Kurum Yönetmelikleri · Resmî Gazete: 2016-12-31
Resmî kaynak: https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Goster/95393
Resmi Gazete Tarihi: 31.12.2016 Resmi Gazete Sayısı: 29935 3.Mükerrer
TİCARİ İŞLEMLERDE REHİN HAKKININ KURULMASI VE TEMERRÜT
SONRASI HAKLARIN KULLANILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Kanunda belirtilen rehin sözleşmesine, rehin
hakkının kurulmasına, rehin sistemlerine, rehin sözleşmesinin Rehinli Taşınır Siciline tesciline,
borçlunun temerrüdü sonrası rehin alacaklısı ile rehin verenlerin hak ve yükümlülükle rine ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, Kanunun 3 üncü maddesinde sayılan taraflar arasında
akdedilen ve rehne konu taşınır varlığı rehin alacaklısına teslim etmeksizin (Değişik ibare:RG-
22/5/2018-30428) Rehinli Taşınır Siciline tescil edilmek suretiyle kurulan rehinlere uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik hükümleri;
a) Birinci fıkra kapsamında olmayan rehin,
b) Sermaye piyasası araçları ile türev araçlara ilişkin finansal sözleşmeleri konu edinen
rehin sözleşmeleri ile mevduat rehni,
c) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre kurulmuş (Ek ibare:RG-
22/5/2018-30428) teslime bağlı taşınır rehni,
ç) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre kurulmuş araç rehni,
d) 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununa göre kurulan hava aracı
ipoteği,
e) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre kurulan gemi ipoteği,
f) 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununa göre kurulan maden hakları ve cevher
rehni,
sözleşmelerine uygulanmaz.
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 20/10/2016 tarihli ve 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır
Rehni Kanununun 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasına ve 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına
dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
b) Çiftçi: 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununa göre faaliyet gösteren çiftçiyi,
c) ÇKS numarası: 5488 sayılı Tarım Kanunu uyarınca kurulan Çiftçi Kayıt Sistemi kay ıt
numarasını,
ç) Esnaf: 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununa
göre faaliyet gösteren esnaf ve sanatkarı,
d) Güvenli elektronik imza: 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 4
üncü maddesinde tanımlanan elektronik imzayı,
e) İlgili: Rehin alacaklısı, rehin veren borçlu veya borçlu lehine rehin veren üçüncü kişiyi,
f) Kanun: 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanununu,
g) Kimlik numarası: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için Türkiye Cumhuriyeti kimlik
numarasını, yabancı uyruklu kişiler için yabancı kimlik numarasını,
ğ) Kredi kuruluşu: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca faaliyet
gösteren banka lar ve finansal kuruşlar, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama,
Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu uyarınca faaliyet gösteren finansal kuruluşlar ile kredi
ve kefalet sağlayan kamu veya özel kurum ve kuruluşları,
h) Kredi ve kefalet sa ğlayan kamu veya özel kurum ve kuruluşlar: Özel kanunları uyarınca
kredi ve kefalet sağlayan kamu kurum veya kuruluşları ile özel hukuk kişilerini,
ı) Lehine rehin verilen: Üçüncü kişi tarafından bir borca güvence teşkil etmek amacıyla
lehine taşınır varlığın rehin gösterildiği borçluyu,
i) MERSİS: Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) tarafından ticaret siciline kayıtlı tacirlere
verilen tekil numarayı,
j) Rehin alacaklısı: Rehne konu varlığın mülkiyetini devralma, alacağını 5411 sayılı
Bankacılık Kanunu uy arınca faaliyet gösteren varlık yönetim şirketlerine veya uygun gördüğü
başka bir üçüncü kişiye devretme, rehinli taşınır varlıkları kiralama ve lisans haklarını
kullanabilme, rehinli taşınır varlığı denetleme, değerini tespit ettirme veya genel hükümler
çerçevesinde paraya çevirme yetkisi ile bunlarla sınırlı olmaksızın Kanun ve genel hükümlerde
belirtilen hak ve yetkilere sahip alacaklıyı ve haleflerini,
k) Rehin hakkı: Taşınır varlığın türünden, rehin verenin veya rehin alacaklısının
durumundan, rehinle güvence altına alınan borcun niteliğinden veya tarafların onu rehin hakkı
olarak adlandırmasından bağımsız olarak bir borcun ödenmesini veya ifa edilmesini güvence
altına almak amacıyla rehinli alacağın devrinde devredenin 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk
Borçlar Kanununun 189 uncu maddesinde belirtilen hakları da dâhil olmak üzere, taşınır varlık
üzerinde zilyetliğin devrine gerek olmaksızın Sicile tescil ile tesis edilen sınırlı ayni hakkı,
l) Rehin sözleşmesi: Rehin hakkını tesis etmek amacıyla rehi n veren ile alacaklı arasında
imzalanan sözleşmeyi,
m) Rehin veren: Mevcut veya müstakbel bir borca güvence teşkil etmek amacıyla taşınır
varlığını rehin gösteren borçlu veya üçüncü kişiyi,
n) Serbest meslek erbabı: 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir V ergisi Kanununa göre
tanımlanan serbest meslek erbabını,
o) Sicil: Rehinli Taşınır Sicilini,
ö) Tacir: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tacir kabul edilen kişiyi,
p) Taşınır varlık: Kanunun 5 inci maddesinde sayılan varlıkları,
r) Üretici örgütü: 4/8 /2012 tarihli ve 28374 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sebze ve
Meyve Üretici Örgütleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan üretici örgütü belgesine sahip
kooperatifler ve tarımsal üretici birlikleri ile üretici ve yetiştiricilerin ilgili kanunlara d ayanarak
kurdukları tarımsal amaçlı kooperatif ve birlikleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Rehin Hakkı, Rehin Sözleşmesi ve Rehin Sistemleri
MADDE 5 – (1) Rehin hakkının kurulmasının aşamaları şunlardır:
a) Rehinle güvence altına alınabilecek mevcut veya müstakbel bir borcun varlığı.
b) İradenin mevcut veya müstakbel bir borcun ödenmesini veya ifa edilmesini güvence
altına almak amacıyla taşınır varlık üzerinde zilyetliğin devrine gerek olmaksızın sınırlı ayni hak
tesis etme yönünde oluşması.
c) Rehin sözleşmesinin hazırlanması ve imzalanması.
ç) Rehin sözleşmesinin Sicile tescil edilmesi.
MADDE 6 – (1) Kanuna ve bu Yönetmeliğe göre geçerli bir rehin hakkı, mevcut veya
müstakbel bir borca güvence teşkil etmek için kurulur.
MADDE 7 – (1) Kanuna ve bu Yönetmeliğe göre geçerli bir rehin hakkı kurulabilmesi için
taraf iradelerinin mevcut veya müstakbel bir borcun ödenmesini veya ifa edilmesini güvence
altına almak amacıyla Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen taşınır varlıklar üzerinde zi lyetliğin
devrine gerek olmaksızın sınırlı ayni hak tesis etme yönünde olması gerekir.
MADDE 8 – (1) Rehin sözleşmesi elektronik ortamda ya da yazılı olarak hazırlanır.
(2) Sicile tescil edilmesi için elektronik ortamda haz ırlanan rehin sözleşmesi güvenli
elektronik imza ile imzalanır.
(3) Sicile tescil edilmesi için yazılı olarak hazırlanan rehin sözleşmesi, Sicil yetkilisi
huzurunda imzalanır veya taraf imzaları noterce onaylanır.
(4) Kanuna ve bu Yönetmeliğe göre geçerli bir rehin sözleşmesinin hazırlanabilmesi için bir
borcun ödenmesini veya ifa edilmesini güvence altına almak amacıyla taşınır varlık üzerinde
zilyetliğin devrine gerek olmaksızın sınırlı ayni hak tesis etme yönündeki karşılıklı irade
beyanlarının rehin sözleşmesinde belirtilmesi gerekir.
MADDE 9 – (1) Rehin sözleşmesinde aşağıdaki hususlara yer verilmesi zorunludur:
a) Rehin alacaklısının;
1) Tacir olması halinde ticaret unvanı, MERSİS numarası, adresi ile varsa temsi l ve ilzama
yetkili temsilcinin adı, soyadı, kimlik numarası ve imzası,
2) Kredi ve kefalet sağlayan kamu veya özel kurum ve kuruluşlar olması halinde kurum adı,
adresi ve yetkili kişinin adı, soyadı, kimlik numarası ve imzası,
3) Esnaf olması halinde, kim lik numarası, adı, soyadı, imzası ve adresi ile varsa temsil ve
ilzama yetkili temsilcinin adı, soyadı, kimlik numarası ve imzası,
b) Rehin veren borçlu ise borçlunun;
1) Tacir olması halinde ticaret unvanı, MERSİS numarası, adresi ile varsa temsil ve ilza ma
yetkili temsilcinin kimlik numarası, adı, soyadı ve imzası,
2) Esnaf olması halinde, kimlik numarası, adı, soyadı, imzası ve adresi ile varsa temsil ve
ilzama yetkili temsilcinin kimlik numarası, adı, soyadı ve imzası,
3) Çiftçi olması halinde kimlik numarası, ÇKS numarası, adı, soyadı, imzası, adresi ile varsa
temsil ve ilzama yetkili temsilcinin kimlik numarası, adı, soyadı ve imzası,
4) Serbest meslek erbabı olması halinde kimlik numarası, adı, soyadı, imzası ve adresi ile
varsa temsil ve ilzama yetkili temsilcinin kimlik numarası, adı, soyadı ve imzası,
5) Sebze ve Meyve Üretici Örgütleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yer alan üretici
örgütü belgesine sahip üretici örgütü olması halinde üretici örgütü belge numarası, adresi ile
varsa temsil ve ilzama yetkili temsilcinin kimlik numarası, adı, soyadı ve imzası,
c) Üçüncü kişinin borçlu lehine taşınır varlığını rehin göstermesi halinde üçüncü kişinin
kimlik numarası, adı, soyadı, imzası ve adresi ile varsa temsil ve ilzama yetkili temsilcinin kimlik
numarası, adı, soyadı ve imzası,
ç) Rehnin dayandığı sözleşme konusu,
d) Güvence altına alınan alacağın miktarının belirli olması halinde borç ve güvence miktarı,
e) Güvence altına alınan alacağın belirli olmaması halinde rehnin ne miktar için güvence
teşkil ettiği,
f) Rehin tutarının para cinsi,
g) Rehne konu varlık ile bu varlığın ayırt edici özellikleri,
ğ) Rehin kuruluşunda belirlenen rehin sistemi ile sabit derece sisteminin kabul edilmiş
olması halinde derecenin itibari değeri ve rehin alacaklısının derece ve sırası,
h) Ticari İşlemlerde Taşınır Varlıkların Değer Tespiti Hakkında Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde bir değerleme yapılmış ise taşınır varlığının tespit edilen değeri,
ı) (Mülga:RG-22/5/2018-30428)
i) Rehin hakkının Sicile tescilinden doğan masrafların hangi tarafa ait olduğu.
(2) (Ek:RG-22/5/2018-30428)(1) Rehin konusu taşınır varlığın ayırt edici özellikleri yoksa
genel olarak belirlenmesine yarayan nitelikleri rehin sözleşmesinde yer alır.
(3) Rehin sözleşmesinde, rehne konu taşınır varlığın alt veya art rehne konu edilmeyeceği
ile rehin verenin rehne konu taşınır varlık üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlandığına dair
kayıtlara yer verilemez.
(4) Kanuna ve bu Yönetmeliğe aykırı olmayan diğer hak ve yükümlülükler ile diğer hususlar
taraflarca sözleşmede belirtilebilir.
MADDE 10 – (1) Kanuna ve bu Yönetmeliğe göre geçerli bir rehin hakkının kurulabilmesi
için rehin alacaklısı şu kişiler olabilir:
a) Kredi kuruluşları.
b) Tacir.
c) Esnaf.
(2) Kanuna ve bu Yönetmeliğe göre geçerli bir rehin hakkının kurulabilmesi için rehin veren
şu kişiler olabilir:
a) Tacir.
b) Esnaf.
c) Çiftçi.
ç) Üretici Örgütü.
d) Serbest Meslek Erbabı.
(3) Rehin hakkı ancak şu kişiler arasında kurulabilir;
a) Rehin alacaklısı bir kredi kuruluşu ile rehin veren tacir, esnaf, çiftçi, üretici örgütü veya
serbest meslek erbabından herhangi biri,
b) Rehin alacaklısı tacir ile rehin veren tacir,
c) Rehin alacaklısı tacir ile rehin veren esnaf,
ç) Rehin alacaklısı esnaf ile rehin veren tacir,
d) Rehin alacaklısı esnaf ile rehin veren esnaf.
(4) Rehin hakkı kurabilecek üçüncü fıkrada sayılan kişiler dışında Kanun uyarınca bir rehin
hakkı kurulamaz.
(5) Herhangi bir kimse, ikinci fıkrada sayılan kişiler lehine 11 inci maddede sayılan
taşınırlarından birini veya birkaçını rehin olarak gösterebilir.
MADDE 11 – (1) Rehin hakkı aşağıda belirtilen taşınır varlıkların biri veya birden fazlası
üzerinde kurulabilir:
a) Alacaklar.
b) Çok yıllık ürün veren ağaçlar.
c) Fikri ve sınai mülkiyete konu haklar.
ç) Hammadde.
d) Her türlü kazanç ve iratlar.
e) Başka bir sicile kaydı öngörülmeyen ve idari izin belgesi niteliğinde olmayan her türlü
lisans ve ruhsatlar.
f) Kira gelirleri.
g) Kiracılık hakkı.
ğ) Makine ve teçhizat, araç, ekipman, alet, iş makinaları, elektronik haberleşme cihazları
dâhil her türlü elektronik cihaz gibi menkul işletme tesisatı.
h) Sarf malzemesi.
ı) Stoklar.
i) Tarımsal ürün.
j) Ticari değeri olan her tür hayvan.
k) Ticaret unvanı ve/veya işletme adı.
l) Ticari işletme veya esnaf işletmesi.
m) Ticari plaka ve ticari hat.
n) Ticari proje.
o) Vagon.
ö) (Ek:RG-22/5/2018-30428)(2) Benzeri her türlü taşınır varlık ve hak.
p) Bu fıkrada sayılanlardan üçüncü kişiler zilyetliğindeki taşınır varlık, hak ve paylı mülkiyet
hakları.
(2) Borç miktarının belirli olması halinde birinci fıkrada sayılan varlıklardan ancak borç
miktarının tamamına ek olarak azami beşte bir oranına yetecek kadarı üzerinde rehin kurulabilir.
(3) (Ek:RG-22/5/2018-30428) Bir malvarlığı grubunun tamamının genel tanımlama
yapılması suretiyle rehnedilmesi halinde rehnin kuruluşu anında malvarlığı grubunda bulunan
bütün taşınır varlıklar rehnedilmiş sayılır.
MADDE 12 – (1) Henüz malikin mülkiyetinde bulunmayan ancak ileride mülkiyete konu
olabilecek 11 inci maddede sayılan taşınır varlıklar da rehin konusu edilebilir. Bu halde malik,
diğer tasarruf işlemlerini ancak müstakbel taşınır varlığı mülkiyete konu ettikten sonr a
kullanabilir.
MADDE 13 – (Değişik:RG-22/5/2018-30428)
(1) Rehin, mevcut veya müstakbel taşınır varlıklarının getirileri üzerinde kurulabilir.
MADDE 14 – (1) Taşınır varlık üzerindeki rehin hakkı, o va rlığın bütünleyici parçasını da
kapsar. Bütünleyici parçanın ayırt edici özelliklerinin bulunması halinde bunlar ayrıca rehin
sözleşmesinde belirtilir.
(2) Aksi kararlaştırılmadıkça, rehin sözleşmesi akdedilirken taşınır varlıkta bulunan
eklentiler ile söz leşmenin akdedilmesinden sonra ilave edilen eklentiler rehin kapsamında
değildirler.
MADDE 15 – (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-22/5/2018-30428)
(1) Rehnin kapsamına taşınır varlığın gelecekteki her türlü faiz, sigorta gibi hukuki getirileri
ile doğal ürün ve ikamesi mallar, taşınır varlık ile birlikte doğrudan girer.
(2) Rehinli taşınır varlığın sigortalanması halinde rehinli alacaklının hakkı, sigorta tazminatı
üzerinde de devam eder. Bu halde, sigortanın hüküm ve sonuçlarına ilişkin 13/1/2011 tarihli ve
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1456 ncı maddesi hükmü kıyasen uygulanır.
(3) Bir üretim sürecinde kullanılan taşınırın rehnedilmesi halinde r ehin, üretimin her
aşamasında veya üretimin sonunda rehinli taşınırın yerini alan alacak üzerinde aynı oranda ve
sırada kendiliğinden tesis edilmiş sayılır.
(4) Rehinli taşınır varlıkların ikamesi başka bir işleme gerek kalmaksızın rehin kapsamına
dâhildir.
MADDE 16 – (1) Her tür sözleşmeden doğan mevcut veya müstakbel alacaklar rehne konu
edilebilir. 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Ge nel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri
saklıdır.
(2) Belirli bir iş veya konu ile sınırlandırılmaksızın bütün müstakbel alacakların rehne konu
edildiğine dair rehin sözleşmeleri geçersizdir.
MADDE 17 – (1) Ticari i şletme ve esnaf işletmesinin tamamı üzerinde rehin kurulması
hâlinde, rehnin kuruluşu anında işletmenin faaliyetine tahsis edilmiş olan taşınır (Mülga
ibare:RG-22/5/2018-30428) (...) varlıklar rehnedilmiş sayılır.
(2) Bu varlıklar üzerinde diğer kanunlar u yarınca önceden bir rehin hakkı tesis edilmiş
olması hâlinde Kanun ve bu Yönetmelik çerçevesinde tesis edilerek bildirilen rehin sonraki sırada
yer alır.
(3) Borç miktarının belirli olması halinde 11 inci maddede yer alan diğer taşınır varlıklardan
biri veya birden fazlasının borç miktarının tamamına ek olarak beşte birinden fazlasını karşılaması
hâlinde işletmelerin tümü üzerinde rehin kurulamaz.
MADDE 18 – (1) Rehin sözleşmesi yazılı olarak aşağıdaki şekillerde hazırlanır:
a) Taraf imzalarının noterce onaylanması.
b) Sicil yetkilisi huzurunda rehin sözleşmesinin imzalanması.
(2) Elektronik ortamda düzenlenen rehin sözleşmesi güvenli elektronik imza ile imzalanır.
Bu halde, sözleşmenin 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına
aykırı olduğu iddia edilemez.
MADDE 19 – (1) 18 inci maddenin birinci fıkrasına göre yazılı olarak hazırlanan rehin
sözleşmesi Sicil yetkilisi tarafından Sicile tescil edilir.
(2) 18 inc i maddenin ikinci fıkrasına göre elektronik ortamda hazırlanan ve taraflarca
güvenli elektronik imza ile imzalanan rehin sözleşmesi, Sicil yetkilisi tarafından Sicile tescil edilir.
MADDE 20 – (1) Taraflardan borç ikrarını içerse dahi rehin söz leşmesinin düzenlenmesi,
Sicile tescil edilmesi ve Sicilde tesis edilen işlemler sebebiyle herhangi bir vergi, resim, harç ve
değerli kâğıt bedeli tahsil edilmez.
MADDE 21 – (1) Rehin hakkı, rehin sözleşmesinde süre kaydı konulması halinde belirlenen
süre boyunca geçerlidir.
(2) Bir borca rehin sözleşmesinde belirlenen süre sonuna kadar güvence teşkil eden
rehinlerde, borçlunun temerrüdü halinde borçlu tarafından rehin sözleşmesinde belirlenen
sürenin sona erdiği iddiası ile terkin talebinde bulunulamaz.
(3) Rehin hakkı geçerlilik süresinin taraflarca uzatılması halinde ilerleme sisteminde sonraki
sırada başka rehin alacaklısı varsa lehine geçerlilik süresi uzatılan rehin alacaklısının sırası son
sıraya düşer. Sabit derece sisteminde rehin alacaklısının derece ve sırası korunur.
MADDE 22 – (1) Kanun ve bu Yönetmeliğe göre kurulan rehin hakkı, belirlenen sürenin
sona ermesi, alacağın sona ermesi, rehnin terkini veya rehinli taşınır varlığın tamamen yo k
olmasıyla sona erer.
MADDE 23 – (Mülga:RG-22/5/2018-30428)
MADDE 24 – (1) Taşınır varlık üzerinde aşağıdaki rehin sistemleri ile rehin kurulabilir:
a) İlerleme sistemi.
b) Sabit derece sistemi.
(2) Taraflarca herhangi bir rehin sisteminin belirlenmemesi halinde rehin, ilerleme
sistemine göre kurulmuş sayılır.
MADDE 25 – (1) İlerleme sisteminde Sicile tescil anı dikkate alınır.
(2) İlk tescil anına göre alacaklılar birinci sıradan başlamak üzere sıralanır.
(3) Öncelik sırası, tescil anına göre belirlenir.
(4) Rehinli taşınır varlığın tamamı, öncelik hakkına sahip rehin hakkına güvence teşkil eder.
(5) Önceki sırada yer alan rehin alacaklısının rehin hakkının sona ererek Sicilden te rkin
edilmesi üzerine sonraki sırada yer alan rehin alacaklıları sırayla boşalan dereceye ilerler.
(6) Sonraki sırada yer alan alacaklıya rehin sözleşmesi ile boşalan dereceye ilerleme hakkı
tanınması halinde önceki sırada bulunan diğer rehin alacaklılarının muvafakatinin alınmış olması
gerekir. Bu halde yeni rehin alacaklısı boşalan derecenin öncelik sırasına sahip olur.
(7) Boşalan dereceye ilerleme hakkı veren sözleşmelerin geçerliliği, önceki sırada bulunan
rehin alacaklılarının muvafakati üzerine Kanun ve bu Yönetmelikte belirtilen rehin sözleşmesi
şekil şartına itibar edilmesine, boşalan derecenin öncelik hakkından istifade edebilmesi için bu
sözleşmenin Sicile tesciline bağlıdır.
MADDE 26 – (1) Rehin veren tarafından taşınır varlığın değerinin itibari değerlere ayrılarak
derecelendirilmesi halinde taraflar, varlık üzerinde sabit derece sistemi ile rehin kurabilir.
(2) Bu sistemde öncelik hakkı rehin hakkının derece ve sırasına göre belirlenir.
(3) Rehin, sırada kendisinden önce gelecek olanların derece, sıra ve itibari değerin tescilde
belirtilmesi kaydıyla ikinci veya daha sonraki derecede de kurulabilir.
(4) Sabit derece sistemi şeklinde kurulan taşınır rehninde, farklı sıralarda kurulmuş bulunan
rehin haklarından birinin terkin edilmiş olması, sonraki sırada yer alan rehin alacaklısına doğrudan
boşalan dereceye geçme hakkı vermez.
(5) Terkin edilen rehin hakkı yerine yeni bir rehin hakkı kurulabilir.
(6) Sonraki sırada yer alan rehin alacaklısına rehin sözleşmesi ile boşalan dereceye ilerleme
hakkı tanınması halinde bu hususun Sicile tescil edilmesi gerekir.
(7) Sonraki sırada yer alan rehin alacaklısına boşalan dereceye geçme hakkı veren
sözleşmelerin geçerliliği, Kanun ve bu Yönetmelikte belirtilen rehin sözleşmesi şekil şartına itibar
edilmesine, boşalan derecenin öncelik hakkından istifade edebilmesi Sicile tesciline bağlıdır.
MADDE 27 – (1) Rehinli taşınır varlığın zilyedi, rehinli taşınır varlığın değerini düşüren
davranışlarda bulunursa; ilgililer, rehinli t aşınır varlığın bulunduğu yer mahkemesinden bu gibi
davranışları yasaklamasını isteyebilir. İlgililere, gerekli önlemleri almak üzere hâkim tarafından
yetki verilebileceği gibi; gecikmesinde tehlike bulunan hâllerde ilgililer, böyle bir yetki verilmeden
de gerekli önlemleri kendiliğinden alabilir. İlgililer, önlem için yapmış olduğu giderleri malikten
isteyebilir ve bu giderlerine has olmak üzere taşınır varlık üzerinde, tescile gerek olmaksızın ve
tescil edilmiş olan diğer yüklerden önce gelen bir rehin hakkına sahip olur.
(2) Rehinli taşınır varlığın değerinde düşme meydana gelmişse rehin alacaklısı, alacağı için
başka güvence göstermesini veya rehinli taşınır varlığın eski hâle getirilmesini borçludan
isteyebilir. Rehin alacaklısı, rehinli taşınır varlığı n değerinin düşmesi tehlikesinin mevcut olması
hâlinde de güvence isteyebilir. Yeterli güvence hâkim tarafından belirlenen süre içinde
verilmediği takdirde rehin alacaklısı, güvence eksiğini karşılayacak miktardaki alacak kısmının
ödenmesini isteyebilir.
(3) Değer düşmesi zilyedin kusuru olmadan meydana gelmişse rehin alacaklısı, ancak
zilyedin zarardan ötürü aldığı tazminat miktarını aşmayacak ölçüde borçludan güvence vermesini
veya kısmî ödeme yapmasını isteyebilir. Bununla birlikte rehin alacaklısı, değe r düşmesinin
önlenmesi veya giderilmesi için gerekli önlemleri kendiliğinden alabilir. Rehin alacaklısı, bu
amaçla yaptığı harcama tutarı kadar rehinli taşınır varlık üzerinde tescile gerek olmaksızın ve tescil
edilmiş olan diğer yüklerden önce gelen bir r ehin hakkına sahip olur. Malik, bu masraflardan
kişisel olarak sorumlu değildir.
MADDE 28 – (1) Rehinli taşınır varlığın mülkiyetinin veya zilyetliğinin devri, aksi
kararlaştırılmış olmadıkça, borçlunun sorumluluğunda ve güvencede bir değişiklik meydana
getirmez.
(2) Mülkiyetin devredilmesi halinde yeni malik borcu yüklendiği takdirde rehin alaca klısı,
kendisine başvurma hakkını saklı tuttuğunu bir yıl içinde yazılı olarak önceki borçluya bildirmezse,
borçlu borcundan kurtulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Temerrüt Sonrası Hakların Kullanımı
MADDE 29 – (1) Kanun ve bu Yönetmelik kapsamındaki rehi nle güvence altına alınan
borçların süresinde ifa edilmemesi hâlinde rehin alacaklısı, bu Yönetmelikte belirtilen usulün
tamamlanması üzerine 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 24 üncü maddesinin
üçüncü fıkrasına göre icra müdürlüğü marifetiyle taşınırın mülkiyetinin devrini talep edebilir.
(2) Rehin sözleşmesinin ilam niteliğinde bir belgeye bağlanmış olması halinde 2004 sayılı
İcra ve İflas Kanununun 24 üncü maddesi kıyasen uygulanır.
MADDE 30 – (1) Borçlunun t emerrüdünün gerçekleşmesi halinde rehinli taşınır varlığın
mülkiyetinin devri bir takip talebi ile yapılır.
(2) Takip talebi, temerrüdün gerçekleşmesini müteakip yedi gün içinde yapılır.
MADDE 31 – (1) Borçlunun temerrüdünün gerçekleşmesi hali nde rehinli taşınır varlığın
mülkiyetinin devrini talep etmeye yetkili kişiler şunlardır:
a) Rehin sözleşmesinde ilerleme sisteminin belirlenmiş olması halinde tescil anına göre
belirlenen ilk rehin alacaklısı veya temsil ve ilzama yetkili temsilcisi.
b) Rehin sözleşmesinde sabit derece sisteminin belirlenmiş olması halinde derece ve sıra
olarak en önde bulunan rehin alacaklısı veya temsil ve ilzama yetkili temsilcisi.
(2) Rehinli taşınır varlığın mülkiyetinin devri bu varlığın bulunduğu yer veya rehin
alacaklısının yerleşim yeri icra müdürlüğünden talep edilir.
(3) Rehinli taşınır varlığın mülkiyetinin devrinin talebi sözlü, yazılı veya elektronik ortamda
yapılabilir.
(4) Takip talebinde şu hususlara yer verilir:
a) Rehin alacaklısının 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen bilgileri.
b) Borçlunun 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen bilgileri.
c) Rehnin güvence oluşturduğu borç bilgileri.
(5) Takip talebinin ekinde Ticari İşlemlerde Taşınır Varlıkların Değer Tespiti Hakkında
Yönetmelik uyarınca düzenlenen ekspertiz/değerleme raporuna yer verilir.
(6) Rehin sözleşmesinin aslının veya borçlu sayısından bir fazla olacak şekilde rehin
alacaklısı veya temsil ve ilzama yetkili temsilcisi tarafından onaylanmış örneğinin tak ip talebi
ekinde icra müdürlüğüne verilmesi zorunludur.
(7) İcra müdürlüğüne, Sicilden alınmış rehin verenin, rehinli taşınır varlığın zilyedinin,
sonraki sırada yer alan rehin alacaklılarına ve rehinli taşınır varlığa ait bilgileri gösterir belge verilir.
MADDE 32 – (1) Takip talebini alan ilgili icra müdürlüğü, ekspertiz/değerleme raporunda
belirlenen rehinli taşınır varlığın değerini esas almak üzere 33 üncü maddeye göre rehin
alacaklılarının öncelik sırasını ve alacak miktarlarını gösteren bir cetvel hazırlar.
(2) Cetvelin bir örneği icra müdürlüğü tarafından ilgililere tebliğ edilir.
MADDE 33 – (1) Aynı taşınır varlık üzerinde birden fazla rehin hakkı kurulmuş olması
halinde Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre öncelik hakkı derece belirtilmeksizin kurulmuş
rehinlerde rehnin kuruluş anına göre, sabit derece sistemine göre kurulmuş rehinlerde derecenin
sırasına göre belirlenir.
(2) İlerleme sisteminde sonraki sırada yer alan rehin alacaklısına diğer alacaklıların
muvafakati ile verilen boşalan dereceye geçme hakkı, diğer alacaklılara göre öncelik hakkına da
muvafakat edildiği anlamına gelir. Bu halde önceki sırada yer alan rehin alacaklısı alacağını
tamamen almadan bir sonraki rehin alacaklısına ödeme yapılmaz. Sabit derece sisteminde
boşalan dereceye geçme hakkı verilen sonraki derecede bir rehin alacaklısına o derecenin
sağladığı güvence kadar ödeme yapılır.
(3) (Mülga:RG-22/5/2018-30428)
(4) (Mülga:RG-22/5/2018-30428)
(5) (Mülga:RG-22/5/2018-30428)
(6) (Mülga:RG-22/5/2018-30428)
(7) Getirisi üzerinde ayrıca bir rehin tesis edilmemiş ise varlığın getirisi üzerindeki öncelik
hakkı, asıl rehinli taşınır varlığın öncelik sırasıyla aynıdır.
(8) Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre Sicile tescil edilen rehin hakları, sonraki
tarihlerde başka kanunlara göre kurulan rehinlere göre öncelik hakkına sahiptir.
MADDE 34 – (1) Her rehin alacaklısı sıra cetveli örneğinin tebliğinden itibaren yedi gün
içinde rehinli taşınır varlığın bulunduğu yer veya rehin alacaklısının yerleşim yeri asliye hukuk
mahkemesinde ilgililer aleyhine dava açarak cetvel içeriğine itiraz edebi lir. Dava basit yargılama
usulü ile görülür.
(2) İtiraz alacağın esas ve miktarına ilişkin olmayıp yalnızca sıraya ilişkin ise icra
mahkemesine şikâyet edilebilir.
MADDE 35 – (1) İcra müdürlüğü, sıra cetveline itiraz edilmemesi, itiraz veya şikâ yetin
reddedilmesi üzerine, durumu rehinli taşınır varlık üzerindeki sonra gelen rehin hakkı sahiplerine
bir ihbarname ile bildirir ve borçlu ile rehin veren üçüncü kişi ise taşınır varlığın maliki üçüncü
kişiye birer ödeme emri gönderir.
(2) Ödeme emrinde rehin verene aşağıdaki hususlar bildirilir:
a) Ödeme süresinin on beş gün olduğu.
b) Yedi gün içinde itiraz olunmaz ve birinci on beş gün içinde borç ödenmezse rehinli taşınır
varlığın mülkiyetinin alacaklıya devredileceği.
(3) 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 150/ı maddesi hükümleri saklıdır.
MADDE 36 – (1) Ödeme emrine itiraz hakkında İcra ve İflas Kanununun 148 ila 150/d
maddesi hükümleri kıyasen uygulanır.
(2) Sırf rehin hakkına itiraz edilmesi halinde itiraz sonuçlanıncaya kadar mülkiyet alacaklıya
devredilmez. Bu aşamada rehin hakkına itiraz edilmediyse bundan sonra yapılacak itirazlar
dinlenmez.
MADDE 37 – (1) Ödeme emrine itiraz edilmezse, itirazın kaldırıldığına dair icra
mahkemesinden veya itirazın iptal edildiğine dair asliye hukuk mahkemesinden alınmış ilam icra
müdürlüğüne verilirse icra memuru bir icra emri tebliğ etmek suretiyle borçluya veya taşınır
varlığı zilyetliğinde bulundurana yedi gün içinde o varlığın teslimini emreder.
(2) İcra emrinde; rehin alacaklısının, borçlunun ve rehinli taşınır varlık üçüncü kişinin
zilyetliğinde ise bu kişinin 9 uncu maddede belirtilen hususları ile varsa temsil ve ilzama yetkili
temsilcilerinin adları ve soyadları, adresi ve teslime konu varlığın neden ibaret olduğu ve taşınır
varlığın teslim alınacağı yazılır.
(3) Borçlu veya rehinli taşınır varlığı zilyetliğinde bulunduran üçüncü kişi ödeme emrinin
gereğini yapmaz ise veya eksik yapar ve rehinli taşınır varlığı zilyetliğinde bulundurmaya devam
ederse rehinli taşınır varlık elinden zorla alınıp rehin alacaklısına verilir ve bu husus Sicile bildirilir.
MADDE 38 – (1) Rehinli taşınır varlığın mülkiyetini devralmaya hakkı olan rehin alacaklısı,
eksper raporunda belirtilen tutardan fazla bir alacağa sahipse raporda belirtilen tutarın onda
dokuzunu alacağına mahsup ederek varlığın mülkiyetinin devrini talep edebilir. Alacaklının fark
tutarı ile diğer alacaklıların öncelik hakkı ve alacak tutarına ilişkin rehin açığı belgesi düzenlenerek
rehin alacaklılarına verilir.
(2) Rehinli taşınır varlığın mülkiyetini devralmaya hakkı olan rehin alacaklısı, eksper
raporunda belirtilen değerden az bir alacağa sahipse fazla olan tutarı icra müdürlüğü hesabına
yatırarak mülkiyeti devralabilir. Bu fark tutarın icra müdürlüğü hesabına kaydedilmemesi halinde
bu tutar kadar borçlu ile müteselsilen sorumludur. Fark tutar diğer rehin alacaklılarına öncelik
sırasına ve hisselerine göre paylaştırılır. Aynı sırada olan rehin alacaklıları arasında o sıraya düşen
tutar rehin alacaklılarının alacakları oranında dağıtılır. Alacağının bir kısmını veya tamamını
alamayan diğer rehin alacaklılarına rehin açığı belgesi düzenlenerek verilir.
(3) Bu madde çerçevesinde verilen rehin açığı belgesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun
rehin açığı belgesi ile aynı hukuki sonuçları doğurur.
MADDE 39 – (1) Rehin alacaklısı, rehinli taşınır varlığın korunması için zorunlu masraf
yapmışsa ve özellikle malikin borçlu olduğu sigorta primlerini ödemişse, bundan doğan alacakları
tescile gerek olmaksızın aynen rehinli alacağı gibi güvenceden yararlanır.
MADDE 40 – (1) Öncelik hakkına sahip rehin alacaklısının bir hafta içerisinde mülkiyetin
devri talebinde bulunmaması halinde sonraki sırada bulunan rehin alacaklıları sırasıyla bu
Yönetmelikte belirtilen usule göre icra müdürlüğünden mülkiyetin devri talebinde bulunabilir.
MADDE 41 – (1) Mülkiyeti devralma yetkisi bulunan alacaklı alacağını 5411 sayılı Kanun
uyarınca faaliyet gösteren varlık yönetim şirketlerine veya üçüncü kişilere devredebilir. Bu halde
bu kişiler alacaklının halefi olur. Halef, Kanun ve bu Yönetmeliğin alacaklıya verdiği tüm yetkilere
sahiptir.
(2) Kanunun 5 inci maddesinde sayılan varlıklardan mülkiyeti veya zilyetliği
devredilemeyenlerin kir alama ve lisans hakkını doğrudan kullanabilir veya üçüncü kişilere
kullandırtabilir. Lisanslama ve kiralama geliri borca yetecek düzeye ulaştıktan sonra kiralama ve
lisanslama hakkı sona erer.
(3) (Değişik:RG-22/5/2018-30428) Birinci ve ikinci fıkra hüküml erindeki seçimlik yetkiler
genel hükümler çerçevesinde takip yapılmasına engel değildir.
(4) Temerrüt sonrası hakların kullanımında hakkında hüküm bulunmayan hallerde 2004
sayılı İcra ve İflas Kanunun ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip hüküml eri kıyasen
uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
MADDE 42 – (1) Kanun ve bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 4721 sayılı Türk
Medeni Kanununun (Mülga ibare:RG-22/5/2018-30428) (...) taşınmaz rehnine ilişkin hüküml eri
ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun ipoteğin paraya çevrilmesi hakkındaki hükümleri kıyasen
uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Kanun ve bu Yönetmelik, mülga 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni
Kanununa göre kurulan ticari işletme ve esnaf işletmesi rehinlerine uygulanmaz.
(2) Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri, 10 uncu, 11 inci ve 12 nci maddelerde belirtilen
varlıklar üzerinde Kanun ve bu Yönetmeliğin yürürlüğünden önce kurulmuş bulunan rehinlere
uygulanmaz.
(3) Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri görülmekte olan dava ve takiplere uygulanmaz.
MADDE 43 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/2017 tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 44 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.
(1) 22/5/2018 tarihli ve 30428 sa yılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin 9
uncu maddesine birinci fıkradan sonra gelmek üzere fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre
teselsül ettirilmiştir.
(2) 22/5/2018 tarihli ve 30428 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin 11 inci
maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinden sonra gelmek üzere bent eklenmiş, diğer bent buna
göre teselsül ettirilmiştir.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
31/12/2016 29935 (3. Mükerrer)
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin
Tarihi Sayısı
1 22/5/2018 30428
2
3