Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2015-07-10
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/57252
TÜRKİYE – MALEZYA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI
ÇERÇEVESİNDEKİ TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ
MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti ile Malezya arasında
imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmasının Fası l 4’ünde yer alan Menşe Kurallarının
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile Malezya arasında imzalanan
Serbest Ticaret Anlaşmasının Fasıl 4’ündeki “Menşe Kuralları”nın uygulanmasına ilişkin usul
ve esasları kapsar.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, (Değişik ibare:RG -27/12/2024-32765)(3) 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 448 inci maddesi ile
1 inci maddede belirtilen Fasıla dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Malezya arasında mevcut, 2 nci maddede belirtilen
Serbest Ticaret Anlaşmasını,
b) Armonize Sistem (AS): 10/11/1988 tarihli ve 3501 sayılı Uyumu Sağlanmış
(Armonize) Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşmeye Katılmamızın
Uygun Bulunduğuna Dair Kanunla katılmamız uygun bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize)
Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşmede belirtilen şekilde ve
Sözleşmenin ekinde yer alan pozisyonları, alt pozisyonları ve bunlara ait sayısal kodları,
Bölüm, Fasıl ve Alt Pozisyon Notlarını ve Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel Kuralları
kapsayan Nomanklatürü,
c) (Değişik:RG-27/12/2024-32765)(3) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
ç) Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için Türkiye veya Malezya’da nihai işçilik veya işlemin
gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya fabrika çıkışı itibariyle ödenen, kullanılan bütün girdi
fiyatlarının dâhil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenen veya ödenebilecek
yurt içi vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
d) Genel anlamda kabul edilen muhasebesel ilkeler: Bir Taraf ülkede gelirler, harcamalar,
maliyetler, varlıklar ve yükümlülüklerin kayıt altına alınması; bilgilerin açıklanması ve mali
beyanların hazırlanmasıyla ilgili olarak geçerliliği kabul edilmiş, üzerinde mutabakata varılmış
veya sağlam ve güvenilir bir dayanak olarak kabul edilmiş olan; ayrıntılı standartlar,
uygulamalar ve süreçlerin yanı sıra genel uygulamaya dair kapsamlı rehber ilkeleri de içerebilen
standartları,
e) Girdi: Eşyanın üretiminde kullanılan veya tüketilen; ya da başka eşyanın üretimindeki
bir sürece tabi tutulan eşyaya fiziksel olarak dâhil edilen ham madde, bileşen, parça ve aksam
dâhil olmak üzere her tür madde veya cismi,
f) Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan girdilerin ithalatı esnasındaki gümrük
kıymeti, veya bunun bilinmemesi ve tespit edilememesi halinde, Türkiye’de veya Malezya’da
menşeli olmayan girdiler için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyatı,
g) Gümrük kıymeti: Gümrük Kıymeti Anlaşmasına göre tespit edilen kıymeti,
ğ) İmalat: Montaj veya özel işlemler dâhil olmak üzere her türlü işçilik veya işlemi,
h) Menşeli eşya veya menşeli girdi: Bu Yönetmelik altında menşeli olarak nitelendirilen
bir eşya veya girdiyi,
ı) Menşeli olmayan eşya veya menşeli olmayan girdi: B u Yönetmelik altında menşeli
olarak nitelendirilmeyen bir eşya veya girdiyi,
i) Menşe ispat belgesi: Menşe Belgesi veya fatura beyanını,
j) Menşeli girdilerin kıymeti: İthal edilmeleri halinde, kullanılan menşeli girdilerin
ithalatı esnasındaki gümrük kıym eti ya da bunun bilinmemesi ve tespit edilememesi halinde,
Türkiye’de veya Malezya’da menşeli girdiler için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyatı,
k) Paketleme malzemeleri ve nakliye konteynerleri: Eşyanın perakende satışı amacıyla
kullanılan konteynerlerd en veya malzemelerden farklı olarak, nakliyatı esnasında eşyayı
korumak için kullanılan eşyayı,
l) Sevkiyat: Ya bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya
sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek
bir fatura kapsamına giren ürünleri,
m) Su ürünleri yetiştiriciliği: Üretimi artırmaya yönelik düzenli stoklama, besleme ya da
yırtıcılardan koruma gibi büyütme ve yetiştirme süreçlerine müdahale etmek suretiyle;
yumurta, larva, y avru balık ve balık larvası gibi kaynaklardan balıklar, kabuklular,
yumuşakçalar, suda yaşayan diğer omurgasızlar ve su bitkileri dâhil olmak üzere, suda yaşayan
organizmaların yetiştirilmesini,
n) Üretim: Bir eşyanın yetiştirilmesi/ekilmesi, madenden çıka rtılması, hasat edilmesi,
çiftçiliğinin yapılması, büyütülmesi, ıslah edilmesi, topraktan çıkartılması, toplanması,
yakalanarak, balıkçılıkla tuzak kurularak elde edilmesi, avlanılması, suda yetiştirilmesi, imal
edilmesi, üretilmesi, işlenmesi veya monte e dilmesi dâhil olmak üzere elde edilme
yöntemlerini,
o) Ürün: Bilahare başka bir imalat işleminde girdi olarak kullanılması söz konusu olsa
bile imal edilmiş ürünü,
ö) (Değişik:RG-27/12/2024-32765)(3) Yetkili makamlar: Türkiye’de Ticaret Bakanlığını
ve Malezya’da Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanlığını,
p) (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer) (1) Elektronik sistem: Menşe ispat ve dolaşım
belgelerinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin düzenlenmesi, kontrol
edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da
Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete
dair alt yapıyı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürün Kavramının Tanımı ve Koşulları
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda belirtilen ürünler Taraf
ülkelerden biri menşeli kabul edilirler:
a) 7 nci maddede belirtildiği şekilde, tamamen o Taraf ülkede elde edilen ürünler.
b) 8 inci maddede belirtildiği şekilde, o Taraf ülked e yeterli işçilik veya işleme tabi
tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen söz konusu Taraf ülkede elde edilmemiş girdiler ihtiva
ederek o Taraf ülkede üretilen ürünler.
MADDE 6 – (1) 5 inci madde hükümlerine halel getirmeksizin, Taraflardan biri menşeli
girdiler, diğer Taraf ülkede bir ürüne dâhil edildiğinde, diğer Taraf ülke menşeli girdiler olarak
kabul edilir. 9 uncu maddede belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş
olmaları şartıyla, söz konusu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(2) Birinci fıkraya rağmen, Armonize Sistem (AS) 25 ila 97 nci Fasıllarında yer alan
Avrupa Birliği menşeli girdiler, Türkiye’de veya Malezya'da daha ileri düzeyde bir işleme tabi
tutuldukları veya bu ülkelerde bir ürün içine dâhil edildikleri takdirde, Türkiye veya Malezya
menşeli girdiler olarak kabul edilir.
(3) İkinci fıkrada atıfta bulunulan ürünlerin menşe statüsü kazanabilmesi için:
a) Söz konusu girdilerin Türkiye’de veya Malezya'da tabi tutulduğu işçilik veya işlemin,
9 uncu maddede atıfta bulunulan işlemlerin ötesine geçmesi,
b) Söz konusu girdiler Türkiye’ye veya Malezya'ya doğrudan ihraç edilmiş olsalar idi
geçerli olacak menşe kuralları uygulandığında, girdilerin yine Avrupa Birliği menşei kazanacak
olması,
c) Türkiye, Malezya ve Avrupa Birliği arasında, bu kümülasyon mekanizması ile söz
konusu ürünlerin menşeinin belgelendirilmesi ve kontrolüne ilişkin Maddelerin tam olarak
uygulanmasını sağlayan yeterli idari işbirliği süreçlerine imkan veren düzenlemelerin mevcut
olması
koşuluyla, girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(4) İkinci ve üçüncü fıkralarda tesis edilen kümülasyon Türkiye, Malezya ve Avrupa
Birliği arasında Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) Madde XXIV’ü ile
uyumlu ayrı tercihli ticaret anlaşmalarının yürürlükte olması koşuluyla uygulanır.
(5) Birinci fıkraya rağmen, AS 25 ila 97 nci Fasıllarında yer alan Güneydoğu Asya
Uluslar Birliği (ASEAN) üyesi bir ülke menşeli girdiler, Türkiye’de veya Malezya'da daha ileri
düzeyde bir işleme tabi tutuldukları veya bu ülkelerde bir ürün içine dâhil edildikleri takdirde,
Türkiye veya Malezya menşeli girdiler olarak kabul edilir.
(6) Beşinci fıkrada atıfta bulunulan ürünlerin menşe statüsü kazanabilmesi için:
a) Söz konusu girdilerin Türkiye’de veya Malezya'da tabi tutulduğu işçilik veya işlemin,
9 uncu maddede atıfta bulunulan işlemlerin ötesine geçmesi,
b) Söz konusu girdiler Türkiye’ ye veya Malezya'ya doğrudan ihraç edilmiş olsalar idi
geçerli olacak menşe kuralları uygulandığında, girdilerin yine bir ASEAN üyesi ülke menşei
kazanacak olması,
c) Türkiye, Malezya ve ilgili ASEAN üyesi ülke arasında, bu kümülasyon mekanizması
ile söz ko nusu ürünlerin menşeinin belgelendirilmesi ve kontrolüne ilişkin Maddelerin tam
olarak uygulanmasını sağlayan yeterli idari işbirliği süreçlerine imkan veren düzenlemelerin
mevcut olması
koşuluyla, girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(7) Beşinci ve altıncı fıkralarda tesis edilen kümülasyon Türkiye, Malezya ve ilgili
ASEAN üyesi arasında GATT'ın Madde XXIV’ü ile uyumlu ayrı tercihli ticaret anlaşmalarının
yürürlükte olması koşuluyla uygulanır.
MADDE 7 – (1) Aşağıdakilerin tamamen Taraf ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları
kabul edilir:
a) Taraf ülkelerden birinin topraklarından, sularından, deniz yataklarından veya deniz
yataklarının altından çıkartılan veya alınan, (b) ila (e) bentlerinde yer almayan mineral ürünler
ve doğal yollardan oluşan diğer maddeler.
b) Taraf ülkelerden birinin topraklarında yetiştirilen, ekilen, dikilen, hasat edilen,
ayıklanan veya toplanan meyveler, çiçekler, sebzeler, ağaçlar, deniz yosunları, mantarlar ve
canlı bitkiler dâhil olmak üzere bitkiler ve bitkisel ürünler.
c) Taraflardan birinin topraklarında doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar.
ç) O Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen ürünler.
d) Taraf ülkelerden birinin topraklarında avcılık, tu zaklama, balıkçılık, çiftçilik, ekim,
dikim, yetiştiricilik, su ürünleri yetiştiriciliği, toplayıcılık ya da yakalama suretiyle elde edilen
ürünler.
e) Türkiye veya Malezya karasuları dışında kendi gemileri ile denizden elde edilen,
kabuklu deniz ürünleri ve diğer deniz ürünleri dâhil olmak üzere, balıkçılık ürünleri ve diğer
ürünler.
f) Münhasıran (e) bendinde belirtilen ürünlerden kendi fabrika gemilerinin bordasında
elde edilen, işlenen veya üretilen ürünler.
g) Asıl amacını artık yerine getiremeyecek du rumda olan ya da yenilenmeye veya tamir
edilmeye uygun olmayan, yalnızca hammaddelerin geri kazanımına elverişli, o Taraf ülkede
toplanan kullanılmış maddeler.
ğ) Asıl amacını artık yerine getiremeyecek durumda olan ya da yenilenmeye veya tamir
edilmeye uygun olmayan, yalnızca hammaddelerin geri kazanımına elverişli, Taraf ülkelerden
birinin topraklarında toplanan atık, hurda veya kullanılmış eşya.
h) Taraf ülkelerden birinin karasuları dışındaki sulardan, deniz yatağından veya o deniz
yatağının altından, o Taraf ülkenin uluslararası hukuk uyarınca söz konusu sular, deniz yatağı
ve o deniz yatağının altına ait münhasır işletme hakkına sahip olması kaydıyla çıkarılan eşya.
ı) Taraf ülkelerden birinin topraklarında, üretimin herhangi bir aşamasında, yalnızca ( a)
ila (h) bentlerinde atıfta bulunulan ürünlerden veya bunların türevlerinden üretilen eşya.
(2) Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerinde geçen "kendi gemileri" ve "kendi fabrika
gemileri" terimleri sadece;
a) Türkiye’de veya Malezya’da kayıtlı olan,
b) Türkiye’nin veya Malezya’nın bayrağı altında seyreden,
c) En az yüzde 50'si Türkiye veya Malezya vatandaşlarına ait olan, veya yönetim ve iş
merkezleri Türkiye’de veya Malezya’da olan ve en az yüzde 50'sine Türkiye veya Malezya’nın,
bunların kamu kurumlarının veya vatandaşlarının sahip olduğu şirketlere ait olan,
gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.
MADDE 8 – (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre, tamamen elde
edilmemiş ürünler, Ek-2’de yer alan listede belirtilen şartlar yerine getirildiği tak dirde yeterli
derecede işçilik veya işlem görmüş olarak kabul edilirler. Anlaşma tarafından kapsanan tüm
ürünler için listede belirtilen şartlar, imalatta kullanılan menşeli olmayan girdiler üzerinde
yapılması gerekli işçilik ve işlemleri gösterir ve sadece bu girdilerle ilgili olarak uygulanır. Bu
nedenle, listedeki şartları yerine getirerek menşe statüsü kazanmış bir ürün başka bir ürünün
imalatında kullanılırsa, onun bileşiminde yer aldığı ürüne tatbiki mümkün şartlar, kendisine
uygulanmaz ve bunların im alatında kullanılmış olabilecek menşeli olmayan girdiler dikkate
alınmaz.
(2) Birinci fıkraya istisna ve üçüncü ile dördüncü fıkraya tabi olarak, Ek -2'de yer alan
listede belirtilen şartlar uyarınca belli bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşel i
olmayan girdiler, ancak toplam kıymetlerinin veya ölçülen safi ağırlıklarının;
a) Fasıl 16'da sınıflandırılan işlenmiş balıkçılık ürünleri hariç olmak üzere, AS'nin Fasıl
2’si ile Fasıl 4 ila 24'ünde sınıflandırılan ürünler için, o ürünün ağırlığının %10'unu,
b) AS'nin Fasıl 50 ila 63’ünde sınıflandırılan ürünler hariç olmak üzere, Ek-1'in not 6 ve
7’sinde belirtilen toleransların uygulandığı diğer ürünler için ürünün fabrika çıkış fiyatının
%10'unu,
geçmemesi şartıyla kullanılabilir.
(3) İkinci fıkra, Ek-2’de yer alan listede yer verilen kurallarda, menşeli olmayan girdiler
için belirlenmiş olan azami yüzdelerin aşılmasına izin vermez.
(4) İkinci ve üçüncü fıkra, 7 nci madde anlamında Taraf ülkelerden birinde tamamen elde
edilmiş ürünlere uygulanmaz. Buna karşın, bu fıkralarda sağlanan tolerans, 9 uncu madde ve
10 uncu maddenin ikinci fıkrasına halel gelmeksizin, ancak Ek -2'de yer alan listede bir ürün
için kullanılan girdilerin tamamen elde edilmiş olmasını gerektiren bir kural olması halinde, o
ürünün imalatında kullanılan girdilerin tamamına uygulanır.
MADDE 9 – (1) İkinci fıkraya halel gelmeksizin, 8 inci maddede belirtilen koşullar
yerine getirilmiş olsun veya olmasın, aşağıdaki işlemler menşe statüsü vermek için yetersiz
işçilik veya işlem olarak kabul edilir;
a) Nakliyat ve depolama süresince ürünlerin iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik
koruyucu işlemler,
b) Ambalaj ayırma, birleştirme, değiştirme veya ürünleri satışa sunma,
c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma,
ç) Basit boyama ve cilalama işlemleri,
d) Keskinleştirme, yarma, basit sarma ve çözme, bükme, basit bileme veya basit kesme,
e) Eleme, kalburdan geçirme, ayırma, tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (mallardan
setler oluşturma dâhil),
f) Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya presleme,
g) Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya tam ağartma, parlatma ve
perdahlama,
ğ) Şeker renklendirme veya şeker tatlandırma veya şeker topaklarını biçimlendirme
işlemleri; kristal şekerin kısmen veya tamamen öğütülmesi,
h) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama,
çekirdeklerini çıkarma,
ı) Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma, torbalama, sandıklama, kutulama,
karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer basit paketleme işlemleri,
i) Ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri
yapıştırma veya basma işlemleri,
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işl emleri; şekerin
herhangi bir girdiyle karıştırılması,
k) Ürünlere basitçe su ilave edilmesi veya ürünlerin seyreltilmesi veya suyunun alınması
veya denatürasyonu,
l) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı veya ürünlerin
parçalarına ayrılması,
m) Hayvan kesimi,
n) (a) ila (m) bentlerinde belirtilen işlemlerin iki veya daha fazlasının bir arada yapılması.
(2) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin birinci fıkra hükümleri çerçevesinde
yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken, Türkiye’de ya da Malezya’da
gerçekleştirilen işlemlerin tümü birlikte dikkate alınır.
(3) Birinci fıkranın amac ına uygun olarak, yerine getirilmesi için özel vasıflara ya da
özellikle bunun için üretilmiş veya kurulmuş makine, cihaz veya ekipmana gerek duyulmayan
işlemler basit olarak kabul edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek Parçalar,
Aksam, Setler ve Etkisiz Unsurlar
MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması amacıyla, nitelendirme
birimi, AS kullanarak sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir
üründür. Buna göre:
a) Muhtelif maddelerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan bir ürün, AS’de tek bir
pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü, nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, AS’de aynı pozisyon içinde sınıflandırılan, belli sayıda aynı üründen
oluşuyorsa, her b ir ürün bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden
değerlendirilir.
(2) AS’nin 5 inci Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dâhil
ediliyorsa, menşe tespiti açısından da dâhil edilir.
MADDE 11 – (1) Eşyanın bir kısmını oluşturan ve o eşyayla birlikte teslim edilen
standart aksesuarlar, yedek parçalar, aksam ve tanıtıcı veya diğer bilgilendirici mahiyetteki
malzemeler, o eşyanın bir parçası olarak kabul edilir ve menşeli eşyanın üretiminde kullanılan
menşeli olmayan tüm girdilerin ilgili tarife sınıflandırması değişikliği kuralını yerine getirip
getirmediğinin tespitinde;
a) O aksesuarlar, yedek parçalar, aksam ve tanıtıcı veya diğer bilgilendirici mahiyetteki
malzemelerin o eşyay la birlikte sınıflandırılmış ve o eşyadan ayrı olarak faturalandırılmamış
olması ve
b) O aksesuarlar, yedek parçalar, aksam ve tanıtıcı veya diğer bilgilendirici mahiyetteki
malzemelerin miktar ve kıymetinin o eşya için mutat olması
kaydıyla dikkate alınmaz.
(2) Perakende satışa yönelik paketlerin ve paketleme malzemelerinin kıymeti, duruma
göre o paketlerin ve paketleme malzemelerinin o eşyayla bir bütün oluşturduğunun
değerlendirilmesi kaydıyla, o eşyanın menşeli olup olmadığının tespitinde dikkate alınır.
(3) Bir eşyanın Ek-2'de yer verilen tarife sınıflandırması değişikliği kuralına tabi olduğu
hallerde, paketlenmiş eşyayla birlikte sınıflandırılan paketler ve paketleme malzemeleri menşe
tespitinde dikkate alınmaz.
(4) Bir eşyanın nakliyatında ayrı olarak kullanılan paketleme malzemeleri ve konteynerler
bu gibi eşyanın menşeinin tespitinde dikkate alınmaz.
MADDE 12 – (1) AS’nin (3) sayılı Genel Kuralında tanımlanan setler, ürünlerin tüm
bileşenleri menşeli olduğunda, menşeli olarak kabul edilir. An cak, bir set menşeli ve menşeli
olmayan ürünlerden oluştuğunda, menşeli olmayan ürünlerin kıymeti, setin fabrika çıkış
fiyatının %15'ini aşmıyorsa, set bir bütün olarak menşeli olarak kabul edilir.
MADDE 13 – (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığını belirlemek için, ürünün imalatında
kullanılabilecek olan ve fiziksel olarak eşyaya dâhil edilmeyen:
a) Enerji, yakıt, katalizör ve çözücülerin,
b) Teçhizat ve ekipmanın,
c) Makineler, aletler, kalıplar ve şablonların,
ç) Makine yağları, gres yağla rı, birleştirme malzemeleri ve üretimde veya ekipmanların
ve binaların işletilmesinde kullanılan diğer malzemelerin,
d) Eldivenler, gözlükler, ayakkabılar, kıyafetler, güvenlik ekipman ve malzemelerin,
e) Eşyanın test veya kontrol edilmesi için kullanılan ekipman, cihaz ve malzemelerin,
f) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan eşyanın
menşeini belirlemek gerekmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
MADDE 14 – (1) 5 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, menşe statüsü
kazanılmasına ilişkin İkinci Bölümde yer alan koşullar, Taraf ülkelerden birinde kesintisiz
olarak yerine getirilir.
(2) Bir Taraf ülkeden Taraf olmayan bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın, g eri
gelmesi halinde;
a) Geri gelen eşyanın, ihraç edilmiş eşya ile aynı olduğu ve
b) Söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme süresi içerisinde, iyi koşullarda
muhafaza edilmeleri için gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı
hususları gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde menşeli
olmadığı kabul edilir.
MADDE 15 – (1) Taraf ülkelerden birinde ithal edilecekleri beyan edilen ürünler,
menşeli oldukları kabul edilen diğer Taraf ülkeden ihraç edilmiş olan ürünlerle aynı olmalıdır.
Bu ürünlerin, ithal edileceklerinin beyan edilmesinden önce değiştirilmemiş, herhangi bir
şekilde dönüştürülmemiş veya iyi koşullarda muhafaza edilmelerine yönelik işlemler dışında
bir işlemden geçmemiş olmaları g erekir. Ürünlerin depolanması veya sevkiyatı ve sevkiyatın
bölünmesi, bu işlemlerin ihracatçının veya eşyanın sonraki hamilinin sorumluluğu altında
gerçekleştirildiği yerde yapılabilir. Bu ürünlerin, transit ülkelerde kaldığı süre boyunca gümrük
gözetimi altında olması gerekir.
(2) Gümrük idarelerine aksini gösterecek bir sebep olmadığı sürece, birinci fıkra
hükümlerinin yerine getirilmiş olduğu kabul edilir. Bu hallerde, gümrük idareleri beyan
sahibinden, konşimento gibi yükleniciye ait taşımacılık belgele ri ya da ambalaj işaret veya
numaralarına dayanan gerçek veya somut kanıtlar ya da eşyanın kendisiyle ilgili her tür kanıt
dâhil olmak üzere, bu hükümlerin yerine getirildiğine dair herhangi bir usulde verilebilecek tüm
kanıtları temin etmesini talep edebilir.
MADDE 16 – (1) Üçüncü bir ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergiden sonra
Türkiye’ye veya Malezya’ya ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler, gümrük idarelerinin;
a) Bir ihracatçının bu ürünleri Türkiye’den veya Malezya’dan serginin düzenlendiği
ülkeye naklettiği ve orada sergilediği,
b) Ürünlerin bu ihracatçı tarafından Türkiye’deki veya Malezya’daki bir kimseye satıldığı
veya tasarrufuna verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere
gönderildikleri durumda sevk edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek
dışında başka bir amaçla kullanılmadığı
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla, ithalatta Anlaşma hükümlerinden yararlanır.
(2) Beşinci Bölüm hükümleri uyarınca, bir menşe ispat belgesi düzenlenmeli veya
hazırlanmalı ve usullere uygun olarak ithalatçı Taraf ülke gümrük idaresine ibraz edilmelidir.
Serginin adı ve adresi bu belgede gösterilmelidir. Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri
koşullara dair ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, özel amaçla yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya
mağazalarda düzenlenmemiş olan ve ürünlerin gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret,
sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösterilere uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı, Menşe Belgesinin Düzenlenmesi ve
Vize İşlemleri
MADDE 17 – (1) Türkiye menşeli ürünler Malezya’ya ithal edilirken ve Malezya
menşeli ürünler Türkiye’ye ithal edilirken:
a) Bir örneği Ek-3’te yer alan Menşe Belgesi veya
b) 18 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen durumlarda, ihracatçı tarafından, söz
konusu ürünleri teşhislerini mümkün kılmaya yeterli ayrıntıda tanımlayan fatura, teslimat notu
veya başka herhangi bir ticari belge üzerinde belirtilen, metni Ek-4’te yer alan fatura beyanı
ibrazıyla Anlaşma'dan yararlanırlar.
(2) Birinci fıkraya rağmen, bu Yönetm elik kapsamındaki menşeli ürünler, 31 inci
maddede belirtilen durumlarda, Menşe Belgesi veya fatura beyanından herhangi birinin
ibrazına gerek olmaksızın Anlaşmadan yararlanırlar.
MADDE 18 – (1) 17 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde atıfta bulunulan fatura
beyanı;
a) 35 inci madde anlamında bir onaylanmış ihracatçı tarafından veya
b) Toplam kıymeti 10.000 ABD Dolarını geçmeyen menşeli ürünler ihtiva eden ve bir
veya daha fazla paketten oluşan bir sevkiyat için, herhangi bir ihracatçı tarafından
hazırlanabilir.
(2) Bir fatura beyanı, ancak söz konusu ürünlerin Türkiye veya Malezya menşeli olduğu
ve bu Yönetmeliğin diğer tüm şartlarını karşıladığı hallerde düzenlenebilir.
(3) Fatura beyanında bulunan ihracatçı, ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinin veya
yetkili makamlarının talebi halinde, söz konusu eşyanın menşe statüsünü ve bu Yönetmeliğin
diğer koşullarının yerine getirilmiş olduğunu ispatlayan tüm ilgili belgeleri her an ibraz etmeye
hazırlıklı olur.
(4) Fatura beyanı, ihracatçı tarafından, metni Ek -4'te verilen, ihracatçı Taraf ülkenin iç
mevzuat hükümleriyle uyumlu şekilde fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge üzerine
İngilizce olarak daktilo edilmesi, damgalanması veya basılmasıyla hazırlanır. Eğer beyan el
yazısı ile yapılırsa, açık ve okunaklı şekilde matbaa harfleriyle ve mürekkeple yazılır. Bu
durumda, söz konusu formlar üzerinde silinti ve değişikliklere izin verilmez.
(5) Fatura beyanları, ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını ih tiva eder.
Ancak, 35 inci madde anlamında onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış herhangi
bir fatura beyanının kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğunu üzerine
aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı Taraf ülkenin güm rük idaresine veya yetkili
makamlarına vermiş olması koşuluyla, bu beyanı imzalama şartı aranmaz.
(6) Bir fatura beyanı, ihracatçı tarafından ait olduğu ürünlerin ihracatı sırasında veya ait
olduğu ürünlerin ithalatından itibaren 12 ay içerisinde ithalatçı Taraf ülkede ibrazı koşuluyla,
ihracattan sonra hazırlanabilir.
MADDE 19 – (1) İthalatçı Taraf ülke yetkili makamları, faturanın üçüncü bir ülkede
yerleşik bir şirket veya söz konusu şirketin hesabına çalışan bir ihracatçı tarafından
düzenlendiği durumlarda, ilgili eşyanın bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirmesi
koşuluyla, Menşe Belgesini veya fatura beyanını kabul edebilirler.
MADDE 20 -(Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
MADDE 20/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) Menşe Belgeleri, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde elektronik
ortamda düzenlenebilir. Elektronik ortamdaki veriler Male zya, Bakanlık birimleri ve
Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarla paylaşılabilir ve veri değişimine konu yapılabilir.
(2) Menşe Belgesi düzenlenmesine ilişkin başvuru ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili ka nuni temsilcisi tarafından yapılabilir.
Yetkili olmayan kişiler tarafından yapılan başvurular gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki
verilen kişi ve kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcileri Menşe Belgelerinin düzenlenmesi için, bu belgenin arka sayfasında
yazılı kurallara ve ilgili Anlaşma hükümlerine uygun olarak, elektronik sistem üzerinden
aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde başvuruda ve beyanda bulunur:
a) Menşe Belgeleri, Türkçe veya ilgili Anlaşmada belirtilen dillerden birinde, gümrük
mevzuatı hükümleri gereğince hazırlanır.
b) Menşe Belgelerinde bulunması zorunlu bilgilerin elektronik sistem üzerinden beyan
edilmesi zorunludur. Bu alanlar ihracatçılar ve ya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri tarafından eksiksiz doldurulur. Beyan
edilen ve Menşe Belgelerinde kayıtlı olacak eşyanın, tanınmalarına olanak verecek yeterli
kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve
miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilmesi zorunludur.
c) Elektronik sistem üzerinde Menşe Belgesi düzenlenmesi için, beyanda bulunulan
eşyanın menşeinin tespitini teminen, eşyanın imalatında kullanılan menşeli olmayan girdilere
uygulanan işlem ve işçiliğin, Ek II'de yer alan listede belirtilen şartları sağlad ığını ispatlayan
ve eşyanın imalatında kullanılan Türkiye dahil 6 ncı maddede belirtilen ülkeler menşeli girdiler
ve bu girdiler üzerinde gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri gösteren tüm bilgi ve belgeler ile
birlikte, ihracata ait diğer belgeler, gümrük idaresi tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen
kişi ve kuruluşlarca kontrol edilmesi için elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca
elektronik olarak düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla elektronik ortama aktarılmış
bu belgelerin ve talep edilmesi halinde asıllarının, Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi ve kuruluşların doğrudan erişimine hazır halde tutulması zorunludur. Bu türde belge ve
bilgiler Gümrük Kanununda öngörülen belge saklama sürelerine tabidir.
ç) Gümrük idaresi tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca Menşe
Belgesinin düzenlenmesine dair başvurunun kabul edilmesi, beyan edilen belge ve bilgilerin
kontrolü, başvurunun onaylanması ve vize işlemleri elektronik sistem üzerinden tamamlanır.
d) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcilerince, vize işleminin tamamlanmasından sonra elektronik sistem üzerinde yer
alan bilgilerin, 17 nci maddede belirtilen şekil şartlarını taşıyan ve aynı madd ede belirtilen
şekilde temin edilen yeşil meneviş zeminli matbu Menşe Belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla
dökümü alınır. Dökümü alınan belgenin (12) numaralı “İhracatçının Beyanı” kutusu ihracatçı
tarafından imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracat çı tarafından mer’i mevzuatta
öngörülen belge saklama süreleri saklı kalmak kaydıyla en az beş yıl süresince saklanır.
e) Menşe Belgesinin üzerinde, belgenin (12) numaralı “İhracatçının Beyanı” alanına
ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyanna mesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisince atılacak imza haricinde elektronik sistemde oluşturulmamış hiçbir kayıt yer
alamaz. Döküm üzerinde ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.
MADDE 21 – (1) Menşe Belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, bu
belgeleri düzenleyecek gümrük idarelerinin veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya
kuruluşların talep edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden ilgili bilgi ve belgeleri vermekle
yükümlüdür.
MADDE 22 – (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
Elektronik sistemde düzenlenen Menşe Belgelerine ilişkin gümrük idaresince veya
MADDE 22/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) 20/A maddesi uyarınca elektronik sistem kullanılarak Menşe Belgesi düzenlenmesi
amacıyla başvuruda ve beyanda bulunulması durumunda gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki
verilen kişi ve kuruluşlar, bu başvuruları ve 20/A maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi
uyarınca başvuruda ibraz edilen bilgi ve belgelerle birlikte, ihracata ait diğer belgeleri de
inceleyerek gerekli işlemleri tamamlar.
(2) Beyan a ve belgelere ilişkin kontroller tamamlandıktan sonra, uygun görülen
başvurular elektronik sistem üzerinden onaylanır.
(3) İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden üçüncü ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya
için Menşe Belgesi onaylanamaz ve vize edilemez.
MADDE 23 – (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
MADDE 23/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) Elek tronik sistem üzerinden düzenlenerek gümrük idaresine gönderilen Menşe
Belgelerinin kontrolü elektronik sistem üzerinden yapılarak uygun olması durumunda vize
edilir. Elektronik olarak vize edilen Menşe Belgesi kapsamı eşyaya ilişkin kontroller gümrük
idaresince gerçekleştirilir.
(2) Gümrük idareleri birinci fıkrada belirtilen kontrolleri yaparken;
a) Menşe Belgelerinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve miktar itibarıyla Menşe Belgesindeki kayıtlara
uygun olup olmadığını tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından
verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(3) 20/A maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde belirtildiği şekilde alınan dökümde,
belgenin (11) numaralı “Gümrük Vizesi” alanında elektronik sistem tarafından basılan ve
beyanı değerlendirerek belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı, vize tarihi, gümrük mührü
veya kaşesi yer alır.
MADDE 24 – (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
ALTINCI BÖLÜM
Menşe Belgesinin Sonradan Verilmesi, İkinci Nüsha
Düzenlenmesi ve Değiştirilmesi
MADDE 25 – (1) Bir Menşe Belgesi, 20 nci maddeye rağmen, istisnai olarak:
a) Hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller veya özel durumlar nedeniyle, ihracat esnasında
düzenlenmemiş ise veya
b) G ümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar bir Menşe
Belgesinin düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğu hususunda
tatmin edilirlerse
ait olduğu eşyanın ihracatından sonra, ihracat tarihinden itibaren en geç 12 ay içerisinde
düzenlenebilir.
(2) (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
(3) (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
(4) (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
MADDE 25/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) 25 inci maddenin uygulanabilmesi amacıyla, ihracatçı veya onun sorumluluğu altında
gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi;
a) Eşyanın cinsi, türü, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını,
işaretlerini, ihracat işleminin yapıldığı gümrük idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih
ve sayısını belirterek ve gümrük beyannamesinin bir örneğini eklemek suretiyle elektronik
sistem üzerinden başvuruda bulunur.
b) Söz konusu eşya için ihraç sırasında Menşe Belgesi verilmediğini veya ithalatçı ülke
gümrük idaresince teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte elektronik sistem
üzerinden beyan eder.
(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları yerine getiren ihracatçının ve ya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin talebi, gümrük idaresi
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu ihraç
eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair dosyaların
incelenmesi ve kontrolü sonucunda, yapılan beyanın tamamen uygun olduğu anlaşıldığı
takdirde başvurular elektronik sistem üzerinden onaylanır ve vize edilir.
(3) Bu şekilde düzenlenen Menşe Belgesinin (7) numaralı “Gözle mler” kutusuna
İngilizce “ISSUED RETROSPECTIVELY” ibaresi elektronik sistem üzerinden kaydedilir.”
MADDE 25/B – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) Menşe Belgesi bu Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş i se teknik
nedenlerle reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;
a) Menşe Belgesinin, ebat veya renk olarak örnekten önemli derecede farklı olması, seri
numarası bulunmaması, resmi olarak öngörülen dillerden birinde basılmaması gibi öngörülen
form dışında bir form kullanılarak düzenlenmesi,
b) Menşe Belgesinde (4) numaralı kutu gibi doldurulması zorunlu kutulardan birinin
doldurulmaması,
c) Menşe Belgesinin (11) numaralı kutusunun mühürlenip imzalanmaması, Menşe
belgesinin yetkili olmayan bir makam tarafından onaylanması,
ç) Menşe Belgesi vize edilirken kullanılan mührün veya kaşenin 38 inci madde hükümleri
uyarınca örneği gönderilmeyen yeni bir mühür veya kaşe olması,
d) İbraz edilen Menşe Belgesinin orijinal olmayıp fotokopi veya suret olması,
e) Menşe Belgesinin (2) veya (5) numaralı kutusuna Anlaşmaya taraf olmayan ülkelerden
birinin yazılması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen Menşe Belgeleri sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen Menşe Belgesi, üzerine BELGE KABUL
EDİLMEMİŞTİR ibaresi yazılarak, hangi nedenlerle kabul edilmediği de belirtilerek sonradan
düzenlenen yeni bir Menşe Belgesi alması için ithalatçıya iade edilir. Ancak, gümrük idareleri
gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile yapıldığından şüphe
edilmesi halinde reddedilen Menşe Belgesinin bir kopyasını saklayabilir.
(3) Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen menşe ispat belgelerinin teknik nedenlerle
reddedilmesi durumunda, eşyaya Anlaşma kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni
vergi nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda, 4458 sayılı
Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.
MADDE 26 – (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
MADDE 26/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) Menşe Belgesinin çalınması, k aybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde ihracatçı
veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi,
gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlara başvurarak belgenin ikinci
bir nüshasının düzenlenmesi için elektronik sistem üzerinden başvuruda bulunabilir. Başvuru
sahipleri, ikinci nüsha belge düzenlenme talebinin nedenini elektronik sistemde beyan eder.
(2) İkinci nüsha Menşe Belgesi düzenlenmesi talebi ile elektronik sistem üzerinden
gerçekleştirilen başvuru ve yapılan beyan gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi
ve kuruluşlar tarafından incelenir.
(3) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar, ihraç işlemi
yapılmış olan eşyaya ait asıl Menşe Belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı
karşılaştırıp, ikinci nüshaya ilişkin yapılan beyanların doğruluğunu saptadıktan sonra, başvuru
onaylanır ve gümrük idaresince vize işlemi gerçekleştirilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha Menşe Belgesi nin (7) numaralı “Gözlemler”
kutusuna İngilizce “DUPLICATE” ibaresi ile ilk dolaşım belgesinin vize tarihi ve seri
numarası, elektronik sistem üzerinden kaydedilir.
(5) Elektronik sistem tarafından asıl Menşe Belgesi, bu belgeye dayanılarak düzenlenen
ikinci nüsha Menşe Belgesiyle ilişkilendirilir.
MADDE 27 – (1) Menşeli ürünler gümrük idaresinin kontrolü altında iken ürünün
tamamının veya bir bölümünün Türkiye içinde başka bir yere gönderilmesi gerektiği durumda,
gönderilecek kısım için asıl belge yerine geçmek üzere bir veya birden çok müfrez Menşe
Belgesi düzenlenir ve durum esas Menşe Belgesi üzerine kayıt düşülür.
(2) Müfrez Menşe Belgesi düzenlenme talebi eşyayı kontrol altında bulunduran gümrük
idaresine yazılı olara k yapılır. İlgili idare tarafından gerekli her türlü inceleme yapılarak bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olması halinde talep yerine getirilir.
(3) Düzenlenen müfrez belge bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında Menşe
Belgesi olarak kabul edilir.
(4) Esas Menşe Belgesinin tarih ve seri numarası müfrez belgenin veya belgelerin (7)
numaralı “Gözlemler” kutusuna yazılır, aslına ve tüm nüshalarına “MÜFREZ BELGEDİR”
kaşesi basılır.
(5) Gümrük idaresi, esas Menşe Belgesi ile buna dayanılarak düzenlenen yeni belg enin
veya belgelerin beyaz nüshasını muhafaza eder.
YEDİNCİ BÖLÜM
İbraz
MADDE 28 – (1) Bir menşe ispat belgesi, ihracatçı Taraf ülkede düzenlenme tarihinden
itibaren 12 ay süreyle geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idarelerine
ibraz edilmelidir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen son ibraz tarihinden sonra ithala tçı Taraf ülkenin gümrük
idarelerine ibraz edilen menşe ispat belgeleri, bu belgelerin belirlenen son tarihe kadar ibraz
edilememesinin istisnai durumlardan kaynaklanması halinde, tercihli muamele uygulanmak
üzere kabul edilebilir.
(3) Diğer geç ibraz hallerinde ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idareleri, ürünlerin belirtilen
son tarihten önce gümrüğe sunulmuş olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.
(4) Menşe ispat belgelerinin ibraz süresinden sonra tercihli muameleden yararlanması
için, bu sürenin bitiminden önce eşyanın gümrüğe gelmiş ve yine bu süreden önce ithalatçı veya
gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili
gümrük idaresine başvurulmuş olması gerekmektedir.
(5) İlgili gümrük idaresi duru mu bağlı olduğu gümrük ve ticaret bölge müdürlüğüne
intikal ettirir. İlgili gümrük ve ticaret bölge müdürlüğü konuyu inceleyerek mücbir sebep ve
olağanüstü hal mevcudiyetine kanaat getirir ve ek süre istemine ilişkin gerekçeleri haklı bulur
ise belgenin süresini en çok bir ay uzatabilir.
MADDE 29 – (1) Menşe ispat belgeleri, ithalatçı Taraf ülkedeki usullere uygun olarak
bu ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilir. Anılan idareler, menşe ispat belgesinin çevirisini ve
ayrıca, ithalat beyanına eşlik edecek şekilde, ürünlerin bu Yönetmeliğin koşullarını sağladığına
ilişkin ithalatçının beyanını da talep edebilir.
(2) Eşyanın tercihli rejiminden yararlanmasını teminen ibrazı gereken menşe ispat
belgesinin, bu belgeyle ilgili eşyanın fiili ithalinden evvel veya fiili ithali sırasında ibraz
edilememesi ve i lgili ithalatçı tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin istenilmesi
durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri üzerinden tahakkuk
yapılarak vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu kabil eşyanın fiili ithalini müteakip
süreleri içerisinde, usulüne uygun menşe ispat belgesi işlemi yapan gümrük idaresine ibraz
olunduğu takdirde; ibraz olunan belgenin ithal edilen eşyaya ait olduğunun gümrük
beyannamesi ve ekleri belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin geçerlilik s üresinin
geçirilmemiş olduğunun tespiti kaydıyla tercihli vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları
ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark mükelleflerine iade
edilir.
MADDE 30 – (1) İthalatçının talebi üzerine ve ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresince
belirlenen şartlara binaen, AS’nin 2(a) Genel Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte
edilmemiş halde olan ve AS’nin XVI ve XVII nci bölümlerinde veya 7308 ve 9406
pozisyonlarında yer alan ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için
tek bir menşe ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı sırasında gümrük idaresine ibraz edilir.
MADDE 31 – (1) Malezya'dan Türkiye'ye gerçek kişilerde n gerçek kişilere küçük
paketler halinde gönderilen veya Malezya'dan Türkiye'ye seyahat eden yolcunun zati eşyasını
oluşturan ürünler, ticari amaçlarla ithal edilmemişlerse ve bu Yönetmeliğin şartlarına uydukları
beyan edilirse ve böyle bir beyanın doğrulu ğundan şüphe edilmiyorsa, menşe ispat belgesinin
ibrazına gerek olmaksızın menşeli olarak kabul edilirler. Malezya'dan Türkiye'ye postayla
gönderilen ürünler için bu beyan, CN22/CN23 gümrük beyannamesi üzerinde veya bu belgeye
eklenen bir kâğıt üzerinde yapılabilir.
(2) Malezya'dan Türkiye'ye arızî olarak yapılan ve yalnızca alıcıların veya yolcuların
veya bunların ailesinin kişisel kullanımına yönelik ürünlerin ithalatı, ürünlerin cinsinden ve
miktarından ticari amaç güdülmediği aşikârsa ticari amaçlı ithalat olarak kabul edilmez.
(3) Ayrıca, birinci ve ikinci fıkralarda atıfta bulunulan ürünlerin toplam kıymeti, küçük
paketler için 500 Euro’yu veya yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler için 1.200 Euro’yu
aşamaz.
(4) Türkiye menşeli olup, Malezya’ya ihra ç edilen ve FOB kıymeti 200 ABD Dolarını
geçmeyen eşyanın sevkiyatında, bu ithalatın menşe ispat belgesi ibrazından kaçınmak amacıyla
taahhüt veya tertip edilmiş olduğunun doğal olarak değerlendirilebileceği bir veya birden fazla
ithalatın parçasını teşkil etmemesi kaydıyla, menşe ispat belgesi zorunluluğundan feragat
edilebilir.
MADDE 32 – (1) 18 inci maddenin üçüncü fıkrasında ve 21 inci maddede belirtilen, bir
fatura beyanı veya Menşe Belgesi kapsamındaki ürünlerin Türkiye menşeli o lduğunu ve bu
Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiğini ispatlamak amacıyla kullanılacak belgeler,
Menşe Belgesi veya fatura beyanına ilaveten;
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde edilmesi için
gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte, örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer
alan doğrudan deliller,
b) Türkiye'de düzenlenmiş veya hazırlanmış, kullanılan girdilerin menşe statüsünü
ispatlayan belgeler,
c) Türkiye'de düzenlenmiş veya hazırlanmış; Türkiye'de girdiler üzerinde yapılan işçilik
veya işlemi ispatlayan belgeler ve/veya
ç) Türkiye'de bu Yönetmelik uyarınca düzenlenmiş veya hazırlanmış olan, kullanılan
girdilerin menşe statüsünü ispatlayan Menşe Belgeleri veya fatura beyanları,
olabilir.
MADDE 33 – (1) Menşe Belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, 21 inci
maddede belirtilen belgeleri en az üç yıl muhafaza eder.
(2) Fatura beyanında bulunan ihracatçı, işbu beyanın bir nüsha sını ve 18 inci maddenin
üçüncü fıkrasında belirtilen belgeleri en az üç yıl muhafaza eder.
(3) İthalatçı Taraf ülke yetkili makamları, kendisine ibraz edilen Menşe Belgelerini ve
fatura beyanlarını en az üç yıl muhafaza eder.
MADDE 34 – (1) Menşe ispat belgesi üzerindeki ibareler ile ürünlerin ithalat işlemlerini
yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgeler üzerindeki ibareler arasında
bulunabilecek küçük tutarsızlıklar, sunulan ürünlere karşılık geldiğinin usulünce tespit edilmesi
kaydıyla, menşe ispat belgesini kendiliğinden geçersiz kılmaz.
(2) Menşe ispat belgesi üzerindeki ifadelerin doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz
konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz şekli hatalar, menşe ispat belgesinin r eddedilmesini
gerektirmez.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Basitleştirilmiş Usuller
MADDE 35 – (1) Taraf Ülkeler arasındaki ticarette aşağıdaki hükümler çerçevesinde
basitleştirilmiş işlem uygulanması mümkündür. Bakanlık;
a) Sık sık Menşe Belgesi düzenlenmesini gerektiren sevkiyat yapan,
b) Eşyanın menşe statüsünün ve bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirildiğinin
saptanması için gerekli her türlü teminatı gümrük idarelerine veren,
c) Vergi ve gümrük mevzuatı ile ilgili ciddi ve mükerrer suç işlememiş olan,
ç) Gümrük idarelerinin faaliyetlerini denetlemesine imkân verecek kayıtlara sahip olan,
gerçek ve tüzel kişilere, eşyanın kıymetine bakılmaksızın Ek -4’te yer alan Fatura
Beyanını hazırlayabilmesi konusunda onaylanmış ihracatçı yetkisi verebilir.
(2) Bakanlık, basitleştirilmiş işlem uygulamasını teminen yetki belgesi verilmesi ve
yetkinin onaylanmış ihracatçı tarafından kullanımının izlenmesine ilişkin usulleri belirler.
MADDE 36 – (1) Onaylanmış ihracatçıların bu Yönetmelikteki hükümlere aykırı hareket
etmeleri ya da verilen yetkide öngörülen koşullara uymamaları veya bu koşulların ortadan
kalkması halinde, cezai hükümler saklı kalmak üzere verilen yetki Bakanlıkça geçici olarak geri
alınabilir veya iptal edilebilir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
ABD Doları veya Euro Cinsinden İfade Edilen Tutarlar
MADDE 37 – (1) 18 inci madde ile 31 inci madde hükümlerinin uygulanmasında,
eşyanın ABD Doları veya Euro dışında bir para birimi üzerinden faturalandırıldığı durumlarda,
Taraf ülkelerin ulusal para birimleri cinsinden ifade edilen ABD Doları veya Euro tutarına eşit
tutarlar, Taraf ülkelerin her biri tarafından yıllık olarak sabitlenir.
(2) Bir sevkiyat, ilgili ülkede sabitlenen tutara göre, faturanın düzenlendiği para birimine
atıf yapılmak suretiyle, 18 inci madde ile 31 inci madde hükümlerinden yararlanır.
ONUNCU BÖLÜM
İdari İşbirliği Düzenlemeleri
MADDE 38 – (1) (Değişik:RG-9/7/2017- 30119) Her bir Taraf ülke, Menşe Belgesini
düzenleyecek ve menşe ispat belgelerini kontrol edecek kendi Yetkili Makamlarının isimleri ve
adresleri konusunda diğer Taraf ülkeyi bilgilendirir ve söz konusu makamlar tarafından
kullanılacak resmî mühürleri veya kaşeleri temin eder. İsim, adres, imza örnekleri veya resmî
mühürler veya kaşelerdeki değişiklikler aynı şekilde ivedilikle bildirilir.
(2) Bu Yönetmeliğin doğru bir şekilde uygulanmasını teminen, Türkiye ve Malezya,
yetkili gümrük idareleri ve usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş makamları aracılığıyla,
Menşe Belgesinin veya fatura beyanlarının doğruluğunun ve bu belgelerde verilen bilgilerin
uygunluğunun kontrolünde birbirlerine yardımcı olurlar.
MADDE 39 – (1) İthala tçı ülke yetkili makamları, Menşe Belgelerinin sonradan
kontrolünü talep edebilir.
(2) İthalatçı ülke yetkili makamı, ihracatçı ülke yetkili makamınca verilen Menşe
Belgelerinin gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında
makul bir şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda anılan belgeleri
sonradan kontrol talebi ile 24 üncü madde hükümleri çerçevesinde vizeyi yapan ihracatçı ülke
yetkili makamına geri gönderir.
(3) İthalatçı ülke yetkili makamları Menşe Belgesi ve fatura yahut bu belgelerin birer
kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek ihracatçı ülkenin yetkili
makamlarına geri gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini
uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
(4) Sonradan kontrol işlemleri veya eldeki başka bilgilerden bu Yönetmelik hükümlerinin
ihlal edildiğinin anlaşılması durumunda Gümrük İdaresi, re’sen veya Malezya'nın talebi üzerine
inceleme yapar ya da bu tür bir ihlalin belirlenmesi ve önlenmesine yönelik olarak ivedi bir
inceleme başlatır.
MADDE 40 – (1) Menşe Belgelerinin kontrol talebi, bu belgelerin 24 üncü madde
hükümleri çerçevesinde vizeyi yapan Gümrük İdaresine gönderilmesi suretiyle yapılır.
(2) Menşe Belgelerinin kontrol talebi; Menşe Belgesinde yer alan (13) numaralı kutunun,
kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke yetkili makamının adı ve açık posta adresi, yazı
makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak doldurulması suretiyle
yapılır.
(3) (Değişik:RG-9/7/2017- 30119) Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih belirtilip
imzalanır ve mühür veya kaşe ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle
onaylanır.
MADDE 41 – (1) Kontrol, ihracatçı ülke yetkili makamı tarafından yapılır. Bu amaçla,
ihracatçı ülke yetkili makamı, her türlü delil talep etme ve ihracatçının hesaplarını denetleme
veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(2) İhracatçı ülke yetkili makamları Menşe Belgesinin kontrol sonucunu Menşe
Belgesinde yer alan (14) numaralı kutudaki bölümü aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle
belirtir:
a) Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın önüne (x) işareti konur.
b) Kontrolü yapan yetkili makamın adı ve kontrol tarihi yazılır.
c) (Değişik:RG-9/7/2017- 30119) İmzalanır ve okunabilir mühür veya kaşe ile işlemi
gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
MADDE 42 – (1) Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke yetkili makamı,
kontrol sonucundan 90 gün içerisinde haberdar edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin Taraf
Ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerine uygun olup olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3) Bu yanıtın ikinci fıkrada belirtilen gerekli ayrıntıları içermemesi halinde, ithalatçı ülke
yetkili makamı, eşyanın tercihli tarife uygulamasına uygun olup olmadığıyla ilgili
değerlendirmesini, ihracatçı ülkenin yanıtının alındığı tarihten itibaren 90 gün içerisinde
ihracatçı ülkeye yazılı olarak iletir. İhracatçı ülke, bu yazının tarihinden itibaren 90 gün
içerisinde, nihai kararını vermesi amacıyla ithalatçı ülkeye bir yanıt verir.
(4) İhracatçı ülke yetkili makamından birinci fıkra uyarınca 90 gün içerisinde ya da
üçüncü fıkra uyarınca 180 gün içerisinde bir yanıt alınamazsa ya da yanıt belgenin
doğruluğunun veya ürünlerin gerçek men şeinin tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilgi
içermiyorsa, ithalatçı ülke yetkili makamı tercih tanınmasını, istisnai haller dışında, reddeder.
(5) İthalatçı ülke yetkili makamına ibraz edilen Menşe Belgesinin sonradan kontrol
işlemine tabi tutulması halinde, söz konusu belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli
vergisi arasındaki fark kadar nakit veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük işlemleri
tamamlanır. İthalatçı ülke Gümrük İdaresi eşyayı, ithalat yasağına veya kısıtlamasına tabi
tutulmaması ve bir sahtecilik şüphesi bulunmaması kaydıyla, gerekli görülen her türlü idari
tedbire tabi olmak üzere ithalatçıya teslim edebilir. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen
dolaşım belgelerinin, ihracatçı ülke yetkili makamınca doğruluğunun teyidi yapılarak geri
gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük vergileri iade edilir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 43 – (1) Aynı ve ikame edilebilir girdilerin menşeli girdiler olup olmadığının
tespiti, ih racatçı ülkede, her bir girdinin fiziksel olarak ayrılması veya stok kontrolüne dair
genel anlamda kabul edilmiş muhasebesel ilkelerin kullanılması veya geçerli envanter yönetimi
suretiyle yapılır.
MADDE 44 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı fiiller hakkında, 27/10/1999 tarihli
ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele
Kanunu ile yürürlükteki ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
MADDE 45 – (1) İhracatçı ülkeden ithalatçı ülkeye sevk edilmekte olan ya da ithalatçı
ülkedeki antrepolarda geçici depolanan menşeli eşyanın, Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte
veya bu tarihten sonra ithalatçı ülkeye ithal edilmesi halinde, ithalatçı ülke G ümrük İdaresine
sonradan düzenlenmiş bir Menşe Belgesinin söz konusu tarihten itibaren 12 ay içerisinde ibraz
edilmesi kaydıyla ve ithalatçı ülkenin iç mevzuatı, düzenlemeleri veya idari uygulamalarına
tabi olmak suretiyle, eşya tercihli tarife uygulamasından yararlanır.
MADDE 46 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması bakımından bu
Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile Gümrük
Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 1- (Ek:RG-27/12/2024-32765)(3)
(1) Malezya yetkili makamlarınca, 1/4/2020 ve 1/4/2023 tarihleri arasındaki ihracat
işlemleri için 31/10/2024 tarihinden itibaren bir yıl boyunca sonradan Malezya Menşe Belgesi
düzenlenebilir.
(2) Bu madde kapsamında düzenleme yapmaya Bakanlık yetkilidir.
MADDE 47 – (1) Bu Yönetmelik 1/8/2015 tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 48 – (Değişik:RG-27/12/2024-32765)(3)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
_________
(1) Bu değişiklik 28/5/2018 tarihinde yürürlüğe girer.
(2) Bu değişiklik 1/1/2019 tarihinde yürürlüğe girer.
(3) Bu değişiklik 31/10/2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
10/7/2015 29412
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1 9/7/2017 30119
2. 23/6/2018 30457 Mükerrer
3. 27/12/2024 32765
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 1
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 2
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 3
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 4
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 5
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 6
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 7
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 8
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 9
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 10
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 11
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 12
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 13
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 14
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 15
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 16
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 17
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 18
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 19
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 20
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 21
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 22
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 23
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 24
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 25
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 26
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 27
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 28
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 29
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 30
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 31
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 32
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 33
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 34
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 35
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 36
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 37
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 38
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 39
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 40
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 41
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 42
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 43
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 44
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 45
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 46
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 47
Yönetmelik
Türkiye-Malezya
Disketten
Ekleri Film – 48