← Tüm mevzuat · Uygulamada aç

D-8 ÜYESİ DEVLETLER ARASINDA TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDEKİ TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK

Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2016-05-24

Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/74185

Giriş

1

D-8 ÜYESİ DEVLETLER ARASINDA TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI
ÇERÇEVESİNDEKİ TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ
MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

MADDE 1 – Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 18/04/2011 tarihli ve 2011/1681 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan D-8 Üye Devletleri Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması
eki D -8 Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Anlaşmasına (TTA) İlişkin Menşe
Kurallarının uygulanmasına dair usul ve esasları düzenlemektir.

MADDE 2 – Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, D -8 Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret
Anlaşmasına (TTA) İlişkin Menşe Kurallarının uygulanmasına dair usul ve esasları kapsar.

MADDE 3 – Dayanak

MADDE 3 – (Değişik:RG-20/12/2022-32049)(3)
(1) Bu Yönetmelik, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 448 inci maddesi ile D -8 Üye Devletleri Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması
eki D -8 Üyesi Devletl er Arasında Tercihli Ticaret Anlaşmasına (TTA) İlişkin Menşe
Kurallarına dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 4 – Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: D-8 Üye Devletleri Arasında Tercihli Ticaret Anlaşmasını,
b) Armonize Sistem: 10 Kasım 1988 ta rihli ve 3501 sayılı Kanunla katılmamız uygun
bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize) Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında
Uluslararası Sözleşmede belirtilen şekilde ve Sözleşmenin ekinde yer alan pozisyonları, alt
pozisyonları ve bunlara ait sayısal kodları, Bölüm, Fasıl ve Alt Pozisyon Notlarını ve
Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel Kuralları kapsayan Nomanklatürü,
c) Bakanlık: (Değişik ibare:RG-20/12/2022-32049)(3) Ticaret Bakanlığını,
ç) CIF kıymeti: İthalat limanında eşyanın taşıyıcıdan boşaltıldığ ı sırada eşyanın bedeli,
eşyanın varış limanına teslim edilmesi için gereken navlun ve sigorta dahil olmak üzere eşya
için ihracatçıya gerçekte ödenen veya ödenebilecek fiyatı,
d) Eşya: Hem girdileri hem de ürünleri,
e) Etkisiz unsurlar:
1) Yakıt ve enerji,
2) Alet, kalıp ve şekiller,
3) Bina ve ekipmanların bakımında kullanılan parça ve maddeler,
4) Yağ, gres, birleştirici maddeler ve üretimde veya bina ve ekipmanların işletilmesinde
kullanılan diğer maddeler,
5) Eldivenler, gözlükler, ayak giyecekleri, elbise, güvenlik ekipmanları ve donanımları,
6) Eşyanın test edilmesi veya incelenmesi amacıyla kullanılan ekipman, aygıt ve
donanımları,
7) Katalizör ve solventler,
8) Eşyaya dahil edilmeyen ancak eşyanın üretiminde kullanılmasının üretimi n bir
parçasını teşkil ettiği makul olarak ispatlanabilecek diğer tüm eşya,
dahil olmak üzere bir eşyanın üretiminde, test edilmesinde veya muayenesinde kullanılan
fakat fiziki olarak eşyaya dahil edilmemiş bir eşyayı veya eşyanın üretimiyle bağlantılı
binaların bakımı veya ekipmanın işletimi ile ilgili bir eşyayı,
f) Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen
imalatçıya fabrika çıkışı itibarıyla ödenen, kullanılan bütün girdi fiyatlarının dâhil edilmiş
2

olduğu elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenen veya ödenecek yurtiçi vergilerin tenziliyle
bulunan fiyatı,
g) Girdi: Ürün imalatında kullanılan herhangi bir madde, parça, aksam, yarı mamul
ve/veya diğer eşyaya fiziken dahil edilmiş veya diğer eşyanın üretim süre cine dahil edilmiş
eşyayı,
ğ) Gümrük kıymeti: İthalat ülkesine ihraç amaçlı satışlarda diğer tahsil edilebilir vergiler
ve ödenen miktarlar da dâhil olmak üzere eşya için gerçekte ödenen veya ödenebilir kıymet
olan ithal eşyasının satış bedelini, eşyanın satış bedeline göre belirlenemediği hallerde,
1) Aynı eşyanın satış bedeli yöntemi kullanılarak belirlenen bedeli,
2) Benzer eşyanın satış bedeli yöntemi kullanılarak belirlenen bedeli,
3) İndirgenmiş kıymet yöntemi kullanılarak belirlenen bedeli,
4) Hesaplanmış kıymet yöntemi kullanılarak belirlenen bedeli,
5) Son yöntem kullanılarak belirlenen bedeli,
h) Menşe İspat Belgesi: Eşyanın Anlaşma kapsamında menşeli olduğunu ispat etmek
üzere düzenlenen ve bir örneği ekte yer alan D-8 Menşe İspat Belgesini,
ı) Me nşeli olmayan girdi: Üretimde kullanılan, menşe ülkesi Anlaşmaya taraf ülkeler
dışındaki bir ülke olan veya menşei belirlenemeyen her türlü girdiyi,
i) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya
sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek
bir fatura kapsamına giren ürünleri,
j) Sınıflandırılmış: Ürün veya girdilerin belirli bir pozisyon altında sınıflandırılmasını,
k) Taraf ülke: D -8 Üye Devletleri Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması’nı onaylamış
ülkelerden biri olarak;
Türkiye Cumhuriyeti,
(Ek satır:RG-20/12/2022-32049)(3) Bangladeş Halk Cumhuriyeti,
Endonezya Cumhuriyeti,
İran İslam Cumhuriyeti,
Malezya,
Nijerya Federal Cumhuriyeti,
Pakistan İslam Cumhuriyetini,
l) Ülkeler: Karasularını da kapsayacak şekilde taraf ülke topraklarını,
m) Üretim: İmal etmek, üretmek, monte etmek, işlemek, yetiştirmek, büyütmek,
beslemek, madencilik, özünü çıkartmak, hasat etmek, balıkçılık, tuzakla avlamak, bir araya
getirmek, toplayıcılık, avcılık ve yakalamak da dahil olmak üzere eşya elde etme yöntemlerini,
n) Ürün: Bilahare başka bir imalat işleminde girdi olarak kullanılması söz konusu olsa
bile imal edilmiş ürünü,
o) (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer) (1) Elektronik sistem: Menşe i spat ve dolaşım
belgelerinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin düzenlenmesi, kontrol
edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da
Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarca elektroni k ortamda verilen hizmet ve bu
hizmete dair alt yapıyı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürün Kavramının Tanımı ve Koşulları

MADDE 5 – Menşeli ürünler

MADDE 5 – (1) 14 üncü maddede belirtilen sevkiyat hükümlerine uygun olarak bir taraf
ülkeden diğer taraf ülkeye ihr aç edilen aşağıda belirtilen ürünler, taraf ülkelerden biri menşeli
kabul edilerek Anlaşma kapsamındaki tercihli tavizden yararlanırlar:
a) 6 ncı maddede belirtildiği ve tanımlandığı şekilde, tamamen elde edilmiş veya
üretilmiş ürünler.
3

b) 7 nci maddede be lirtilen şartları karşılamak kaydıyla, tamamen elde edilmemiş veya
üretilmemiş ürünler.

MADDE 6 – Tamamen üretilmiş veya elde edilmiş ürünler

MADDE 6 – (1) Aşağıdaki ürünler tamamen bir taraf ülkede üretilmiş veya elde edilmiş
kabul edilir:
a) O taraf ülkede hasat edilen, toplanan veya harmanlanan bitki ve bitkisel ürünler.
b) O taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar.
c) O taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen ürünler.
ç) O taraf ülkede avcılık, tuzakla avcılık, balıkçılık, su ürünleri yetiştiriciliği, toplayıcılık
veya yakalama yoluyla elde edilen ürünler.
d) O taraf ülkenin topraklarından, sularından, deniz yataklarından veya deniz
yataklarının altından çıkarılan ancak (a) ve (ç) bentlerinde belirt ilen ürünlere dahil olmayan
mineral ürünler ve diğer doğal maddeler.
e) Uluslararası hukuka göre işletme hakkı bulunması koşuluyla taraf ülkenin karasuları
dışındaki sulardan, deniz yataklarından veya deniz yataklarının altından çıkartılan ürünler.
f) Bir taraf ülkeye kayıtlı veya söz konusu taraf ülkenin bayrağı altında seyreden
gemilerle açık denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer denizcilik ürünleri.
g) Bir taraf ülkeye kayıtlı veya söz konusu taraf ülkenin bayrağı altında seyreden fabrika
gemilerinin bordasında münhasıran (f) bendinde belirtilen ürünlerden işlenen ve/veya üretilen
eşya.
ğ) Bir taraf ülkede esas amacını daha fazla sürdüremeyen ve yenilenmesi veya tamiri
mümkün bulunmayan ve sadece imha edilmeye veya hammaddelerin bir kısmının g eri
kazanılmasına veya geri dönüşümüne müsait kullanılmış ürünler.
h) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar.
ı) Münhasıran (a) ila (h) bentlerinde tanımlanan ürünlerden bir Taraf ülkede elde edilen
veya üretilen eşya.
(2) Birinci fıkranın (f) ve (g) bentlerinde belirtilen gemiler veya fabrika gemileri terimi
sadece aşağıda belirtilen gemi ve fabrika gemileri için uygulanır:
a) Taraf ülkede kayıtlı veya tescilli olanlar,
b) Taraf ülkelerden birinin bayrağı altında seyredenler,
c) En az yüzde 50'si bir taraf ülke vatandaşlarına ait olanlar veya yönetim merkezi bu
taraf ülkelerden birinde bulunan, müdür veya müdürleri, Yönetim Kurulu veya Denetleme
Kurulu Başkanı ve bu kurullar üyelerinin çoğunluğunun bir taraf ülke vatanda şı olan ve ilave
olarak, ortaklık veya limited şirket durumunda, sermayesinin en az yarısı o taraf ülkeye veya
söz konusu taraf ülkenin kamu kuruluşları ya da vatandaşlarına ait olanlar.

MADDE 7 – Tamamen üretilmemiş veya elde edilmemiş ürünler

MADDE 7 – (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin uygulanması
bakımından bir ürün, o ürünün fabrika çıkış fiyatının en az %40’lık bir kısmı bir taraf ülke
menşeli olması kaydıyla menşeli olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında bir taraf ülke menşeli girdilerin yüzdesinin hesaplanmasında
aşağıda belirtilen yöntem uygulanır:

Fabrika Çıkış Fiyatı - Menşeli Olmayan Girdilerin Kıymeti
________________________________________________ x 100 ≥ %40
Fabrika Çıkış Fiyatı

(3) Menşeli olmayan girdilerin kıymeti:
a) Girdilerin ithalatı esnasındaki CİF Kıymeti veya
b) İşçilik veya işlemin yapıldığı Taraf ülkede menşei belli olmayan girdiler için ödenen
tespiti mümkün ilk fiyattır.
Menşe kümülasyonu

MADDE 8 – 4

MADDE 8 – (1) 5 inci maddede belirtilen koşulları karşılayan ve Anlaşm a
kapsamındaki tercihli rejimden yararlanmaya ehil bir nihai ürün için bir taraf ülkede girdi
olarak kullanılan ürünler, nihai üründeki taraf ülkeler menşeli toplam içeriğin %40’dan az
olmaması kaydıyla, nihai ürünün işçilik veya işleminin gerçekleştirildi ği taraf ülke menşeli
olarak kabul edilirler.

MADDE 9 – Yetersiz işçilik veya işlemler

MADDE 9 – (1) 6 ncı, 7 nci veya 8 inci maddelerde belirtilen koşullar yerine getirilmiş
olsun veya olmasın, aşağıda belirtilen işlemlerin menşeli ürün statüsü vermede yetersiz işç ilik
veya işlem oldukları kabul edilir:
a) Nakliye ve depolama esnasında ürünlerin iyi koşullarda muhafaza edilmesini
sağlamaya yönelik faaliyetler (kurutma, dondurma, tuzlu suda bekletme, havalandırma, yayma,
soğutma, tuza, sülfür dioksit veya diğer sulu çözeltilere yatırma, hasar görmüş parçalardan
ayırma ve benzeri işlemler).
b) Tozdan arındırma, eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma, tasnifleme, eşleştirme
(maddelerden setler oluşturma dahil), yıkama, boyama, kesmeyi içeren basit işlemler.
c) Ambalaj değişikliği ve sevkiyata konu eşyanın ayrılması ve birleştirilmesi.
ç) Basit kesme ve dilimleme.
d) Ürün veya paketler üzerine marka, etiket ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri
yapıştırma.
e) Yeniden paketleme veya şişeleme, beherlere koyma, torbalama, kutulama, karton veya
tahta üzerine yerleştirme ve tüm diğer paketleme işlemleri.
f) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit karıştırılma işlemleri.
g) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların basit montajı.
ğ) Demonte etme.
h) Hayvan kesimi.
ı) Sadece suyla veya eşyanın niteliklerini maddesel olarak değiştirmeyen diğer
maddelerle seyreltme.
i) Dokuma kumaşları ütüleme veya presleme.
j) Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya tam ağartma, parlatma ve
perdahlama.
k) Şeker renklendirme veya şeker topaklarını biçimlendirme işlemleri.
l) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama,
çekirdeklerini çıkarma.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Eşyanın Sınıflandırılması, Aksesuarlar, Yedek Parçalar,
Aksam ve Etkisiz Unsurlar

MADDE 10 – Eşyanın sınıflandırılması

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında eşya, girdi ve ürünler Armonize
Sistemin Genel Yorum Kurallarına göre sınıflandırılır.
(2) Bir taraf ülkede, gümrük vergilerinin hesaplanmasında, ambalaj üründen ayrı olara k
muameleye tabi tutuluyorsa, Anlaşma kapsamında o ülkeye yapılan ithalatlarda da ambalajın
menşei üründen ayrı olarak tespit edilebilir.
(3) İkinci fıkra hükümlerinin uygulanmadığı hallerde ambalaj, ürünün menşeinin
belirlenmesi açısından dikkate alınmaz.
(4) Bir ürünün münhasıran nakliyesi için kullanılan ambalaj malzemesi ve konteyner,
ürünün menşeinin belirlenmesinde dikkate alınmaz.

MADDE 11 – Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam

MADDE 11 – (1) Bir ürünle birlikte teslim edilen aksesuarlar, yedek parçalar, aksam ve
talimatname veya diğer bilgilendirme materyallerinin menşei, söz konusu unsurların eşyayla
birlikte sınıflandırılması ve ithalatçı taraf ülke tarafından gümrük vergilerinin tahsil edilmesi
kaydıyla, eşyanın menşeinin tespit edilmesinde dikkate alınmaz.
5

(2) Bir cihaz, makine, alet veya aracın beraberinde teslim edilen, normal olarak bir
cihazın bölümü durumundaki ve fiyata dâhil edilmiş bulunan ve bu nedenle ayrıca fatura
edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam, söz konusu cihaz, makine, alet veya araç
içinde mütalaa edilir.

MADDE 12 – Etkisiz unsurlar

MADDE 12 – (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığını belirlemek için etkisiz unsurların
veya ürünün imalatında kullanılmış olmakla birlikte ürünün içerisinde kalmayan veya ürünün
bir parçasını oluşturmayan girdilerin menşei dikkate alınmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler

MADDE 13 – Ülkesellik ilkesi

MADDE 13 – (1) İkinci ve üçüncü bölümde yer alan menşe statüsü kazandırılmasına
ilişkin koşullar, taraf ülkelerden birinde kesintisiz olarak yerine getirilir.
(2) Taraf ülkelerden birinden başka bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri
gelmesi halinde, geri gelen eşyanın ihraç edilen eşya ile aynı olduğu, söz konusu ülkede
bulunma veya ihraç edilme esnasında iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanla rın
ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı hususları gümrük idarelerini tatmin edecek
şekilde ispat edilmediği takdirde menşeli olmadığı kabul edilir.

MADDE 14 – Doğrudan sevkiyat

MADDE 14 – (1) Anlaşma kapsamında sağlanan tercihli muamele, sadece bu
Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirmiş taraf ülkeler arasında doğrudan nakledilen
ürünler için uygulanır.
(2) Üçüncü ülkelerde aktarma yapılıp yapılmadığına veya geçici olarak depolanıp
depolanmadığına bakılmaksızın, aracı niteliğindeki bir veya daha fazla ü çüncü ülke üzerinden
transit edilen ürünler;
a) Bu transit geçişin, coğrafi nedenlerle veya münhasıran nakil koşullarının
değerlendirilmesi suretiyle haklı görülmesi,
b) Ürünlerin söz konusu ülkelerde ticaret veya tüketime konu olmamaları,
c) Ürünlerin boşaltma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için
gerekli olanların dışında herhangi bir işleme tabi tutulmamaları,
halinde ihracatçı taraf ülkeden doğrudan nakledilmiş sayılır.
(3) İkinci fıkrada yer alan koşulların yerine getirildiğinin ithalatçı ülkenin gümrük
yetkililerine ispatı, aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı yoluyla yapılır:
a) Ürünün, ihracatçı ülkeden transit ülkesi aracılığıyla geçişini kapsayan konşimento
veya tek taşıma belgesi.
b) (a) bendinde belirtilen b elgelerin temin edilememesi halinde herhangi bir nevide
ikame kanıtlayıcı belgeler.

MADDE 15 – Sergiler

MADDE 15 – (1) Taraf ülkelerin birinden bir başka ülkeye sergilenmek üzere
gönderilen ve sergi sonrasında diğer taraf ülkeye ithal edilmek üzere satılan menşeli ür ünler,
gümrük idarelerinin;
a) Bir ihracatçının bu ürünleri bir taraf ülkeden serginin yapıldığı ülkeye nakletmesi ve
orada sergilemesi,
b) Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer taraf ülkedeki bir kimseye satıldığı veya
tasarrufuna verildiği,
c) Ürünle rin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra sergilenmek üzere
gönderildiği durumunu koruyarak sevk edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren bu sergide teşhir edilmek
dışında başka bir amaçla kullanılmadığı,
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla ithallerinde Anlaşma kapsamındaki tercihli
rejimden yararlanır.
6

(2) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenen veya hazırlanan D -8 menşe
ispat belgesi, normal usullere uygun olarak ithalatçı ülke gümrük yetkililerine ibraz edilir. Bu
belge üzerinde serginin adı ve adresi belirtilir. Gerektiği takdirde ürünlerin sergilenmelerine
ilişkin koşullar hakkında ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Özel amaçla yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda
düzenlenmemiş olan, süresi zarfında eşyanın gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret,
sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösterilere birinci fıkra hükümleri
uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı, Menşe İspat Belgesinin Düzenlenmesi ve
Vize İşlemleri

MADDE 16 – Menşe İspat Belgesi

MADDE 16 – (1) Taraf ülkelerden biri menşeli ürünler, ithal edilmeleri esnasında bir
örneği ekte yer alan D-8 Menşe İspat Belgesinin ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanır.

MADDE 17 – Menşe İspat Belgesinin şekli, basımı ve dağıtılması

MADDE 17 – (1) Menşe İspat Belgesi ve Başvuru Formu, ekte yer alan basım talimatına
ve örneğe uygun olarak ve seri numaraları verilerek Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca göre dağıtılır.
(2) Menşe İspat Belgesi yalnızca ihracatçı veya ihracatçının gümrük beyannamesini
imzalamakla yetkili kanuni temsilcisi tarafından, Menşe İspat Belgesi ile Menşe İspat Belgesi
başvuru formunun bu Yönetmeliğe uygun olarak doldurulması suretiyle yazılı başvurusu
üzerine düzenlenir.

MADDE 18 – Menşe İspat Belgesi düzenlenme işlemleri

MADDE 18 – (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)

MADDE 18/A – Türkiye’den gerçekleştirilecek ihracatlar için menşe ispat belgelerinin doldurulması

MADDE 18/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) Menşe İspat Belgeleri, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde elektronik
ortamda düzenlenebilir. Elektronik ortamdaki veriler 2 nci maddenin birinci fıkrasında
belirtilen ülkeler, Bakanlık birimleri ve Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kur uluşlarla
paylaşılabilir ve veri değişimine konu yapılabilir.
(2) Menşe İspat Belgesi düzenlenmesine ilişkin başvuru ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yapılabilir.
Yetkili olmayan k işiler tarafından yapılan başvurular gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki
verilen kişi ve kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcileri Menşe İspat Belgelerinin düzen lenmesi için, bu belgenin arka
sayfasında yazılı kurallara ve ilgili Anlaşma hükümlerine uygun olarak, elektronik sistem
üzerinden aşağıda belirtilen hususlar çerçevesinde başvuruda ve beyanda bulunur:
a) Menşe İspat Belgeleri, Türkçe veya Anlaşmada belirt ilen dillerden birinde, gümrük
mevzuatı hükümleri gereğince hazırlanır.
b) Menşe İspat Belgelerinde bulunması zorunlu bilgilerin elektronik sistem üzerinden
beyan edilmesi zorunludur. Bu alanlar ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri tarafından eksiksiz doldurulur. Beyan
edilen ve Menşe İspat Belgelerinde kayıtlı olacak eşyanın, tanınmalarına olanak verecek yeterli
kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve
miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilmesi zorunludur.
c) Elektronik sistem üzerinde Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi için, beyanda bulunulan
eşyanın menşeinin tespitini teminen, eşyanın imalatında kullanılan menşeli olmayan gir dilere
uygulanan işlem ve işçiliğin, eşyanın imalatında kullanılan Türkiye ve D-8 Üye Devletlerinden
biri menşeli girdiler ve bu girdiler üzerinde gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri gösteren tüm
7

bilgi ve belgeler ile birlikte, ihracata ait diğer belgele r, gümrük idaresi tarafından ya da
Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca kontrol edilmesi için elektronik sisteme yüklenir.
İlgili mevzuat uyarınca elektronik olarak düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla
elektronik ortama aktarılmış bu belg elerin ve talep edilmesi halinde asıllarının, Bakanlık veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşların doğrudan erişimine hazır halde tutulması
zorunludur. Bu türde belge ve bilgiler Gümrük Kanununda öngörülen belge saklama sürelerine
tabidir.
ç) Gümrük idaresi tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca Menşe
İspat Belgesinin düzenlenmesine dair başvurunun kabul edilmesi, beyan edilen belge ve
bilgilerin kontrolü, başvurunun onaylanması ve vize işlemleri elektronik sistem üzerinden
tamamlanır.
d) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcilerince, vize işleminin tamamlanmasından sonra elektronik sistem üzerinde yer
alan bilgilerin, 17 nci maddede belirtilen şekil şartlarını taşıy an ve aynı maddede belirtilen
şekilde temin edilen yeşil meneviş zeminli matbu Menşe İspat Belgesi üzerine yazıcı
vasıtasıyla dökümü alınır. Dökümü alınan belgenin (10) numaralı “İhracatçının Beyanı” kutusu
ihracatçı tarafından imzalanır. İmzalanan belgeni n bir kopyası ihracatçı tarafından mer’i
mevzuatta öngörülen belge saklama süreleri saklı kalmak kaydıyla en az beş yıl süresince
saklanır.
e) Menşe İspat Belgesinin üzerinde, belgenin (10) numaralı “İhracatçının Beyanı”
alanına ihracatçı veya onun sorumlu luğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcisince atılacak imza haricinde elektronik sistemde oluşturulmamış hiçbir kayıt
yer alamaz. Döküm üzerinde ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.

MADDE 19 – İhracatçının ibraz yükümlülüğü

MADDE 19 – (1) Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı,
bu belgeleri düzenleyecek gümrük idarelerinin veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya
kuruluşların talep edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden her türlü bilgi ve belgeyi vermekle
yükümlüdür.
(2) Bu amaçla, gümrük idaresi ihracatçının hesaplarında denetleme yapma veya gerekli
görülen başka herhangi bir kontrol hakkına sahiptir.

MADDE 20 – Başvurunun değerlendirilmesi

MADDE 20 – (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)

MADDE 20/A – Elektronik sistemde düzenlenen Menşe İspat Belgelerine ilişkin gümrük idaresince veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlarca yapılacak işlemler

MADDE 20/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) 18/A maddesi uyarınca elektronik sistem kullanılarak Menşe İspat Belgesi
düzenlenmesi amacıyla başvuruda ve beyanda bulunulması durumunda gümrük idaresi ya da
Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlar, bu başvuruları ve 18/A maddesinin üçüncü
fıkrasının (c) bendi uyarınca başvuruda ibraz edilen bilgi ve belgelerle birlikte, ihracata ait
diğer belgeleri de inceleyerek gerekli işlemleri tamamlar.
(2) Beyana ve belgelere ilişkin kontroller tamamlandıktan sonra, uygun görülen
başvurular elektronik sistem üzerinden onaylanır.
(3) İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden üçüncü ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya
için Menşe İspat Belgesi onaylanamaz ve vize edilemez.

MADDE 21 – Menşe İspat Belgesinin gümrük idaresince incelenmesi

MADDE 21 – (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)

MADDE 21/A – Elektronik sistemde düzenlenen Menşe İspat Belgelerinin gümrük idarelerince incelenmesi ve vize edilmesi

MADDE 21/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
8

(1) Elektronik sistem üzerinden düzenlenerek gümrük idaresine gönderilen Menşe İspat
Belgelerinin kontrolü elektronik sistem üzerinden yapılarak uygun olması durumunda vize
edilir. Elektronik olarak vize edilen Menşe İspat Belgesi kapsamı eşyaya ilişkin kontroller
gümrük idaresince gerçekleştirilir.
(2) Gümrük idareleri birinci fıkrada belirtilen kontrolleri yaparken;
a) Menşe İspat Belgelerinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını
incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve miktar itibarıyla Menşe İspat Belgesindeki
kayıtlara uygun olup olmadığını tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından
verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(3) 18/A maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde belirtildiği şekilde alınan dökümde,
belgenin (11) numaralı vize alanında elektronik sistem tarafından basılan ve beyanı
değerlendirerek belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı, vize tarihi, gümrük mührü veya
kaşesi yer alır.

MADDE 22 – Menşe İspat Belgesinin vize edilmesi

MADDE 22- (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
ALTINCI BÖLÜM
Menşe İspat Belgesinin Sonradan Verilmesi, İkinci Nüsha
Düzenlenmesi ve Değiştirilmesi

MADDE 23 – Menşe İspat Belgesinin sonradan verilmesi

MADDE 23 – (1) 22 nci madde hükümlerine istisna olarak, Menşe İspat Belgesi hata,
istenmeyerek yapılan ihmal veya özel durumlar nedeniyle ihraç anında düzenlenm emiş olması
veya Menşe İspat Belgesinin düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş
olduğu hususu, gümrük idarelerine veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara
tatmin edici bir şekilde ispat edilmesi halinde, ürünün sevkiyat tarihinden itibaren altı ayı
geçmemek kaydıyla sonradan düzenlenebilir.
(2) (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
(3) (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)
(4) (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)

MADDE 23/A – Elektronik sistem üzerinden Menşe İspat Belgesinin sonradan verilmesi işlemleri

MADDE 23/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) 23 üncü maddenin uygulanabilmesi amacıyla, ihracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi;
a) Eşyanın cinsi, türü, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını,
işaretlerini, ihracat işleminin yapıldığı gümrük idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih
ve sayısını belirterek ve gümrük beyannamesinin bir örneğini eklemek suretiyle elektronik
sistem üzerinden başvuruda bulunur.
b) Söz konusu eşya için ihraç sırasında Menşe İspat Belgesi verilmediğini veya ithalatçı
ülke gümrük idaresince teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte elektronik
sistem üzerinden beyan eder.
(2) Birinci fıkrada belirt ilen şartları yerine getiren ihracatçının veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin talebi, gümrük idaresi
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu ihraç
eşyasına a it gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair dosyaların
incelenmesi ve kontrolü sonucunda, yapılan beyanın tamamen uygun olduğu anlaşıldığı
takdirde başvurular elektronik sistem üzerinden onaylanır ve vize edilir.
9

(3) Bu şekilde düz enlenen Menşe İspat Belgesinin (6) numaralı “Gözlemler” kutusuna
İngilizce “ISSUED RETROSPECTIVELY” ibaresi elektronik sistem üzerinden kaydedilir.

MADDE 23/B – Teknik nedenlerle Menşe İspat Belgesinin reddi

MADDE 23/B – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) Menşe İ spat Belgesi bu Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik
nedenlerle reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;
a) Menşe İspat Belgesinin, ebat veya renk olarak örnekten önemli derecede farklı olması,
seri numarası bulunmaması, resmi olarak öngörüle n dillerden birinde basılmaması gibi
öngörülen form dışında bir form kullanılarak düzenlenmesi,
b) Menşe İspat Belgesinde (3) numaralı kutu gibi doldurulması zorunlu kutulardan
birinin doldurulmaması,
c) Menşe İspat Belgesinin (11) numaralı kutusunun mühürlenip imzalanmaması, Menşe
İspat Belgesinin yetkili olmayan bir makam tarafından onaylanması,
ç) Menşe İspat Belgesi vize edilirken kullanılan mührün veya kaşenin 40 ıncı madde
hükümleri uyarınca örneği gönderilmeyen yeni bir mühür veya kaşe olması,
d) İbraz edilen Menşe İspat Belgesinin orijinal olmayıp fotokopi veya suret olması,
e) Menşe İspat Belgesinin (3) numaralı kutusuna Anlaşmaya taraf olmayan ülkelerden
birinin yazılması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen Menşe İspat Belgeleri sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen Menşe İspat Belgesi, üzerine BELGE KABUL
EDİLMEMİŞTİR ibaresi yazılarak, hangi nedenlerle kabul edilmediği de belirtilerek sonradan
düzenlenen yeni bir Menşe İspat Belgesi alması için ithalatçıya iade edilir. Ancak, gümrük
idareleri gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile
yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen Menşe İspat Belgesinin bir kopyasını
saklayabilir.
(3) Türkiye ’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen menşe ispat belgelerinin teknik
nedenlerle reddedilmesi durumunda, eşyaya Anlaşma kapsamında tercihli rejim uygulanmaz
ve kanuni vergi nispetleri üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda,
4458 sayılı Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.

MADDE 24 – İkinci nüsha Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi

MADDE 24 – (Mülga:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(2)

MADDE 24/A – Elektronik sistemde ikinci nüsha EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesinde yapılacak işlemler

MADDE 24/A – (Ek:RG-23/6/2018-30457 Mükerrer)(1)
(1) Menşe İspat Belgesinin çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde
ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi, gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlara başvurarak
belgenin ikinci bir nüshasının düzenlenmesi için elektronik sistem üzerinden başvuruda
bulunabilir. Başvuru sahipleri, ikinci nüsha belge düzenlenme talebinin nedenini elektronik
sistemde beyan eder.
(2) İkinci nüsha Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi talebi ile elektronik sistem üzerinden
gerçekleştirilen başvuru ve yapılan beyan gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi
ve kuruluşlar tarafından incelenir.
(3) Gümrük idaresi veya Bakan lıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar, ihraç işlemi
yapılmış olan eşyaya ait asıl Menşe İspat Belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen
beyanı karşılaştırıp, ikinci nüshaya ilişkin yapılan beyanların doğruluğunu saptadıktan sonra,
başvuru onaylanır ve gümrük idaresince vize işlemi gerçekleştirilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha Menşe İspat Belgesinin (6) numaralı “Gözlemler”
kutusuna İngilizce “DUPLICATE” ibaresi ile ilk dolaşım belgesinin vize tarihi ve seri
numarası, elektronik sistem üzerinden kaydedilir.
10

(5) Elektronik sistem tarafından asıl Menşe İspat Belgesi, bu belgeye dayanılarak
düzenlenen ikinci nüsha Menşe İspat Belgesiyle ilişkilendirilir.

MADDE 25 – Menşe İspat Belgesinin değiştirilmesi

MADDE 25 – (1) Bir taraf ülke gümrük idare si kontrolü altında bulunan menşeli
ürünlerin tamamının veya bir kısmının gümrük işlemlerinin tamamlanması amacıyla o taraf
ülke içinde başka bir yere gönderilmesi halinde, orijinal menşe ispat belgesi bir veya daha
fazla D-8 Menşe İspat Belgesi ile değişt irilebilir. Müfrez D -8 Menşe İspat Belgesi/Belgeleri
ürünleri kontrolü altında bulunduran Gümrük İdaresi veya yetkili makamlarca düzenlenir.
(2) Bir taraf ülkenin gümrük idaresinin kontrolü altında bulunan gümrük antrepolarına
ithal edilen veya konulan tar af ülkelerden biri menşeli ürünlerin tamamının veya bir kısmının
diğer bir taraf ülkeye gönderilmesi halinde, ürünleri kontrolü altında tutan gümrük idareleri
veya yetkili makamlarca yeni bir D -8 Menşe İspat Belgesi düzenlenir. Bu durumda menşe
ülkesi D-8 Menşe İspat Belgesinin 3 no’lu kutusuna dercedilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
İbraz

MADDE 26 – Menşe İspat Belgelerinin geçerliliği

MADDE 26 – (1) Menşe İspat Belgesi, ihracatçı ülkedeki vize tarihinden itibaren altı ay
geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin yetkili makamlarına ibraz edilmesi gerekir.
(2) İthalatçı ülkenin yetkili makamlarına ibraz edilecek Menşe İspat Belgeleri, ithalatçı
gümrük idaresine birinci fıkrada belirtilen sürenin bitiminden sonra sunulması halinde,
gecikmenin ihracatçının kontrolü dışında g erçekleşen istisnai durumlardan kaynaklanması
halinde, uygulanan tercihli muamele çerçevesinde kabul edilebilir.
(3) Diğer geç ibraz hallerinde, ithalatçı ülkenin yetkili makamı, eşyanın belirtilen son
tarihten önce gümrüğe sunulmuş olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.
(4) Menşe İspat Belgelerinin ibraz süresinden sonra tercihli muameleden yararlanması
için bu sürenin bitiminden önce eşyanın gümrüğe gelmiş ve yine bu süreden önce ithalatçı
veya gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili
gümrüğe başvurulmuş olması gerekmektedir.

MADDE 27 – Menşe İspat Belgesinin ibrazı

MADDE 27 – (1) Menşe İspat Belgesi, gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince
ibraz edilir. İlgili gümrük idaresi bu belgeye ek olarak ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın
uygulanması için gerekli tüm koşulları karşıladığına dair yazılı bir beyan talep edebilir.
(2) Eşy anın tercihli rejiminden yararlanmasını teminen ibrazı gereken Menşe İspat
Belgesinin, bu belgeyle ilgili eşyanın fiili ithalinden evvel veya fiili ithali sırasında ibraz
edilememesi ve ilgili ithalatçı tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin istenilmes i
durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri üzerinden tahakkuk
yapılarak vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu kabil eşyanın fiili ithalini müteakip
süreleri içerisinde, usulüne uygun Menşe İspat Belgesi işlemi yapan gümrü k idaresine ibraz
olunduğu takdirde; ibraz olunan Menşe İspat Belgesinin ithal edilen eşyaya ait olduğunun
gümrük beyannamesi ve ekleri belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin geçerlilik
süresinin geçirilmemiş olduğunun tespiti kaydıyla tercih li vergi oranına göre hesaplanan vergi
tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark
mükelleflerine iade edilir.
(3) İbraz edilen Menşe İspat Belgesinde Anlaşma kapsamında tercihli taviz tanınmayan
eşyanın da belirti lmiş olması halinde tercihli muamele yalnızca Belgede yer verilen Anlaşma
kapsamında tercihli taviz tanınan eşyaya uygulanır.

MADDE 28 – Parçalar halinde ithalat

MADDE 28 – (1) İthalatçının talebi üzerine ve Bakanlıkça belirlenen şartlara binaen,
Armonize Sistemin 2. (a) Genel Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş
halde olan ve Armonize Sistemin XVI ncı ve XVII nci bölümlerinde ya da 7308 ve 9406 nolu
11

pozisyonlarında yer alan ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için
tek bir Menşe İspat Belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilir.

MADDE 29 – Destekleyici belgeler

MADDE 29 – (1) Aşağıda sayılan belgeler, bir Menşe İspat Belgesi kapsamındaki
ürünlerin Türkiye menşeli olduğunu ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiği
hususlarını desteklemek amacıyla, 19 uncu maddede belirtilen belgeler arasındadır:
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından söz konusu eşyanın elde edilmesi için
gerçekleştirilen işlemleri doğrudan kanıtlayıcı nitelikte, örneğin ihracatçı v eya tedarikçinin
hesaplarında veya kendi muhasebe kayıtlarında yer alan bilgi ve belgeler.
b) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin
menşe statüsünü tevsik eden, ulusal mevzuat uyarınca kullanılan belgeler.
c) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, girdiler üzerinde Türkiye’de
yapılan işçilik veya işlemi kanıtlayan, ulusal mevzuat uyarınca kullanılan belgeler.
ç) Taraf ülkelerden birinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş olan
D-8 Menşe İspat Belgesi.

MADDE 30 – Menşe İspat Belgeleri ile destekleyici belgelerin muhafazası

MADDE 30 – (1) Yürürlükteki kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak üzere;
a) Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, 19 uncu maddede
belirtilen belgeleri,
b) Menşe İspat Belgesini düzenleyen gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi
veya kuruluşlar, 17 nci maddede belirtilen başvuru formunu ve başvuru sırasında firma
tarafından kendilerine sunulan diğer tüm vesaiki,
c) İthalat gümrük idaresi, kendisine ibraz edilen Menşe İspat Belgesini,
en az üç yıl muhafaza eder.

MADDE 31 – Farklılıklar ve şekli hatalar

MADDE 31 – (1) Menşe İspat Belgelerindeki beyanlar ile ürünlerin ithalat işlemlerini
yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgelerdeki ifadeler arasında küçük
farklılıkların bulunması, belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül ettiğinin kesin olar ak
ortaya konması kaydıyla, söz konusu menşe ispat belgelerinin geçerliliğini kendiliğinden
ortadan kaldırmaz.
(2) Menşe ispat belgeleri üzerindeki ifadelerin doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz
konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz maddi hatalar, b u belgelerin reddedilmesini
gerektirmez.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Yetkili Makamlar Arasında Karşılıklı İşbirliği

MADDE 32 – Karşılıklı yardım

MADDE 32 – (1) Taraf ülkeler, yetkili makamları vasıtasıyla birbirlerine Menşe İspat
Belgelerinin geçerliliklerinin ve bu belgelerde y er alan bilgilerin doğruluğunun kontrolünde
yardımcı olur.

MADDE 33 – Sonradan kontrol talebi

MADDE 33 – (1) İthalatçı ülke yetkili makamları, Menşe İspat Belgelerinin sonradan
kontrolünü talep edebilir.
(2) İthalatçı ülke yetkili makamı, ihracatçı ülke yetkili makam ınca verilen Menşe İspat
Belgelerinin gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında
makul bir şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda anılan belgeleri
sonradan kontrol talebi ile vizeyi yapan ihracatçı ülke yetkili makamına geri gönderir.
(3) İthalatçı ülke yetkili makamları Menşe İspat Belgesi ve fatura yahut bu belgelerin
birer kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek ihracatçı ülkenin yetkili
makamlarına geri gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini
uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
12

(4) Sonradan kontrol işlemleri veya eldeki başka bilgilerden bu Yönetmelik
hükümlerinin ihlal edildiğinin anlaşılması durumunda gümrük idaresi, resen veya taraf ülkenin
talebi üzerine inceleme yapar ya da bu tür bir ihlalin belirlenmesi ve önlenmesine yönelik
olarak ivedi bir inceleme başlatır.

MADDE 34 – Sonradan kontrol işlemleri

MADDE 34 – (1) Menşe İspat Belgelerinin kontrol talebi, bu belgelerin Bakanl ığa
gönderilmesi suretiyle yapılır.
(2) Menşe İspat Belgelerinin kontrol talebi; belgenin arkasında yer alan doğruluğun
kontrolü istemi bölümünün, kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke yetkili makamının adı ve
açık posta adresi, yazı makinesi veya mürek kepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak
doldurulması suretiyle yapılır.
(3) (Değişik:RG-9/7/2017- 30119) Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih belirtilip
imzalanır ve mühür veya kaşe ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiy le
onaylanır.

MADDE 35 – Sonradan kontrol talebinin incelenmesi

MADDE 35 – (1) Kontrol, ihracatçı ülke yetkili makamı tarafından yapılır. Bu amaçla,
ihracatçı ülke yetkili makamı, her türlü delil talep etme ve ihracatçının hesaplarını denetleme
veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(2) İhracatçı ülke yetkili makamları Menşe İspat Belgesinin kontrol sonucunu belgenin
arkasında yer alan kontrolün sonucu bölümünü aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle belirtir:
a) Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın önüne (x) işareti konur,
b) Kontrolü yapan yetkili makamın adı ve kontrol tarihi yazılır,
c) (Değişik:RG-9/7/2017- 30119) İmzalanır ve okunabilir mühür veya kaşe ile işlemi
gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.

MADDE 36 – Sonradan kontrol sonuçları

MADDE 36 – (1) Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke yetkili makamı,
kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin taraf
ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerine uygun olup olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3) 8 inci madde kapsamında kümülasyon uygulandığı hallerde, kontrol sonuçlarına ithal
edilen girdilere eşlik eden D-8 Menşe İspat Belgesinin bir örneği de eklenir.
(4) Gümrük idaresi, kontrol sonucunun beklenmesi süresinde söz konusu ürünlere
tercihli muamele uygulanmasını askıya almaya karar verirse, ürünlerin gerekli görülen ihtiyati
tedbirlere bağlı olarak serbest bırakı lmasını ithalatçıya önerir. Bu önerinin kabulü halinde, söz
konusu belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi arasındaki fark kadar nakit
veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük işlemleri tamamlanır. Sonradan kontrol
amacıyla gönderile n belgelerin, ihracatçı ülke yetkili makamınca doğruluğunun teyidi
yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük vergileri iade edilir.
(5) Makul şüphe durumlarında, on ay içinde cevap alınamaması veya cevapta söz konusu
belgelerin doğrulu ğunun ya da ürünlerin gerçek menşeinin tespitine imkân verecek ölçüde
yeterli bilginin bulunmaması halinde, talepte bulunan ithalatçı ülke yetkili makamları, istisnai
durumlar hariç olmak üzere söz konusu eşyaya Anlaşma hükümlerinin uygulanmasını
reddeder.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler

MADDE 37 – Cezalar

MADDE 37 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı fiiller hakkında, 27/10/1999 tarihli
ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele
Kanunu ile yürürlükteki ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Serbest bölgeler

MADDE 38 – 13

MADDE 38 – (1) Yetkili gümrük idaresi, nakliyeleri esnasında bir serbest bölgeyi
kullanan ve bir Menşe İspat Belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka eşyayla
değiştirilmemesinin veya hasara uğraması ve bozulmasını önleyici normal işlemler dışındaki
herhangi bir işleme tabi tutulmamasının temini konusundaki her türlü tedbiri alır.
(2) Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, taraf ülkelerden biri menşeli herhangi bir
ürün, bir menşe ispat belgesi kaps amında bir serbest bölgeye ithal edildiği ve bir işçilik veya
işlemden geçirildiği takdirde, tatbik edilmiş olan işçilik veya işlemin bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olması koşuluyla, ihracatçının talebi üzerine yeni bir Menşe İspat Belgesi,
ilgili gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar tarafından
düzenlenir.

MADDE 39 – Transit haldeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin geçici hükümler

MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olan ve Yönetmeliğin geçerli
olduğu tarihte sevk halinde olan ya da antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanan
eşyaya, gümrük idaresine Yönetmeliğin geçerli olduğu tarihten itibaren dört ay içinde, eşyanın
14 üncü madde hükümleri çerçevesinde doğrudan nakledilmiş olduğunu gösteren belgelerle
beraber ihrac atçı ülkenin gümrük idaresince sonradan verilmiş bir Menşe İspat Belgesinin
sunulması kaydıyla tercihli rejim uygulanabilir.

MADDE 40 – Diğer hususlar

MADDE 40 – (1) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında 7/10/2009 tarihli ve
27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri
uygulanır.

MADDE 41 – Yürürlük

MADDE 41 – (1) Bu Yönetmelik 1 Temmuz 2016 tarihinden geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 42 – Yürütme

MADDE 42 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare:RG -20/12/2022-
32049)(3) Ticaret Bakanı yürütür.
_______________
(1) Bu değişiklik 1/6/2018 tarihinde yürürlüğe girer.
(2) Bu değişiklik 1/1/2019 tarihinde yürürlüğe girer.
(3) Bu değişiklik 1/11/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.



Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
24/5/2016 29721
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1 9/7/2017 30119
2 23/6/2018 30457 Mükerrer
3 20/12/2022 32049







14

EK

D-8 MENŞE İSPAT BELGESİ VE
D-8 MENŞE İSPAT BELGESİ İÇİN BAŞVURU ÖRNEKLERİ

Basım talimatı

1. Her bir form 210x297 mm. ebadında olmalıdır; uzunlukta eksi 5 mm. veya artı 8
mm.lik bir toleransa izin verilebilir. Kullanılan kağıt beyaz ve yazım boyutunda olmalı,
mekanik kağıt hamuru içermemeli ve ağırlığı 25gr/m 2'den az olmamalıdır. Söz konusu
form, mekanik ve kimyasal araçlarla yapılabilecek tahrifatı gözle görünür hale getir en
yeşil meneviş desenli baskılı zemine sahip olmalıdır.


2. Taraf ülkelerin gümrük idareleri veya yetkili mercileri, formları bizzat basmak veya
onaylanmış basımevlerine bastırtmak hakkını saklı tutabilirler. İkinci durumda her bir
form, taraf ülkelerin onay işaretini havi isminin başlangıcını içeren (örneğin Türkiye
için TR) referans numarası taşımalıdır. Her bir form basımevinin isim ve adresini veya
basımevini tanıtıcı bir işareti taşımalıdır. Form ayrıca kendisini tanıtıcı mahiyette
baskılı veya baskısız bir seri numarası taşımalıdır.

15

D-8 MENŞE İSPAT BELGESİ

1. İhracatçı (Adı, açık adresi, ülke)
Exporter (Name, full address, country)
D-8 Certificate of Origin No A000.000- TR
D-8 Menşe İspat Belgesi
Bu formu doldurmadan önce arkasındaki notları okuyunuz.
See notes overleaf before completing this form.
2. Malın gönderildiği şahıs (Adı, açık adresi, ülke)
Consignee (Name, full address, country of destination)
3. Ürünlerin menşeli sayıldığı Akit Üye
Contracting Member in which the products are
considered as originating
4. Menşe Kriteri
Origin Criteria

(a) Tamamen Elde Edilmiş/Üretilmiş (Anlaşma Kural
3/Yönetmelik Madde 6)
Wholly Obtained/Produced (Rule 3)

(b) Tamamen Üretilmemiş/Elde Edilmemiş (Anlaşma Kural
4/ Yönetmelik Madde 7)
Non-wholly produced/obtained (Rule 4)

(*) (uygun kutuya X işareti koyunuz).
(*) (insert X in the appropriate box).




5. Taşımaya İlişkin Bilgiler
Transport details

6. Gözlemler (*) Remarks (*)
…………. ile kümülasyon yapılmıştır.
(ülke(ler)nin ismi)
Cumulation applied with ...............................
(name of the country/countries)

Kümülasyon yapılmamıştır.
(*) (uygun kutuya X işareti koyunuz)
No cumulation applied.
(*) (insert X in the appropriate box).

7. Sıra No, Ürünlerin AS kodu, tanımı; Marka ve işaretler; Kolilerin sayı ve
türü(l )
Item number, HS code, description of goods; Marks and numbers; Number
and kind of packages(l )
8. Brüt ağırlık (kg)
veya diğer ölçüler
(Litre, metreküp,v.s.)
Gross weight (kg) or
other measure (litres,
m3, etc.)
9. Faturaların
tarih ve numarası
Invoices number
and date
10. İhracatçı Beyanı
Declaration by the Exporter
Aşa Aşağıda imzası bulunan ben, yukarıda belirtilen eşyanın bu belgenin
düzenlenmesi için gerekli olan koşullara uygun olduğunu beyan
ederim.

I, the undersigned, declare that the goods described above meet the
conditions required for the issue of this certificate.

Place and date ............................................................
Yer ve tarih .............................................................


(İmza)
(Signature)


11. Gümrük İdarelerinin veya Yetkili Makamların Onayı
Endorsement of the Customs or the Competent Authorities
Onaylanan Beyan İhracat Belgesi(2)
Declaration certified Export document (2)
Gümrük İdaresi veya Yetkili Makam ………………………
Office of the Customs or the Competent Authority .................................
Düzenleyen Katılımcı Ülke …………………………………..
Issuing Contracting Member ………………………………

Yer ve tarih ……………………………..... Mühür
Place and date ........................................................ Stamp


(İmza)
(Signature)






(1) If goods are not packed indicate number of articles or state "in bulk " as appropriate.
(2) Complete only where the regulations of the exporting country or territory require.
(1) Eşya ambalajlı değilse, yerine göre eşyaların sayısını veya “dökme” olduğunu belirtiniz.
(2) Yalnız ihracatçı ülke kurallarının gerekli gördüğü yerleri doldurunuz.
16

D-8 MENŞE İSPAT BELGESİ İLE İLGİLİ KONTROL (1)

VERIFICATION REGARDING D-8 CERTIFICATE OF ORIGIN(1)

Doğruluğun Kontrolü İstemi
Request for Verification, to
Kontrolün Sonucu
Result of Verification
Bu belgenin doğruluk ve kurallara uygunluğunun kontrolü talep
edilir.
Verification of the authenticity and accuracy of this certificate is
requested.

(Yer ve Tarih)
(Place and date)


(Mühür)
(Stamp)









(İmza)
(Signature)




Yapılan kontrol bu belgenin(l')

Verification carried out shows that this certificate (l')

Belirtilen gümrük idaresi ya da yetkili makamlarca
düzenlendiğini ve içerdiği bilgilerin doğru olduğunu
göstermektedir.
was issued by the customs or competent authorities
indicated and that the information contained therein is
accurate.

Doğruluk ve kurallara uygunluk koşullarına cevap
vermediğini göstermektedir. (Ekteki açıklamalara
bakınız.)
does not meet the requirements as to authenticity and
accuracy (see remarks appended).

(Yer ve Tarih)
(Place and date)

(Mühür)
(Stamp)






(İmza)
(Signature)

(*) Uygun kutuya X işareti koyunuz.
(*) Insert X in the appropriate box.





NOTLAR

1. Belge, silinmeler veya birbiri üzerine yazılmış kelimeler ihtiva edemez. Değişiklikler doğru
olmayan kayıtların üzerinin çizilmek ve gerekli düzeltmeler eklenmek suretiyle yapılır.
Böyle bir değişiklik, belgeyi düzenleyen kişi tarafından paraf edilmeli ve düzenlendiği taraf
ülke gümrük idaresi veya yetkili makamları tarafından onaylanmalıdır.

2. Belgeye kaydedilen maddeler arasında boşluk bırakılmamalı ve her bir madde önüne bir sıra
numarası konulmalıdır. Son maddenin hemen altına yatay bir çizgi çekilmelidir.
Kullanılmayan yerler, sonradan bir eklemeyi imkansız kılmak üzere iptal edilmelidir.

3. Eşyalar, ticari faaliyetlere uygun olarak ve teşhis edilmelerini sağlayacak yeterli ayrıntılarla
tanımlanmalıdır.


17


NOTES
1. Certificate must not contain erasures or words written over one another. Any alterations must
be made by deleting the incorrect particulars and adding any necessary corrections. Any such
alteration must be initialed by the person who completed the certificate and endorsed by the
Customs Administration or the competent authorities of the issuing Contracting Member.
2. No spaces must be left between the items entered on the certificate and each item must be
preceded by an item number. A horizontal line must be drawn immediately below the last item.
Any unused space must be struck through in such a manner as to make any later additions
impossible.
3. Goods must be described in accordance with commercial practice and with sufficient details
to enable them to be identified.





(1) Operasyonel Belgelendirme Prosedürlerinin 13. Maddesine göre kontrol.
(1) Verification in accordance with Article 13 of the Operational Certification Procedures.
17

D-8 MENŞE İSPAT BELGESİ İÇİN BAŞVURU

1. İhracatçı (Adı, açık adresi, ülke)


Bu formu doldurmadan önce arkadaki notları okuyunuz.


3. Ürünlerin menşeli sayıldığı Akit Üye
2. Malın gönderildiği şahıs (Adı, açık adresi, ülke)

4. Menşe Kriteri

(a) Tamamen Elde Edilmiş/Üretilmiş (Anlaşma Kural
3/Yönetmelik Madde 6)

(b) Tamamen Üretilmemiş/Elde Edilmemiş (Anlaşma
Kural 4/ Yönetmelik Madde 7)

5.


5. Taşımaya ilişkin bilgiler

6. Gözlemler (*)

- ……………………………..ile kümülasyon yapılmıştır.
(ülke(ler)nin ismi)
- Kümülasyon yapılmamıştır.
(*) (uygun kutuya(X)işareti koyunuz)
7. Ürünlerin sıra no.su, AS kodu, tanımı; Marka ve işaretler;
Kolilerin sayı ve türü( l)

8. Brüt ağırlık (kg)
veya diğer ölçüler
(Litre, metreküp,
v.s.)
9. Faturaların
tarih ve numarası
(1) Eşya ambalajlı değilse,yerine göre eşyanın sayısını veya “dökme” olduğunu belirtiniz..
18

İHRACATÇI BEYANI


Ben aşağıda imzası bulunan ve arka sayfada tanımlanan eşyanın ihracatçısı;

Eşyanın, ekli belgenin düzenlenmesini gerektiren koşullara uygun olduğunu BEYAN;

Eşyanın bu koşullara uygunluğunu sağlayan şartların aşağıda belirtildiği gibi geliştiğini
İZAH;
.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................

Aşağıdaki destekleyici belgeleri İBRAZ


.............................................................................................................
.............................................................................................................
.............................................................................................................

Yetkili mercilerin isteği üzerine, ekli belgenin düzenlenmesi için gerekli gördükleri her türlü
destekleyici belgeyi ibraz edeceğimi ve gerekirse, bu merciler tarafından hesaplarımın
kontrolünü ve yuka rıdaki eşyaların imalat işlemlerinin denetlenmesini kabul ettiğimi
TAAHHÜT;

Bu eşya için ekli D-8 Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi hususunda gereğini ARZ
Ederim.



...............................................................
(Yer ve tarih)

..............................................................
(İmza)




Örneğin: imalatta kullanılan ür ünlere veya aynen reeksport edilen mallara ilişkin ithal evrakı, D -8 belgeleri, faturalar,
imalatçı beyanları, vs.