 1/1/2000 tarihinden sonra D3 kodlu DİİB’ler
kapsamında ihracat sayılan satış ve teslimlerin finansmanı amacıyla kredi kullanılmışsa, bu
krediye ilişkin istisna edilen vergi, resim ve harçlar DİİB kapsamında değerle ndirilemez ve
keyfiyet Müsteşarlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir.
Ayrıca; bu krediye ilişkin ihracat taahhüdünün krediyi kullandıran kuruluş tarafından
belgede açık bir şekilde belirtilmemesi nedeniyle, yapılacak hesaplamada bir tereddüt olması
durumunda, bu krediye ilişkin ihracat taahhüdünün krediyi kullandıran kuruluştan yazılı olarak
öğrenilmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede, DİİB ihracat taahhüdü kapatılırken;
a) DİİB kapsamında ithalatın finansmanı amacıyla kredi kullanılmamış sa, belgesiz
ihracat kredisi taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat bulunan GB, aynı zamanda DİİB ihracat
taahhüdüne sayılabilir.
b) DİİB kapsamında ithalatın finansmanı amacıyla kredi kullanılmışsa,
- Belge ihracat taahhüdünün kapatılması amacıyla i braz edilen GB’lerde belgesiz ihracat
kredisi taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat varsa ve bu GB’ler toplamı, ithalat bedelinin
transferinde kullanılan kredinin 1/3 fazlasına faiz ve komisyonlar ile varsa diğer masrafların
ilavesiyle bulunacak tutar ile b elgesiz kredilerin (ibraz edilen GB’nin belgesiz ihracat kredisi
taahhüdüne sayılan tutarları) toplamını karşılıyorsa, bu GB’lerin DİİB taahhüdüne sayılmasında
bir sakınca bulunmamaktadır. Ancak, ibraz edilen GB’ler bu toplamı karşılamıyorsa, taahhüdün
kapatılabilmesi için ilgili firmadan eksik tutar kadar ilave GB istenir. Bu çerçevede; ithalatın
finansmanı amacıyla kullanılan kredi taahhüt tutarına karşılık gelen GB’lerin üzerine, ilgili DİİB
taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat yanında, bu beyannamelerin ithalatın finansmanı amacıyla
kullanılan kredi taahhüdüne de sayıldığına dair meşruhat düşülür.
- Belge ihracat taahhüdünün kapatılması amacıyla ibraz edilen GB’lerde belgesiz ihracat
kredisi taahhüdüne sayıldığına dair meşruhat yok ise, ithalatın fina nsmanı amacıyla kullanılan
kredi taahhüt tutarına karşılık gelen GB’lerin üzerine, ilgili DİİB taahhüdüne sayıldığına dair
meşruhat yanında, bu beyannamelerin ithalatın finansmanı amacıyla kullanılan kredi taahhüdüne
de sayıldığına dair meşruhat düşülür.
Ayrıca, kredi ihracat taahhüdünün altında bir gerçekleşme ile ihracat taahhüdü kapatılmış
DİİB’lerle ilgili olarak kredi kullandıran kuruluş tarafından bu hususa ilişkin bir talep olması
durumunda, taahhüt kapatma işlemi kredi ihracat taahhüdü de dikkate alınarak yeniden
tekemmül ettirilir.
42- Belge kapsamında yurt içinden hammadde alımı yapıldığının tespiti durumunda,
ihracat taahhüdünün kapatılması işleminde ithalat belirlenirken ithalata ilişkin GB yanında varsa
yurt içi alıma ilişkin fatura esas alınır.
Bu çerçevede; belge kapsamındaki yurt içi alıma ilişkin ithalat değeri belirlenirken bu
faturanın düzenlendiği tarihteki TCMB Döviz Satış Kuru esas alınır.
19
KDV’de Tecil -Terkin Sistemi çerçevesinde, DİİB kapsamındaki yurt içi alıma ilişkin
ihracat taahhüdünün müeyyide uygulanarak kapatılması halinde; taahhüt kapatma yazısı,
müeyyide uygulanacak faturalar belirtilmek suretiyle diğer merciler yanında yurt içi alım yapılan
firmanın vergi dairesine de bildirilir.
43- DİİB kapsamında gerçekleştirilen ihracata ilişkin GB’lerden tescil edilip de “kapandı”
bilgisi gelmeyenlerin (gerçekleşen ihracat listelerinde görünmeyen beyannamelerin) durumunun,
“https://uygulamalar.gumruk.gov.tr/DIR%5Ftcgb/ana.aspx” web adresi aracılığıyla kontrol
edilmesi veya tey idinin alınması kaydıyla belgenin taahhüt hesabı kapatılır. Taahhüt kapatma
yazısında hangi GB’lerin teyidinin alındığı hususuna da yer verilir.
44- DİİB/Dİİ kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün, başka bir belgenin
ithalat bölümünde belir tilen eşya arasında yer alması şartıyla süresi geçerli belge sahibi
firmaya/firmalara yurt içinde teslimi halinde, her bir belgenin/iznin taahhüt kapatma müracaatının
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğin 37 nci maddesinde belirtilen süreler içerisinde yapılması kaydıyla,
dahilde işleme izin belgelerinin kapatma işlemi aynı anda veya ihracatı gerçekleştiren firmaların
belgelerinin kapatılmasını müteakip yurt içinde teslimi yapan firmanın belgesinin/izninin
kapatılması suretiyle sonuçlandırılır. İthal lisansı (kot a) ve/veya gözetim belgesi gerektiği halde
ibraz edilmemesi, varsa ödenmesi gereken telafi edici verginin ödenmemesi veya eksik ihracat
gerçekleştirilmesi halinde, tüm mali ve hukuki sorumluluk ithalatı yapan firmaya aittir. Bu
durumda, ithalatı yapan firm a için İhracat 2006/12 sayılı Tebliğin 32, 33 ve 45 inci maddesi
hükümleri çerçevesinde işlem yapılır.
Bu durumdaki firmalar, taahhüt kapatma müracaatları esnasında eşyayı teslim eden
DİİB/Dİİ sahibi firmaya ve eşyayı teslim alan firmaya ait DİİB’e ilişki n teslim ve alım bilgilerini
İBGS’ye/Gümrük İdaresine (Dİİ’den DİİB’ye yurt içinde eşya teslim edilmesi halinde) bildirmek
zorundadır.
Belgeden belgeye teslime ilişkin uygulama yapılırken esas olan, ikinci belgeye yönelik
olarak birinci belge sahibi firma nın teslim faturasının, KDV’de Tecil -Terkin Sistemi dikkate
alınarak düzenlenmesidir. Bir başka ifade ile, KDV’siz fatura düzenlenmesi sayesinde, ilgili firma
KDV Mevzuatı açısından bir avantaj sağlamış olmaktadır.
Ancak, KDV ödenerek belgeden belgeye te slim yapılmışsa, DİR kapsamındaki taahhüt
kapatma işlemi açısından herhangi bir sorun bulunmamaktadır. Bu durumda; KDV Mevzuatı
uyarınca, teslim yapılan belge sahibi firma tarafından yüklenilen KDV’nin belge kapsamındaki
ihracatı müteakip KDV iadesine konu edilmesi söz konusu olacaktır.
Ayrıca, yurt içinden eşya teslim alan firmanın ilgili ihracatı gerçekleştirememesi
durumunda buna karşılık gelen faturalar;
- KDV’de Tecil-Terkin Sistemi çerçevesinde alıma konu olmuşsa, bu faturalar belirtilmek
suretiyle müeyyide uygulanarak,
- KDV ödenmek suretiyle alıma konu olmuşsa da, bu faturalar dikkate alınmaksızın,
20
taahhüt kapatma i şlemi tekemmül ettirilir. Bu durumda, ilgili faturalar ilk belgenin ihracatı
kapsamında değerlendirilmez.
Diğer taraftan; birinci belge sahibi firma tarafından KDV’de Tecil -Terkin Sistemi
çerçevesinde alım yapılmışsa, bu alıma konu eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünün ikinci
belgeye tesliminin yapıldığının tespit edilmesi durumunda ilgili teslim faturası birinci belgenin
ihracatı kapsamında değerlendirilmez.
Bu çerçevede yapılan taahhüt kapatma işleminde; ilk firmanın belge kapsamındaki yurt içi
teslimi ile ikinci firmanın yurt içinden alımına ilişkin değer belirlenirken, gerek ilk firmanın
ihracatı gerekse ikinci firmanın ithala tının belirlenmesi için ilk firmanın yurt içi teslimine ilişkin
faturayı düzenlediği tarihteki TCMB Döviz Satış Kuru esas alınır.
Ayrıca, bu şekilde yapılacak taahhüt kapatma işleminde kullanılacak GB’ler üzerinde, bu
Genelgenin 36 ncı maddesi çerçevesind e sadece ihracatı gerçekleştiren firmanın DİİB sayısını
içeren satır koduna ilişkin bilgiler aranır. Dolayısıyla, GB’ler üzerinde ihracatı gerçekleştiren
firmaya eşya teslim eden firmaya ait ilgili DİİB sayısını içeren satır koduna ilişkin bilgiler
aranmaz.
Kapatma İşleminin Bildirileceği Merciler
45- Kapatma işlemi Müsteşarlığa, Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü)
(İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 39 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde, dahilde işleme
izin belgesi gönderilmişse) ile ilgili gümrük ve muhafaza başmüdürlüklerine, vergi dairesine,
firmaya ve bankaya (belge kapsamında vergi, resim ve harç istisnası uygulanmış ise) bildirilir.
Ayrıca, DİİB’lere ilişkin taahhüt kapatma yazısında, taahhüt kapatma işleminin ilgili
mevzuatın hangi maddesi/maddelerine istinaden yapıldığına ilişkin bilgiye yer verilir.
46- İBGS’ce, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ eki ek -5 ve ek-6’da yer alan ihracat ve ithalat
listeleri ilgili gümrük ve muhafaza başmüdürlüklerine taahhüt kapatma yazısı ekinde g önderilir.
Belge kapsamında yurt içi alım yapılması halinde, kapatma işlemi ilgili kurum ve kuruluşa da
bildirilir.
Bu çerçevede; İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ eki ek -6’da yer alan ithalat listesi
doldurulurken, sadece belge kapsamında gerçekleştirilen it halata ilişkin bilgilere yer verilir.
Dolayısıyla, belge kapsamında yurt içi alım yapılan eşyaya ilişkin bilgilere yer verilmez. Bununla
birlikte belge kapsamında yurt içi alım yapılmışsa, yurt içi alımlara ilişkin bilgileri ihtiva eden ve
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ eki ek -6’da yer alan liste formatında doldurulan bir listenin, ilgili
firma tarafından DİİB’nin kapatılması sırasında İBGS’ye sunulması gerekmektedir.
Belgenin İptali
46/A- İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 44 üncü maddesinin (2) numaralı fı krası uyarınca
Müsteşarlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) belgenin iptal edilmesi durumunda, bu belge sahibi
firma adına düzenlenmiş ve düzenlenecek olan belgeler kapsamında belirtilen tespitin
yapılmasını müteakiben 1 (bir) yıl süreyle yapılacak tüm ithalat işlemlerinde (bu firmanın
belirtilen tespitin yapıldığı tarihten sonra bir başka firmanın belgesine yan sanayici olarak
eklenmesi dahil), İhracat 2006/12 sayılı Tebliğin 9 uncu maddesinin altıncı fıkrası hükmü saklı
kalmak kaydıyla, indirimli teminat uygulanmaması gerekmektedir.
21
Dahilde İşleme Tedbirlerine Uyulmaması
47- Dahilde işleme tedbirlerini, DİR ve DİİB’de belirtilen esas ve şartlara uygun olarak
yerine getirmeyen firmalara İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 45 inci maddesinde belirtilen
hükümler çerçevesinde işlem yapılır ve bu durum, ilgili mercilere bildirilir.
48- Belgede kayıtlı değerin üzerinde ithalat yapıldığının belge ihracat taahhüdünün
kapatılması esnasında tespiti halinde, döviz kullanım oranı aşılmadığı sürece bu kısma müeyyide
uygulanmaz. Buna karşın, belgede kayıtlı değerdeki aşım yanında döviz kullanım oranında da
bir aşım söz konusu ise, %80 döviz kull anım oranını (ikincil işlem görmüş ürün taahhüdü içeren
tarım ürünleri ihracatında bu oran %100’dür.) aşan kısma müeyyide uygulanır. Ancak, DİİB
kapsamında ithal edilen eşyanın miktar olarak ihraç edilen mamulde kullanıldığının tespiti
kaydıyla, Gümrük Kanunu’nun 238 inci maddesinde öngörülen 2 (iki) katı para cezası
uygulanmaz ve bu husus İBGS’lerce kapatma yazısında belirtilir.
49- DİİB kapsamında izin verilen miktarın üzerinde ithalat yapılması halinde, bu kısma
tekabül eden ithalattan doğan vergi, ithal tarihi itibarıyla 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahs il edilir. Diğer
taraftan, DİİB kapsamında ithal edilen eşyanın miktar olarak ihraç edilen mamulde
kullanıldığının tespiti durumunda dahi, ilgili gümrük idarelerince 4458 sayılı Gümrük
Kanunu’nun 238 inci maddesinde öngörülen 2 (iki) katı para cezası da uy gulanacağından, ayrıca
İBGS’lerce ilgili taahhüt kapatma yazısında, ilgili gümrük idarelerince söz konusu 2 (iki) katı
para cezasının alınmasına ilişkin bir ibareye yer verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Bu çerçevede belgede kayıtlı miktarın üzerinde i thalat yapılması halinde bu aşımdan
belge sahibi firma sorumludur. Bu kapsamda miktar aşımı olması halinde, bu aşım revize
işlemine konu edilemez.
Diğer taraftan belge ihracat taahhüdünün kapatılması esnasında bu kapsamda yapılan
revize işlemleri ile ilg ili olarak, revize yapılan tarih itibarıyla miktar aşımı yapılıp
yapılmadığının kontrol edilmesi ve yapılan kontrol neticesinde aşım yapıldığının tespiti halinde
birinci fıkrada belirtilen şekilde işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
50- DİR hükü mleri çerçevesinde muafiyet kapsamından çıkarılıp müeyyide uygulanan
eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmasına ilişkin firma talepleri, İhracat 2006/12
sayılı Tebliğ’in 45 inci maddesinin birinci fıkrası hükümleri çerçevesinde DİİB kapsamınd a ithal
edilen eşyanın vergisinin ve cezasının ödenmesi, ticaret politikası önlemlerinin uygulanması ve
eşyanın ithali için öngörülen dış ticarette teknik düzenlemeler ve standardizasyon mevzuatı dahil
diğer işlemlerin tamamlanması kaydıyla ilgili gümrük i dareleri tarafından sonuçlandırılır. Aksi
takdirde, bu eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimi dışındaki gümrükçe onaylanmış bir işlem veya
kullanıma tabi tutulması gerekir.
Bununla birlikte, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 43 üncü maddesinin birinci fık rası,
“Dahilde işleme izin belgesi/dahilde işleme izni kapsamında ihracatı gerçekleştirilmeyen ithal
eşyasının, işlem görmüş ürün ve/veya ithal edildiği şekliyle belge/izin sahibi firma ve/veya yan
sanayici firmanın stoklarında bulundurulması zorunludur.” hükmünü amir olup, DİİB
kapsamında ithal edilen eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünün, bahse konu birinci fıkrada
22
belirtilen işlemler gerçekleştirilerek serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmadan yurt içine
satılması halinde Gümrük Müsteşarlığı’nca, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu
hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilmektedir.
Dahilde İşleme Rejiminde Sağlanan Hakların Kötüye Kullanımı
51- Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim birimleri ile Müsteşarlık ve Gümrük
Müsteşarlığınca yapılan inceleme, denetim ve soruşturma sonucunda, GB ve eki belgelerin sahte
olduğunun veya üzerinde tahrifat yapıldığının ya da gerçeği yansıtmadığının tespiti halinde, bu
GB, DİİB ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılamaz. Buna ilişkin bildirim, Mü steşarlık
tarafından yazı ile İBGS’ye bildirilir.
Bu kabil GB’nin ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılmış olması veya kullanılmak
üzere ibraz edilmesi halinde, bu GB kapsamı ihracata tekabül eden ithalata ilişkin verginin,
İhracat 2006/12 sayılı T ebliğ’in 45 inci maddesi hükümleri çerçevesinde tahsil edilmesi ve
ilgililer hakkında kanuni işlem yapılması gerekmektedir. Ayrıca, bu GB ka psamı ihracatın
kapatmada kullanılmaması nedeniyle taahhüt kapatma işlemi için sunulan mevcut GB’ler (yeni
GB kabul edilmeksizin) ile ihracat taahhüdünün tamamlanamaması halinde, eksik ihracata
tekabül eden ithalata ilişkin olarak İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 45 inci maddesi hükümleri
çerçevesinde ayrıca müeyyide uygulanması gerekmektedir.
Bununla birlikte, sahteci liğin belge ihracat taahhüdünün kapatma müracaatından önce
tespiti halinde, taahhüt kapatma müracaatı beklenilmeksizin, bu beyanname kapsamı ihracata
tekabül eden ithalata ilişkin verginin, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 45 inci maddesi hükümleri
çerçevesinde tahsilatının yapılmasını teminen İBGS tarafından Gümrük Müsteşarlığına
bildirimde bulunulur. Bu kabil belgeler ile ilgili olarak, belge süresi sonuna kadar belge
kapsamındaki ithalat ve ihracat işlemlerinin yapılabilmesi mümkün olup, mer’i mevzuatta
belirtilen süreler içerisinde ve yine mevzuatta belirtilen hükümlere uygun olarak kapatma
işlemleri tekemmül ettirilir. Bu kapsamda, sahteciliğe konu olan GB kapsamı ihracatın kapatmada
kullanılmaması nedeniyle ihracat taahhüdünün tamamlanamaması halinde, eksik ihracata tekabül
eden ithalata ilişkin olarak İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 45 inci maddesi hükümleri
çerçevesinde ayrıca müeyyide uygulanması gerekmektedir.
Diğer taraftan, bu GB’de kayıtlı DİİB sahibi firma adına ve/veya aracı ihracatçı firma
adına düzenlenmiş ve düzenlenecek olan belgeler kapsamında, belirtilen tespitin Müsteşarlığa
(İhracat Genel Müdürlüğü) intikalini müteakiben 1 (bir) yıl süreyle yapılacak tüm ithalat
işlemlerinde (bu firmaların belirtilen tespitin yapıldığı tarihten sonra b ir başka firmanın belgesine
yan sanayici olarak eklenmesi dahil), İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 9 uncu maddesinin altıncı
fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, indirimli teminat uygulanmaması gerekmektedir. Ayrıca;
aracı ihracatçı, beyanname konusu işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan eşyanın
ithalatı esnasında alınmayan vergiden, belge sahibi firma ile birlikte müştereken ve müteselsilen
sorumludur.
Ancak, GB ve eki belgeler üzerindeki tahrifatın, kesinleşmiş mahkeme kararı ile belge
sahibi f irma tarafından yapılmadığının, bu işlemin DİR çerçevesinde firmaya herhangi bir
menfaat sağlamadığının ve yapılan ihracatın gerçek olduğunun tespiti halinde, yukarıda belirtilen
23
hükümlerin uygulanmamasını teminen bu durum Müsteşarlığa intikal ettirilir ve Müsteşarlıktan
alınacak cevaba istinaden nihai işlem tesis edilir.
Bunun yanı sıra, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının denetim birimleri ile Müsteşarlık ve
Gümrük Müsteşarlığınca yapılan inceleme, denetim ve soruşturma sonucunda, dahilde işleme
rejimi uy arınca firmanın veya yan sanayicisinin stoklarında bulunması gereken ithal eşyasının
işlem görmüş ürün veya ithal edildiği şekliyle stoklarında bulunmadığının tespit edilmesi
durumunda, stokta bulunmayan eşya ile ilgili olarak İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ ’in 45 inci
maddesi hükümlerinin uygulanması ve ilgililer hakkında kanuni işlem yapılması gerekmektedir.
Bununla birlikte, dahilde işleme rejimi uyarınca, firmanın veya yan sanayicisinin
stoklarında bulunması gereken ithal eşyasının işlem görmüş ürün veya ithal edildiği şekliyle
stoklarında bulunmadığının kapatma müracaatından önce tespit edilmesi durumunda, taahhüt
kapatma müracaatı beklenilmeksizin, stokta bulunmayan eşyaya ilişkin verginin, İhracat 2006/12
sayılı Tebliğ’in 45 inci maddesi hükümleri çerçevesinde tahsilatının yapılmasını teminen Gümrük
Müsteşarlığına bildirimde bulunulması gerekmektedir. Bu kabil belgeler ile ilgili olarak, belge
süresi sonuna kadar belge kapsamındaki ithalat ve ihracat işlemlerinin yapılabilmesi mümkün
olup, mer’i mevzuat ta belirtilen süreler içerisinde ve yine mevzuatta belirtilen hükümlere uygun
olarak kapatma işlemleri tekemmül ettirilir.
Diğer taraftan, dahilde işleme rejimi uyarınca firmanın veya yan sanayicisinin stoklarında
bulunması gereken ithal eşyasının işlem görmüş ürün veya ithal edildiği şekliyle stoklarında
bulunmadığının tespit edilmesi durumunda, taahhüt kapatma işlemi için sunulan mevcut GB’ler
ile ihracat taahhüdünün tamamlanamaması halinde, eksik ihracata tekabül eden ithalata ilişkin
olarak, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 45 inci maddesi hükümleri çerçevesinde ayrıca müeyyide
uygulanması gerekmektedir. Öte yandan, bu belge sahibi firma adına düzenlenmiş ve
düzenlenecek olan belgeler kapsamında, belirtilen tespitin yapılmasını müteakiben 1 (bir) yıl
süreyle yapılacak tüm ithalat işlemlerinde (bu firmanın belirtilen tespitin yapıldığı tarihten sonra
bir başka firmanın belgesine yan sanayici olarak eklenmesi dahil), İhracat 2006/12 sayılı
Tebliğ’in 9 uncu maddesinin altıncı fıkrası hükmü saklı kalmak kay dıyla, indirimli teminat
uygulanmaması gerekmektedir.
Ayrıca, sahte olduğu veya üzerinde tahrifat yapıldığı ya da gerçeği yansıtmadığı tespit
edilen ihracata ilişkin GB veya eki belgeler ile dahilde işleme rejimi uyarınca firmanın veya yan
sanayicisinin stoklarında bulunması gereken ithal eşyasının işlem görmüş ürün veya ithal edildiği
şekliyle stoklarında bulunmaması ile ilgili olarak İBGS’ce İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 46 ncı
maddesindeki müeyyidelerin tatbikine ve suç teşkil eden fiillere yönelik o larak gerekli ihbarda
bulunulmasına yönelik işlemler yerine getirilir.
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 46 ncı maddesinde belirtilen hakların kötüye
kullanıldığına ilişkin hallerin tespiti durumunda, ilgili belgeye herhangi bir ek süre verilmemesi
gerekmektedir.
Diğer Hususlar
52- DİİB kapsamında ihraç edilen işlem görmüş ürünün, herhangi bir sebeple belge süresi
içerisinde geri getirilmesi halinde, ihracat rejimi ve gümrük mevzuatı çerçevesinde ve süresi
24
geçerli belge kapsamında ihracat nedeniyle varsa yararlanılan hak ve menfaatin İhracat 2006/12
sayılı Tebliğ’in 8 inci maddesi hükmüne göre teminatının alındığının tevsiki kaydıyla, ilgili
gümrük idaresince bu ürünün ithalatına ve ihracatına müsaade edilir. Bu durum, ihracat
taahhüdünün kapatılması sırasında değerlendirilmek üzere ilgili İBGS’ye bildirilir.
DİİB kapsamında ihraç edilen ancak, belge süresi sona erdikten veya ihracat taahhüdü
kapatıldıktan sonra herhangi bir sebeple geri getirilen ve belge sahibi firma tar afından yeniden
ihraç edilecek işlem görmüş ürünün, yeni bir belge kapsamında ayniyet tespiti ve ihracat
nedeniyle varsa yararlanılan hak ve menfaatin İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 8 inci maddesi
hükmüne göre teminatının alındığının tevsiki kaydıyla, il gili gümrük idaresince ithalatına
müsaade edilir.
İhracat taahhüdü kapatılmış DİİB kapsamında ihraç edilen işlem görmüş ürünün, herhangi
bir sebeple geri getirilmesi ve belge sahibi firma tarafından yeniden ihracatının yapılmak
istenmemesi halin de, bu durum taahhüt kapatma işleminin yeniden tekemmül ettirilmesini
teminen ilgili İBGS’ye bildirilir.
İBGS’ler tarafından taahhüt kapatma işleminin yeniden tekemmül ettirilmesi aşamasında,
İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 38 inci maddesinin onbirinci fıkrası çerçevesinde, ilgili DİİB
taahhüt kapatma işleminin İBGS’ce geri alınması ve yapılan değerlendirme sonucunda, varsa
bu ürünün elde edilmesinde kullanılan eşyanın ithalatında alınmayan verginin bu Tebliğin
45 inci maddes i çerçevesinde geri alındığının ve ihracat nedeniyle yararlanılan hak ve
menfaatlerin iade edildiğinin tevsiki kaydıyla, gümrük idaresince işlem görmüş ürünün ithalatına
müsaade edilir. Diğer taraftan, bu çerçevedeki taahhüt kapatma işlemlerinin Müsteşarlı ğımıza
intikal ettirilmeksizin geri alınması hususu, Müsteşarlığımızca uygun görülmektedir. Ayrıca,
taahhüt kapatma işleminin, bu kapsamdaki geri gelen ve yeniden ihraç edilmeyecek eşyaya ilişkin
GB dikkate alınmaksızın yeniden tekemmül ettirilmesi esnasın da, taahhüt hesabı kapatılmış ilgili
DİİB kapsamında fazladan ihracat yapılmış olup da bu GB dikkate alınmadığı durumda
uygulanacak bir müeyyide yoksa yeniden yapılacak kapatma işlemi müeyyide uygulanmaksızın
tekemmül ettirilir. Bununla birlikte, yeniden y apılan taahhüt kapatma işleminde, bu kapsamdaki
geri gelen ve yeniden ihraç edilmeyecek eşyaya ilişkin GB yerine ilgili DİİB’in ihracat
taahhüdüne sayılma koşullarına sahip başka bir GB de kullanılabilir.
53- DİR çerçevesinde bedelsiz ithalata (Tarım ür ünlerindeki bedelsiz ithalat, Savunma
Sanayi Projeleri kapsamında bedelsiz ithalat, tekstil ve konfeksiyon ürünlerinde her bir 8
(sekiz)’li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer alan eşya için bir takvim yılı itibarıyla
200.000 ABD Dolarını aşan bedelsiz ithalat ile 8531.20.40 gümrük tarife istatistik pozisyonunda
yer alan “Aktif matris sıvı kristal tertibatlı olanlar (LCD)” isimli maddenin bedelsiz ithalatı hariç
olmak üzere ) ilişkin talepler gümrük idarelerince sonuçlandırılacağından, DİİB düzen lenmesi
esnasında kısmen de olsa bedelsiz ithalata konu eşyaya yer verilmez.
Ancak, birinci paragraftaki hükme rağmen DİİB kapsamında bir şekilde bedelsiz olarak
ithalat gerçekleştirilmiş olması halinde, bu ithalatın da belge kapsamında değerlendirilmesi ve
bu durumda, bedelli kısımların bedelli, bedelsiz kısımların da bedelsiz olarak kabul edilerek
belge taahhüt kapatma işlemlerinin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan; Bedelsiz İhracata İlişkin İhracat 2006/5 sayılı Tebliğ’in 6 nc ı
maddesinde yer alan, “ Bedelsiz ihracata konu mal, ihracatta uygulanan desteklerden
25
yararlandırılmaz.” hükmü çerçevesinde, bedelsiz ihracata ilişkin GB’lerin DİİB ihracat
taahhüdünün kapatılmasında kullanılması mümkün bulunmamaktadır.
Uygulama
54- İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’e istinaden, 20/12/2006 tarihinden itibaren düzenlenen
DİİB’ler için, bu Tebliğ hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu Tebliğ’in yayımı
tarihinden önce düzenlenen DİİB’lerin düzenlendikleri tarihte yürürlükte bulunan Tebliğ
hükümleri; münhasıran anılan DİİB’lere uygulanır. Bir başka ifade ile, 20/12/2006 tarihinden
önce d üzenlenen DİİB’ler kendi mevzuatı hükümlerine tabidir. Henüz i hracat taahhüdü
kapatılmamış olan DİİB’lere yürürlükteki mevzuatın lehe olan hükümleri uygulanır.
55- İBGS’ce, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ çerçevesinde düzenlenen DİİB’ler ile ilgili bir
sorunla karşılaşılması durumunda, yürürlükte bulunan Karar ve Tebliğ’de açık bir hüküm
olmadığı sürece, 20/12/2006 tarihinden önceki mevzuata istinaden gönderile n yazılar
çerçevesinde işlem yapılmaması gerekmektedir.
56- Daha önce İBGS’ye gönderilen yazıların dayanağı olan ilgili mevzuat maddelerinde,
2005/8391 sayılı Karar ve İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in ilgili hükümleri ile bir değişiklik
olmuşsa, bu yazıl ara göre işlem yapılmaması ve yapılacak işleme ilişkin tereddüt doğması
durumunda da konunun Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesi gerekmektedir.
Yetki
57- DİİB’lere ilişkin taahhüt kapatma müracaatını, iptal veya resen kapatma işlemlerini
geri almaya Müsteşarlık (İhracat Genel Müdürlüğü) yetkili kılınmıştır.
Resen kapatmanın Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren 60 (altmış) gün
içerisinde ilgili firma tarafından resen kapatmanın geri alınmasına ilişkin müracaatın
yapılmaması halinde, resen kapatma işlemi geri alınmaz. İptal veya resen kapatma işlemleri geri
alınan DİİB ihracat taahhüdünün, belge kapsamında ithal edilen eşyanın tamamının ihraç edilen
mamulün bünyesinde kullanıldığı tespit edilerek kapatılması durumunda; belge kapsamı nda iptal
veya resen kapatma işlemlerine ilişkin, müeyyide uygulanmakla birlikte henüz tahsilatı
yapılmamış (amme alacağının asli ve/veya ferilerinin tahsil edilmemiş olması) kısım için ithalat
esnasında alınan teminatlar ilgili gümrük idaresince belge sah ibi firmaya iade edilir. Ancak belge
kapsamında iptal veya resen kapatma işlemlerine ilişkin müeyyide uygulanmış ve daha önce
tahsil edilmiş tutarlar (amme alacağının asli ve/veya ferilerinin tahsil edilmiş olması) varsa, bu
tutarlar, belge kapsamında itha l edilen eşyanın tamamının ihraç edilen mamulün bünyesinde
kullanıldığı tespit edilmiş olsa dahi taahhüt kapatma işlemini müteakip ilgili belge sahibi firmaya
iade edilmez.
Bu çerçevede, DİİB’lere ilişkin taahhüt kapatma müracaatının ge ri alınmasının talep
edilmesi durumunda İBGS’ce bu konudaki müracaatların, ilgili firmanın İBGS’ye kapatma
işlemine ilişkin müracaat tarihi de belirtilmek suretiyle Müsteşarlığa intikal ettirilmesi ve
alınacak cevaba göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, DİİB’lere ilişkin;
26
- İptal veya resen kapatma işleminin geri alınmasından önce DİİB kapsamında uygulanan
müeyyidenin tamamı veya bir kısmı tahsil edilmişse, iptal veya resen kapatma işlemi geri alınan
belgenin taahhüt h esabının kapatılmasını müteakip, müeyyidenin tahsil edilmiş olan kısmının
ilgili belge sahibi firmaya iade edilmeyeceğine ilişkin husus hem iptal veya resen kapatma
işleminin geri alındığının ilgili birimlere bildirilmesine ilişkin yazılarda hem de taahhüt kapatma
yazısında belirtilir.
- Bu kapsamda; ilgili belge sahibi firmaların İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ eki ek -3’te
belirtilen bilgi ve belgeleri İBGS’ye sunmaları durumunda, resen kapatma veya iptal işlemlerinin
2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı’nın değiştirilmiş 26 ncı maddesi çerçevesinde geri
alınması ancak ilgili firmanın belge süresi içerisindeki ihracatını tevsik etmesi durumunda
mümkün bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen taleplere ilişkin müracaatlar ile ilgili olar ak, bu müracaatlar ve eki bilgi
ve belgelerin İBGS’ce ön incelemeden geçirilmesini müteakip uygun görülenler için; İhracat
2006/12 sayılı Tebliğ eki ek -3’te belirtilen bilgi ve belgelerin aranması, bu müracaatların bir
örneği tüm İBGS’lere gönderilen 18/7/ 2006 tarihli ve 120004470 sayılı yazımız eki ek -1’de
bulunan formatta belirtilen bilgileri içerecek şekilde Müsteşarlığa intikal ettirilmesi ve alınacak
cevaba göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamdaki DİİB’lerin ihracat taahhüdünün,
resen kapatma veya iptal işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ilgili belgenin geçerli bulunan süresi
içerisindeki ihracata ilişkin GB’ler dikkate alınarak kapatılması gerekmektedir.
Bu çerçevede; İBGS’ce eksik bilgi ve belge sunulduğu anlaşılan bu kapsamd aki
müracaatların hiç bir surette Müsteşarlığa intikal ettirilmemesi gerekmektedir.
Ayrıca, resen kapatma işleminin geri alınması durumunda, bu geri alma işleminin
İBGS’lerce Dış Ticaret Müsteşarlığı(İhracat Genel Müdürlüğü)’na, Gümrük
Müsteşarlığı(Gümrükler Genel Müdürlüğü)’na, DİR Otomasyon Sisteminde düşümü yapılmış
ithalata ait gümrük beyannamesinin tescil edildiği gümrük idaresine ve ilgili vergi dairesine yazılı
olarak duyurulması gerekmektedir.
Bununla birlikte, iptal veya resen kapat ma işlemleri Müsteşarlıkça geri alınan firmalar adına
düzenlenmiş ve düzenlenecek olan dahilde işleme izin belgeleri kapsamında 6 (altı) ay süreyle
yapılacak tüm ithalat işlemlerinde (bu firmaların geri alma işlemi tesis edilen dahilde işleme izin
belgesi ve bu firmanın geri alma işleminden sonra bir başka firmanın belgesine yan sanayici
olarak eklenmesi dahil), indirimli teminat uygulanmaması gerekmektedir. Bu kapsamda;
Müsteşarlıkça, iptal veya resen kapatma işlemlerinin geri alındığı tarihler dikkate alı narak söz
konusu müeyyidenin uygulamaya konulması gerekmektedir.
Geçici Maddeler
58- İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in Geçici 1 inci maddesi çerçevesinde;
27/1/2005 tarihinden önce, süresi içerisinde taahhüt k apatma müracaatı yapılmaması nedeniyle
resen kapatılan veya iptal edilen ve bu suretle uygulanan müeyyidenin kısmen tahsil edildiği
DİİB kapsamında ithal edilen eşyanın işlem görmüş ürün olarak belge süresi içerisinde ihraç
edildiğinin, ilgili ithalat a ve ihracata ilişkin GB’lerin işlem görüp görmediğinin ve ilgili
beyannameler muhteviyatının doğru olup olmadığının ilgili gümrük idaresinden teyit edilmesi ve
27
resen kapatma veya iptal işleminin Müsteşarlık (İhracat Genel Müdürlüğü) tarafından geri
alınması kaydıyla, DİİB ihracat taahhütlerinin, bu ihracata tekabül eden ithal eşyasına müeyyide
uygulanmaksızın kapatılması imkanı getirilmiştir.
Bu durumda, birinci fıkra hükmü çerçevesinde ihracat taahhüdü kapatılan DİİB
kapsamında, henüz tahsilatı yapılmam ış (amme alacağının asli ve ferilerinin tahsil edilmemiş
olması) kısım için ithalat esnasında alınan teminatlar ilgili gümrük idaresince belge sahibi
firmaya iade edilir. Ancak, belge kapsamında daha önce tahsil edilmiş tutarlar (amme alacağının
asli ve/ve ya ferilerinin tahsil edilmiş olması) taahhüt kapatma işlemini müteakip ilgili belge
sahibi firmaya iade edilmez.
Yukarıda belirtilen hüküm çerçevesinde değerlendirilen DİİB’in iptal veya resen kapatma
işlemleri hakkında Müsteşarlıkça geri alma işlemi tesisine karar verilebilmesini teminen İBGS’ce
bu kapsamdaki firma müracaatlarının bu Genelge’nin 57 nci maddesinde yer alan hususlara ilave
olarak; belge kapsamında ithal edilen eşyanın işlem görmüş ürün olarak belge süresi içerisinde
ihraç edildiğinin tesp iti kapsamında, ilgili ithalata ve ihracata ilişkin GB’lerin işlem görüp
görmediğinin ve ilgili beyannameler muhteviyatının doğru olup olmadığının ilgili gümrük
idaresinden teyit edildiğine ilişkin bilgiler ile belge kapsamındaki her bir ithalata ilişkin G B
bazında olmak üzere, belge kapsamında ithal edilen eşyaya ilişkin uygulanan müeyyidenin tahsil
edilip edilmediğine ve müeyyidenin tahsilatına başlanmışsa da ne kadarının tahsil edildiğine
ilişkin ilgili gümrük idarelerinden temin edilen bilgilerin de Müs teşarlığa intikal ettirilmesi
gerekmektedir.
59- İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in Geçici 3 üncü maddesi çerçevesinde; bu Tebliğin
yayımı tarihinden önce düzenlenen DİİB’lerin düzenlendikleri tarihte yürürlükte bulunan Tebliğ
hükümleri; münhasıran anılan DİİB’e uygulanır.
Diğer taraftan; anılan Tebliğ’in 48 inci maddesinde ise, “Henüz ihracat taahhüdü
kapatılmamış olan DİİB’lere, bu Tebliğin lehe olan hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede; İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in münhasıran 20/ 12/2006 tarihinden itibaren
elektronik ortamda düzenlenen DİİB’lere ilişkin esaslara yer vermesi nedeniyle, İhracat 2005/1
sayılı Tebliğ ile İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’e ilişkin olarak “lehe hüküm” uygulamasının
açıklanması gerekliliği doğmuştur. Bu kap samda, tereddüt hasıl olabileceği düşünülen bazı
konulara ilişkin olarak aşağıdaki örneklerin verilmesinde fayda görülmüştür;
Örnek 1: İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ’in 28 inci, 43 üncü ve 45 inci maddelerinde yer
alan hükümlere nazaran lehe hükümler ihtiva eden (“serbest bölgelere yapılan ihracatın, belge
süresi bitiminden itibaren 3 (üç) ay içerisinde serbest bölgelerden başka bir ülkeye satışının veya
bir başka belge/izin kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine ithalatının yapılması” şartına
getirilen istisna lar) İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 28 inci, 43 üncü ve 45 inci maddelerinin,
lehe hüküm olarak henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış DİİB’lere uygulanması mümkün
bulunmaktadır.
Örnek 2: İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ’in 21 ve 22 nci maddelerin de düzenlenen
performansa ilişkin ek süre uygulaması kapsamında öngörülen esaslar, 27/1/2005 tarihi ile
19/12/2006 tarihi arasında düzenlenen DİİB’ler açısından yürürlüğünü (belge aslı, belge
28
kapsamında gerçekleştirilen ihracat değerinin belge ihracat taahhüdü değerine oranının en az %25
veya istisnai olarak %15 oranında gerçekleştirildiğini tevsik eden ihracata ilişkin liste ve bu
listede yer alan GB’lerin belgenin ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılacağına ve bu
bilgilerin doğruluğuna dair taahhüt name ibrazı esasları dahilinde) sürdürmekte olup, İhracat
2006/12 sayılı Tebliğ’in 21 ve 22 nci maddelerinin performansa ilişkin ek süreye dair hükümleri
20/12/2006 tarihinden itibaren düzenlenen DİİB’lere uygulanacaktır.
Örnek 3: İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ’in kapatma müracaatına ilişkin 37 nci maddesinde
öngörülen süreler (3 (üç) ay + 10 (on) iş günü + 1 (bir) ay), 27/1/2005 tarihi ile 19/12/2006 tarihi
arasında düzenlenen, ancak elektronik ortamda düzenlenmeyen DİİB’ler açısından yürürlüğü nü
sürdürmekte ve İhracat 2005/9 sayılı Tebliğ’in ihracat taahhüdünün kapatılmasına ilişkin 14 üncü
maddesinde öngörülen süreler (3 (üç) ay + 1 (bir) ay), 1/8/2005 -19/12/2006 tarihleri arasında
elektronik ortamda düzenlenen belgeler açısından yürürlüğünü sürdürmekte olup, İhracat 2006/12
sayılı Tebliğ’in 37 nci maddesi hükmü (belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay) 20/12/2006
tarihinden itibaren düzenlenen DİİB’lere uygulanacaktır.
Örnek 4: İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ’in 21, 23 ve 26 ncı mad delerinde öngörülen ek
süreler için müracaat süreleri, “en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay” olarak
belirlenmiş olup, mezkur hüküm 27/1/2005 tarihi ile 19/12/2006 tarihi arasında düzenlenen
DİİB’ler açısından yürürlüğünü sürdürmektedir. D iğer taraftan, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in
21, 23 ve 26 ncı maddelerinde öngörülen ek süreler için müracaat süreleri, “en geç belge süresi
sonundan itibaren 1 (bir) ay” olarak tespit edilmiş bulunmakta olup, mezkur hüküm 20/12/2006
tarihinden itibaren düzenlenen DİİB’lere uygulanacaktır.
60- İhracat 2008/4 sayılı Tebliğ ile İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’e eklenen Geçici 5 inci
madde çerçevesinde;
A- Elektronik ortamda düzenlenmemiş bulunan DİİB’ler açısından,
1- 30/12/2006 tarihinden önce elektronik ortamda düzenlenmemiş bulunan DİİB’e ek süre
verilebilmesi için;
- DİİB aslının,
- Belge sahibi borçlu ile ilgili banka arasında, 27/12/2006 tarihli ve 5569 sayılı Kanun
çerçevesinde yapılan Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmelerinin aslın ın veya noter tasdikli
bir suretinin,
- Sözleşmeyi imzalayan DİİB sahibi borçlu firmaya ait imza sirkülerinin (Noter Tasdikli),
- Ticaret Sicil Gazetesi aslının veya noter, ticaret ve/veya sanayi odaları veya Ticaret Sicil
Memurluklarınca tasdikli örneği nin (Kuruluşa, varsa unvan değişiklikleri ile mevcut duruma
ilişkin Ticaret Sicil Gazetelerinin her biri),
ilgili İBGS’ye tevsik edilmesi gerekmektedir.
2- 30/12/2006 tarihinden önce elektronik ortamda düzenlenmemiş bulunan bir DİİB’e
ilişkin ek süre tal epleri İBGS’ce, yukarıda belirtilen belgelerle birlikte Müsteşarlığa (İhracat
Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir. Ancak; ilgili DİİB, kısmen müeyyideli olarak kapatılmış, iptal
edilmiş veya resen kapatılmış ise, söz konusu işlemlerin mer’i Dahilde İşleme R ejimi Mevzuatı
29
çerçevesinde geri alınmasını teminen yukarıda belirtilen belgeler yanında bu Genelgenin 57 nci
maddesinde belirtilen bilgi ve belgeler de Müsteşarlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) intikal ettirilir.
3- Yukarıda belirtilen belgelerin tevsik eden firmalara ait DİİB’lere, Müsteşarlığa müracaat
tarihinden itibaren 18 (onsekiz) ayı aşmamak üzere ancak sözleşme süresi kadar süre verilmesi
gerekmektedir.
4- Bu kapsamda ek süre verilen DİİB’ e ilişkin ihracat taahhütlerin; DİİB sahibi firma , bu
firmaların grup firmaları veya ilgili sözleşmede belirtilen borçlular ve müşterek borçlu müteselsil
kefiller tarafından yapılan ihracat ile kapatılabilir.
B- Elektronik ortamda düzenlenen DİİB’ler açısından;
1- 30/12/2006 tarihinden önce elektronik ortamda düzenlenmiş bulunan DİİB’e ilişkin ek
süre taleplerinin elektronik ortamda Müsteşarlığa yapılması gerekmekte olup, ek süre verilmesi
için; belge sahibi borçlu ile ilgili banka arasında, 27/12/2006 tarihli ve 5569 sayılı Kanun
çerçevesinde yapılan Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşmelerinin aslının veya noter tasdikli
bir suretinin ilgili İBGS’ye tevsik edilmesi gerekmekte olup; tevsik edilen söz konusu belgenin
(aslının veya noter tasdikli suretinin ilgili İBGS’de muhafaza edilmesi kaydıyla), ilg ili
İBGS’lerce Müsteşarlık web sayfasından elektronik ortama aktarılması gerekmektedir.
2- 30/12/2006 tarihinden önce elektronik ortamda düzenlenmiş bulunan bir DİİB’e ilişkin
ek süre talepleri, Müsteşarlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır. Anc ak; ilgili DİİB,
kısmen müeyyideli olarak kapatılmış, iptal edilmiş veya resen kapatılmış ise, söz konusu
işlemlerin mer’i Dahilde İşleme Rejimi Mevzuatı çerçevesinde geri alınmasını teminen öncelikli
olarak bu Genelgenin 57 nci maddesinde belirtilen bilgi ve belgeler çerçevesinde konunun
İBGS’ce Müsteşarlığa (İhracat Genel Müdürlüğü) intikal ettirilmesi ve bu işlemin sonucuna göre
ek süre işleminin tamamlanması gerekmektedir.
3- Yukarıda belirtilen belgeleri tevsik eden firmalara ait DİİB’lere, Müsteşarlığa müracaat
tarihinden itibaren 18 (onsekiz) ayı aşmamak üzere ancak sözleşme süresi kadar süre verilmesi
gerekmektedir.
4- Bu kapsamda ek süre verilen DİİB’e ilişkin ihracat taahhütleri; DİİB sahibi firma, bu
firmanın grup firmaları veya ilgili sözleşmed e belirtilen borçlular ve müşterek borçlu müteselsil
kefiller tarafından yapılan ihracat ile kapatılabilir.
61- İhracat 2008/4 sayılı Tebliğ ile İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’e eklenen Geçici 6 ncı
madde çerçevesinde; belge süresi sona ermiş ancak henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış DİİB’in
orijinal süresinin uzatılmış olması halinde, belge süresi sonundan itibaren belge orijinal süresinin
uzatılmasına ilişkin işlemin yapıldığı tarihe kadar gerçekleştirilen ihracata ilişkin gümrük
beyannamesinin, üzerinde belge sahibi firmanın unvanının veya belge sayısının yer alması ve
belge ihracat taahhüdüne saydırılmasına ilişkin diğer şartların saklı kalması kaydıyla ilgili belge
ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılması mümkün bulunmaktadır.
62- İhracat 2008/4 sayılı Tebliğ ile İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’e eklenen Geçici 7 nci
madde çerçevesinde; İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’e istinaden düzenlenen, 1/3/2008 tarihinden
30
önce süresi sona eren ve dolayısıyla İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ’in 21 ila 26 ncı maddel erine
istinaden münferiden ek süre müracaatında bulunan, bir başka ifade ile DİR Otomasyon
Sisteminde bu süreler için münferiden başvurulduğu gözüken DİİB kapsamında, ek süre
müracaatında bulunan tarih ile ek süre müracaatının uygun görüldüğü tarih arasınd a
gerçekleştirilen ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin, üzerinde belge sahibi firmanın
unvanının veya belge sayısının yer alması ve belge ihracat taahhüdüne saydırılmasına ilişkin
diğer şartların saklı kalması kaydıyla ilgili belge ihracat taahhüdünün k apatılmasında
kullanılması mümkün bulunmaktadır.