Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2016-12-31
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/95392
Resmi Gazete Tarihi: 31.12.2016 Resmi Gazete Sayısı: 29935 3.Mükerrer
TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR VARLIKLARIN DEĞER
TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, rehne konu taşınır varlıkların değerinin tespit
edilmesine, ekspertiz hizmeti sunan kişilerin belirlenmesi ile bunların görevlendirilmesine ve
değerleme hizmeti ücretlerinin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; 20/10/2016 tarihli ve 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır
Rehni Kanunu uyarınca yapılacak değerleme hizmetlerine, bu hizmetleri verebilecek eksperler ile
bunların iş ve işleml erine, yetkili mahkemece eksper görevlendirilmesine, eksper talebinde
bulunabilecek kişilere, eksperlerin denetimi ile değerleme hizmeti ücretlerine ilişkin usul ve
esasları kapsar.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanununun 13
üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
b) Değerleme hizmeti: Kanun kapsamında rehne konu edilen taşınır varlıkların belirli bir
tarihteki muhtemel değerinin bağımsız ve tarafsız olarak tespit edilmesi faaliyetlerini,
c) Eksper: 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankal ara
Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik
uyarınca yetkilendirilmiş kişi veya kuruluşları,
ç) Kanun: 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanununu,
d) Kredi ve kefalet sağlayan kamu veya özel ku rum ve kuruluşlar: Tabi oldukları mevzuat
uyarınca kredi ve kefalet sağlamaya yetkili kamu veya özel kurum ve kuruluşları,
e) Lehine rehin verilen: Mevcut veya müstakbel bir borca güvence teşkil etmek amacıyla
lehine taşınır varlığın rehin gösterildiği borçluyu,
f) Rehin alacaklısı: Rehne konu varlığın mülkiyetini devralma, alacağını 19/10/2005 tarihli
ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren varlık yönetim şirketlerine veya uygun
gördüğü başka bir üçüncü kişiye devretme, rehinli varlıkla rı kiralama ve lisans haklarını
kullanabilme, rehinli varlığı denetleme, değerini tespit ettirme veya genel hükümler çerçevesinde
paraya çevirme yetkisi ile bunlarla sınırlı olmaksızın Kanun ve genel hükümlerde belirtilen hak ve
yetkilere sahip alacaklıyı ve haleflerini,
g) Rehin veren: Mevcut veya müstakbel bir borca güvence teşkil etmek amacıyla taşınır
varlığını rehin gösteren borçlu veya üçüncü kişiyi,
ğ) TARES: Rehin sözleşmelerinin tescil, değişiklik ve terkini, rehinli taşınır varlığın devri ve
boşalan dereceye geçme hakkının tescili ile tescil edilen hususların sorgulanması ve bunlara ilişkin
belge oluşturulması işlemlerinin gerçekleştirildiği Taşınır Rehin Sicil Sistemini,
h) Taşınır varlık: Kanunun 5 inci maddesinde sayılan varlıkları,
ı) Yetkili kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,
ifade eder.
MADDE 5 – (1) Rehin hakkının kurulması öncesinde rehin veren, lehine rehin verilen veya
rehin alacaklısı ile bunların temsil ve ilzama yetkili temsilcileri rehne konu taşınırın değerini tespit
ettirmek üzere yetkili mahkemeden talepte bulunabilir.
(2) (Mülga ibare:RG -22/5/2018-30428) (...) borçlunun temerrüdü sonrasında yalnızca
rehin alacaklısı rehne konu taşınır varlığın değerini tespit ettirmek üzere yetkili m ahkemeden
talepte bulunabilir.
MADDE 6 – (1) Değer tespiti, Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca rehin verenin yerleşim
yerindeki sulh hukuk mahkemesinden talep edilir.
MADDE 7 – (1) Rehne konu taşınır varlığın değer tespiti , rehin hakkının kurulması
öncesinde rehin alacaklısı ile rehin veren arasında herhangi bir değerleme hizmeti alınmaksızın
serbestçe kararlaştırılabilir veya yetkili mahkemeden rehne konu taşınır varlığın değerini bu
Yönetmelik hükümlerine göre tespit ettirmek üzere talepte bulunulur.
(2) (Mülga:RG-22/5/2018-30428)
(3) Rehin alacaklısı, borçlunun temerrüde düşmesini müteakip rehne konu taşınır varlığın
değerini bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit ettirir.
MADDE 8 – (1) Değerleme hizmeti verecek eksper, üç gün içinde yetkili mahkeme
tarafından Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri
Hakkında Yönetmelik uyarınca yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar arasından görevlendirilir.
(2) Eksper, rehin verenin yerleşim yerinde faaliyet gösteren eksperler arasından
görevlendirilir. Bu yerde faaliyet gösteren yetkili eksper bulunmaması halinde, eksper en yakın
yerde faaliyet gösteren yetkili eksperler arasından görevlendirilir.
(3) İtiraz üzerine o yerde görevlendirilecek başkaca bir yetkili eksper bulunmaması halinde,
görevlendirme en yakın yerde faaliyet gösteren yetkili eksperler arasından yapılır.
(4) Yetkilendirilen eksperler TARES internet sayfasında güncel olarak yayımlanır.
MADDE 9 – (1) Rehin sözleşmesinin tarafları, rehin hakkının kurulması öncesinde rehne
konu taşınırların değerini herhangi bir değerleme hizmeti almaksızın serbestçe kararlaştırabilir.
Taraflar arasında değer tespiti konusunda bir anlaşma sağlanamaması halinde, yetki li
mahkemeden rehne konu taşınır varlığın değerini tespit ettirmek üzere talepte bulunulur.
(2) (Mülga ibare:RG -22/5/2018-30428) (...) borçlunun temerrüdü sonrasında yetkili
mahkemeden rehne konu taşınır varlığın değerini tespit ettirmek üzere talepte bulunulur.
(3) Rehne konu taşınır varlığın değeri, yetkili mahkeme tarafından 8 inci maddeye göre
görevlendirilen eksperler tarafından Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların
Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelikte belirtilen usul ve e saslara göre tespit
edilir.
(4) Yapılan değer tespiti rehin verene ve varsa lehine rehin verilen ile rehin alacaklısına
tebliğ edilir.
MADDE 10 – (1) Yetkili mahkeme tarafından görevlendirilen eksperlerce yapılan değer
tespitine bu tespitin tebliğinden itibaren üç iş günü içerisinde itiraz edilebilir.
(2) Yetkili mahkeme, itiraz üzerine Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların
Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş bir başka
eksperi üç gün içinde görevlendirir.
(3) İtiraz üzerine mahkeme tarafından yaptırılan değer tespiti kesindir. Aynı taraflarca bu
tespitin yapıldığı tarihten itibaren iki yıl geçmedikçe aynı taşınır varlıklara ilişkin yeniden değer
tespiti talep edilemez.
(4) Aynı taraflarca itiraz edilmeksizin bir yıl içerisinde yapılan ve aynı taşınır varlıklara ilişkin
ikinci değer tespit talebi itiraz hükmündedir.
MADDE 11 – (1) Değerleme hizmet ücretleri, ilgili kurum ve kuruluşların görüşü alınarak
Bakanlık tarafından belirlenir ve ücret tarifesinde ilan edilir.
(2) Değerleme hizmeti verecek eksperler tarafından tarifede gösterilen hizmet ücretlerini
aşan bir ücret talep edilemez.
(3) Değer tespiti talebinden doğan yargılama giderleri ile değerleme hizmet ücreti
taraflarca eşit olarak ödenir.
(4) Bakanlık, ücret tarifesinde gösterilen ücretleri artırmaya ve azaltmaya yetkilidir.
MADDE 12 – (1) 5411 sayılı Kanun uyarınca faaliyet gösteren bankalar ve finansal
kuruluşlara Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca değerleme hizmeti verecek eksperler ile
bunların faaliyetlerinin gözetim ve denetimi, Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların
Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yetkili kurum
tarafından yapılır.
(2) 21/11/2012 tarihli ve 6 361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri
Kanunu uyarınca faaliyet gösteren finansal kuruluşlara, kredi ve kefalet sağlayan kamu veya özel
kurum ve kuruluşlara, rehin alacaklısı tacir ve esnaflara Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri
uyarınca değerleme hizmeti verecek eksperler ile bunların faaliyetleri Bakanlığın denetimine
tabidir.
(3) Bakanlık tarafından ikinci fıkra uyarınca yapılacak denetimlerde Bankalara Değerleme
Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğin bağımsızlık,
bağımsızlığın ortadan kalkması, mesleki özen ve titizlik, kalite güvence sistemi, değerleme
faaliyeti, mesleki sorumluluk sigortası, mesleki sorumluluk sigortasının tazmini, yetki iptali ve
sırların saklanması ve kuruma bildirim hükümleri kıyasen uygulanır.
(4) Bakanlık, ikinci fıkra uyarınca yapılacak denetimlerde değerleme hizmeti verecek
eksperlerden Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile ilgili göreceği bütün bilgileri gizli dahi olsa
istemeye, tüm defter, kayıt ve belgelerini incelemeye yetkilidir.
(5) Bakanlık tarafından ikinci fıkra uyarınca yapılacak denetimlerde rehne konu taşınır
varlığın değerinin tespiti amacıyla görevlendirilen eksperlerin denetim öncesi ve sırasındaki
yükümlülükleri şunlardır:
a) Bakanlık tarafından istenilen bilgileri vermek,
b) Defter, kayıt ve belgeleri incelemeye hazır bulundurmak,
c) Tüm bilgi işlem sistemini denetimin amaçlarına uygun olarak Bakanlığın denetim yapan
personeline açmak,
ç) Verilerin güvenliğini sağlamakla ve muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü defter,
belge ve karneler ile vermek zorunda bulundukları bilgilere ilişkin mikrofiş, mikrofilm, manyetik
teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale
getirmek için gerekli tüm sistem ve şifrelerini inceleme için ibraz etmek ve işletmek.
MADDE 13 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/2017 tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
31/12/2016 29935 (3. Mükerrer)
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1 22/5/2018 30428
2
3